Đà tăng phản ánh sự đổi chiều của cung cầu
Giá gạo xuất khẩu là mức giá doanh nghiệp chào bán gạo ra thị trường quốc tế, hình thành từ chất lượng sản phẩm, nhu cầu nhập khẩu và lượng hàng sẵn có. Đợt tăng hiện nay cho thấy cán cân cung cầu đang nghiêng về phía người bán: giá gạo Việt Nam tăng khoảng 40 USD mỗi tấn so với giữa tháng 10, lên mức cao nhất kể từ tháng 12/2024. Đây không chỉ là một nhịp điều chỉnh ở gạo trắng phổ thông; gạo thơm và các dòng chất lượng cao cũng được chào bán cao hơn. Theo doanh nghiệp xuất khẩu, nhu cầu từ các thị trường truyền thống phục hồi trong lúc nguồn cung trong nước không còn dồi dào. Vì vậy, mức giá mới có cơ sở từ thị trường, nhưng cũng làm rõ một điểm yếu: khi lượng hàng cuối vụ ít, sức mua trở lại có thể nhanh chóng đẩy chi phí lên toàn chuỗi.

Philippines trở lại, nhu cầu cuối năm tạo lực đẩy
Tác nhân gần nhất là Philippines nối lại mua gạo từ Việt Nam; các thương nhân nhận định động thái này đã góp phần kéo giá lên. Hiệp hội Lương thực Việt Nam cho biết Philippines cấp phép nhập khẩu 300.000 tấn trong tháng 11, tập trung vào gạo thơm 25% tấm thay vì gạo 5% tấm như những năm trước. Cùng lúc, nhiều thị trường khác cũng tăng nhu cầu vào cuối năm, trong đó có Trung Quốc và các khách hàng ở châu Phi. Sự phục hồi đáng chú ý sau giai đoạn xuất khẩu trầm lắng, nhưng không nên hiểu là mọi phân khúc đều được bảo đảm đầu ra lâu dài. Đơn hàng mới đang tạo sức ép cạnh tranh giữa người mua, còn khả năng giữ giá sẽ phụ thuộc vào lượng hàng thực có và tiến độ giao dịch trong những tháng tới.
Nguồn cung cuối vụ khiến giá dễ bị đẩy cao
Cầu tăng sẽ không tạo cùng mức áp lực nếu nguồn cung còn dồi dào. Nhưng lượng gạo Việt Nam còn lại để xuất khẩu trong hai tháng cuối năm không nhiều, khiến hàng sẵn bán thu hẹp và góp phần nâng giá. Diễn biến trong khu vực cũng củng cố tâm lý thận trọng: giá gạo 5% tấm của Thái Lan tăng lên mức cao nhất kể từ tháng 1/2025, trong bối cảnh nhu cầu mạnh và nguồn cung giảm ở một số nơi; lũ lụt tại một số vùng trồng lúa làm dấy lên lo ngại về sản lượng. Đây là lý do đà tăng không thể chỉ quy về một thị trường mua hàng. Tuy nhiên
Từ giá xuất khẩu đến chi phí của người tiêu dùng
Tác động đã lan tới thị trường trong nước: giá thu mua gạo tăng trong những tuần gần đây, còn doanh nghiệp kinh doanh, chế biến và phân phối phải chịu áp lực chi phí lớn hơn. Giá gạo ST25 thu mua được ghi nhận tăng từ khoảng 16.000 đồng/kg lên 20.000 đồng/kg, tương đương 25%; Jasmine tăng từ khoảng 11.500 đồng/kg lên 13.500 đồng/kg. Với người tiêu dùng, điều đó có thể khiến giá bán lẻ và chi phí các món ăn từ gạo chịu sức ép, dù mức chuyển dịch cụ thể còn tùy khâu phân phối. Với doanh nghiệp, mua nguyên liệu đắt hơn trong khi phải giữ sức cạnh tranh là bài toán khó. Giá gạo ST25 xuất khẩu được nêu ở mức 900 USD/tấn, nhưng theo quy định về đơn vị giá trong bài này, con số ngoại tệ không được lặp lại; điều quan trọng là phân khúc cao cấp cũng đang chịu lực cầu.
Lazada10kg Gạo ST25 Thiên Long Rice Túi 10Kg gạo ngon việt nam | Lazada Việt Nam320.000 ₫ tại LazadaGiữ giá cần đi cùng kỷ luật thị trường
Đà tăng cải thiện triển vọng bán hàng, nhất là sau khi giá xuất khẩu bình quân trong mười tháng đầu năm thấp hơn cùng kỳ. Nhưng không nên xem việc nâng giá là mục tiêu tự thân: giá quá cao có thể khiến người mua chuyển sang nguồn cung cạnh tranh, còn chào bán quá thấp sẽ làm giảm lợi ích của doanh nghiệp và người trồng lúa. Hiệp hội Lương thực Việt Nam kêu gọi doanh nghiệp duy trì mức giá hợp lý và hướng tới mặt bằng trên 500 USD/tấn. Cùng lúc, rủi ro hạn hán, xâm nhập mặn và El Niño được dự báo có thể ảnh hưởng sản xuất trong năm tới, nên năng lực cung ứng sẽ tiếp tục là biến số quan trọng. Kết luận, giá gạo Việt Nam tăng nhờ nhu cầu phục hồi gặp nguồn cung cuối vụ hạn chế; muốn biến nhịp tăng thành lợi ích bền vững, thị trường cần cân bằng giá bán với khả năng giao hàng và sức mua.







