Hoàn thành vượt tiến độ: tín hiệu mạnh về năng lực hạ tầng Phú Quốc
Ba dự án điện APEC 2027 tại Phú Quốc là tổ hợp các công trình truyền tải và trạm biến áp 110-220kV do Điện lực miền Nam đầu tư nhằm tăng công suất cấp điện, nâng độ ổn định và độ tin cậy của hệ thống, đồng thời hoàn thiện hạ tầng Phú Quốc để phục vụ Hội nghị cấp cao APEC và sự bùng nổ phát triển kinh tế – xã hội của đặc khu trong những năm tới. Việc Tổng Công ty Điện lực miền Nam hoàn thành vượt tiến độ ba dự án với tổng mức đầu tư gần 2.165 tỉ đồng không chỉ là một thành tích kỹ thuật, mà còn là tuyên bố về năng lực chuẩn bị hạ tầng cho sự kiện quốc tế. Đóng điện đồng bộ trong tháng 8.2026 cho Trạm biến áp 220kV Phú Quốc, đường dây 110kV Phú Quốc – Nam Phú Quốc và 110kV Phú Quốc – Bắc Phú Quốc cho thấy ngành điện miền Nam đã chọn chiến lược “sẵn sàng sớm” thay vì chạy đua phút chót.
Ba công trình, một mục tiêu: nâng công suất và tiêu chuẩn an toàn N-1
Nhìn ở góc độ kỹ thuật, bộ ba công trình mới biến hệ thống truyền tải trên đảo thành một mạng lưới có khả năng chịu rủi ro và đáp ứng phụ tải tăng mạnh. Đường dây 110kV Phú Quốc – Nam Phú Quốc có tổng mức đầu tư hơn 934 tỉ đồng, quy mô 2x20km, 79 vị trí trụ và 2,7km cáp ngầm, được đóng điện rạng sáng 16/8. Trạm biến áp 220kV Phú Quốc với 2 máy 250MVA và 2x19km đường dây đấu nối (trong đó có 2,7km cáp ngầm) vận hành từ 23h30 ngày 19/8. Tuyến 110kV Phú Quốc – Bắc Phú Quốc, tổng vốn gần 353 tỉ đồng, quy mô 2x20,7km và 75 vị trí trụ, hoàn tất đóng điện ngày 28/8. Khi cả ba vận hành, tổng công suất cấp điện cho đặc khu Phú Quốc nâng lên 315MVA và có thể mở rộng 500MVA, tạo mạch vòng và đáp ứng tiêu chí N-1 – điều mà bất kỳ hệ thống điện phục vụ sự kiện quốc tế nào cũng phải đạt.
Từ sự cố mất điện đến quyết tâm về đích trước hạn
Bối cảnh khiến các dự án điện APEC 2027 được thúc đẩy quyết liệt là một bài học đắt giá: sự cố trên tuyến cáp ngầm 110kV Hà Tiên – Phú Quốc ngày 29/11/2025, khi thi công đường ven biển vi phạm hành lang an toàn lưới điện, đã khiến khoảng 30.000 hộ dân và nhiều cơ sở dịch vụ bị mất điện. Sự phụ thuộc vào hai nguồn 110kV gần như độc lập khiến bất kỳ trục trặc nào cũng có thể kéo theo hệ quả nặng nề cho hạ tầng Phú Quốc. Theo thông tin từ EVNSPC, trước yêu cầu đảm bảo hệ thống vận hành an toàn, liên tục và ổn định, đáp ứng tăng trưởng phụ tải và đảm bảo điện tuyệt đối cho Hội nghị APEC, đơn vị đã chọn cách “về đích sớm” thay vì hoàn thành sát nút mốc tháng 9.2027. Việc phấn đấu cơ bản hoàn thành các hạng mục sớm hơn một năm so với kế hoạch tạo thêm thời gian thử nghiệm, giám sát và hiệu chỉnh toàn diện hệ thống – một bước đi thận trọng và hợp lý cho sự kiện tầm khu vực.
Giải bài toán mặt bằng và nhân lực: khi hạ tầng là câu chuyện cộng đồng
Điểm đáng chú ý nhất trong quá trình triển khai không nằm ở trụ thép hay dây dẫn, mà ở sự đồng thuận xã hội. Các tuyến đường dây trải dài trên đảo, đi qua đất của nhiều tổ chức và hộ dân, với khối lượng đo đạc, khảo sát lớn; nhiều thửa đất đổi chủ, chủ sử dụng vắng mặt dài ngày khiến bồi thường, giải phóng mặt bằng trở thành nút thắt. Nút thắt đó được gỡ bằng sự vào cuộc của chính quyền địa phương và ngành điện: tỉnh An Giang và Đặc khu Phú Quốc huy động cả hệ thống chính trị, lập Ban chỉ đạo các công trình điện phục vụ APEC, phân giao cụ thể từng vị trí móng trụ và hành lang tuyến. EVNSPC cử hai phó tổng giám đốc bám công trường, rà soát tiến độ theo tuần, theo tháng và xử lý phát sinh theo nguyên tắc rõ người, rõ việc, đúng thẩm quyền. Sự chấp thuận của người dân, sẵn sàng nhường đất vì tương lai Đảo Ngọc, cho thấy hạ tầng Phú Quốc đang được xây trên nền tảng niềm tin, không chỉ trên nền bê tông.
Công nghệ, ca trực xuyên đêm và ý nghĩa lâu dài của ba dự án
Khó khăn về vận chuyển vật tư, thiết bị từ đất liền, thiếu hụt lao động do nhiều dự án APEC đồng loạt triển khai và thời tiết mưa kéo dài từ tháng 4 buộc Điện lực miền Nam phải chọn cách làm quyết liệt: thi công xuyên đêm, dùng thiết bị bay không người lái (drone) để rải dây mồi, giảm lao động thủ công và rút ngắn tiến độ. Cán bộ, kỹ sư bám trạm, giám sát từng bước đóng điện, kiểm tra vận hành để đảm bảo hệ thống mới không chỉ mạnh về công suất mà còn ổn định và tin cậy. Khi ba dự án đi vào vận hành, chúng không dừng ở nhiệm vụ cấp điện cho APEC, mà còn tạo nền tảng lâu dài cho bứt phá kinh tế – xã hội của đặc khu: một lưới truyền tải đạt chuẩn N-1, công suất dự phòng đủ lớn, khả năng chống chịu sự cố được nâng lên và hình ảnh Phú Quốc như một điểm đến có hạ tầng hiện đại được củng cố. Đó là ví dụ sinh động cho cách một dự án điện APEC 2027 có thể trở thành đòn bẩy phát triển hạ tầng Phú Quốc ngoài khuôn khổ sự kiện.
