Số ca tăng là lời nhắc không thể xem nhẹ
Tay chân miệng là bệnh truyền nhiễm thường gặp ở trẻ nhỏ, có thể lan nhanh qua tiếp xúc với người bệnh hoặc đồ vật, bề mặt nhiễm virus, nên vệ sinh và phát hiện sớm là nền tảng phòng dịch.
TP.HCM đang siết các biện pháp phòng chống khi số ca mắc tăng trong thời gian gần đây. Thành phố ghi nhận hơn 44.000 ca tay chân miệng, tăng hơn 65% so với cùng kỳ năm trước, cùng 5 trường hợp tử vong và hơn 1.600 ổ dịch. Những con số này cho thấy nguy cơ không chỉ nằm ở bệnh viện: ca mắc tại trường mầm non, nhóm trẻ có thể tạo thêm cơ hội lây lan nếu triệu chứng bị bỏ qua hoặc vệ sinh không được duy trì.
Sự lưu hành của EV71, một tác nhân có thể gây biến chứng nặng, làm cho cảnh giác trở nên cấp thiết. Phòng bệnh tay chân miệng vì thế không thể chỉ trông vào một đợt khử khuẩn hay lời nhắc ở trường; việc theo dõi trẻ mỗi ngày và xử lý đúng hướng dẫn y tế mới tạo thành hàng rào bảo vệ liên tục.
Từ trường học đến trạm y tế: phát hiện sớm, xử lý đúng
Tại xã An Thạnh, địa phương chủ động triển khai phòng chống bệnh trong trường học và cơ sở y tế, tập trung vào trẻ nhỏ trước nguy cơ lây lan trong cộng đồng. Trạm y tế tăng cường tuyên truyền, vệ sinh môi trường và theo dõi sức khỏe trẻ; trong chín tháng đầu năm 2026, xã ghi nhận 46 ca bệnh. Đây là cách làm đáng duy trì: đưa thông tin và giám sát đến nơi trẻ học tập, sinh hoạt, thay vì đợi số ca tăng mới phản ứng.
Một trường mầm non tại xã có hơn 940 trẻ ở một điểm chính và ba điểm lẻ, đã ghi nhận 10 ca từ đầu năm học. Nhà trường tăng kiểm tra, vệ sinh lớp, đồ chơi và bề mặt thường chạm; giáo viên theo dõi sức khỏe hằng ngày và báo phụ huynh khi thấy dấu hiệu bất thường. Trẻ cần được hướng dẫn rửa tay bằng xà phòng trước, sau khi ăn, sau khi đi vệ sinh và sau khi chơi.
Phụ huynh nên chú ý sốt, loét miệng và bóng nước ở lòng bàn tay, bàn chân, mông hoặc đầu gối. Khi nghi trẻ mắc bệnh, hãy đưa trẻ đến cơ sở y tế để được khám và tư vấn, không tự ý dùng thuốc. Trẻ bệnh cần nghỉ học, được chăm sóc và làm theo chỉ dẫn của nhân viên y tế.
Gia đình và cộng đồng là tuyến phòng dịch hằng ngày
Nhà trường không thể kiểm soát nguy cơ lây nhiễm nếu gia đình không báo sớm triệu chứng, còn phụ huynh cũng khó bảo vệ trẻ khi lớp học thiếu vệ sinh và theo dõi. Hai phía cần trao đổi thường xuyên: gia đình thông báo khi trẻ có dấu hiệu nghi bệnh, nhà trường cập nhật sức khỏe và phối hợp đưa trẻ đi khám theo hướng dẫn chuyên môn. Cho trẻ bệnh nghỉ học không phải biện pháp gây phiền hà, mà là cách giảm tiếp xúc và bảo vệ các bạn.
Ở TP.HCM, ngành y tế yêu cầu cơ sở giáo dục theo dõi trẻ mỗi ngày, vệ sinh và khử khuẩn lớp học, đồ chơi cùng các bề mặt tiếp xúc; đồng thời phát hiện và xử lý sớm trường hợp nghi mắc bệnh. Mạng lưới cộng tác viên sức khỏe cộng đồng cũng cần đến từng khu dân cư, nhà trọ và công trình để hướng dẫn vệ sinh, biến phòng dịch cộng đồng thành việc cụ thể chứ không chỉ là khẩu hiệu.
Trong gia đình, duy trì rửa tay bằng xà phòng và vệ sinh đồ chơi, vật dụng của trẻ là những việc thiết thực. Ngành y tế khuyến nghị mỗi gia đình ít nhất mỗi tuần kiểm tra, súc rửa, đậy kín dụng cụ chứa nước và loại bỏ vật phế thải có thể đọng nước, đồng thời diệt lăng quăng. Dù việc xử lý lăng quăng hướng đến phòng sốt xuất huyết, thói quen vệ sinh và chủ động kiểm tra môi trường vẫn góp phần xây dựng cộng đồng an toàn hơn.
Kết luận: phòng bệnh bắt đầu từ những thói quen đều đặn
Khi dịch tay chân miệng gia tăng, phản ứng hiệu quả không nằm ở một biện pháp đơn lẻ mà ở sự phối hợp bền bỉ giữa y tế, trường học, gia đình và cộng đồng. Chính quyền cần giám sát và xử lý ổ dịch kịp thời; trường học cần giữ lớp, đồ chơi sạch và theo dõi trẻ; phụ huynh cần nhận biết dấu hiệu, cho trẻ nghỉ học khi mắc bệnh và tìm tư vấn y tế thay vì tự chữa.
Tay chân miệng ở trẻ có thể lây lan trong môi trường sinh hoạt chung, nhưng nhiều nguy cơ có thể được hạn chế bằng vệ sinh tay, làm sạch vật dụng và thông tin sớm giữa gia đình với nhà trường. Phòng dịch chỉ có tác dụng khi được thực hiện mỗi ngày, kể cả lúc chưa có ca bệnh trong lớp. Đó là trách nhiệm chung, không thể giao riêng cho ngành y tế.






