Ninh Bình dịch chuyển chiến lược: từ du lịch đất liền sang kinh tế biển
Chiến lược đầu tư hạ tầng Ninh Bình dọc bờ biển là cách tỉnh này tái định vị mình từ một địa phương nổi tiếng với du lịch sinh thái, tâm linh trên đất liền sang một trung tâm phát triển kinh tế biển đa ngành, kết hợp giao thông thủy, hậu cần nghề cá và du lịch biển, với mục tiêu lâu dài là gia tăng sức cạnh tranh trước các điểm đến và cửa biển trong khu vực, đồng thời bảo vệ an toàn cho vùng ven biển đang chịu áp lực biến đổi khí hậu và xói lở.
Cụm công trình luồng qua cửa Lạch Giang ở xã Hải Thịnh được đầu tư với kinh phí hàng nghìn tỉ đồng, gồm tuyến luồng tàu và hệ thống đê chắn sóng kéo dài hàng km, vừa bảo đảm giao thông đường thủy vừa thay đổi diện mạo khu vực cửa biển. Quy mô này cho thấy mục tiêu không dừng ở việc “mở lối cho tàu thuyền” mà là xây một nền tảng hạ tầng biển dài hạn. Ninh Bình đang gửi đi thông điệp: kinh tế biển không chỉ là bổ trợ cho du lịch mà sẽ là trụ cột mới trong mô hình phát triển.
Luồng Lạch Giang: trục giao thông thủy kiêm ‘cỗ máy tạo việc làm’
Điểm mạnh rõ ràng nhất trong chiến lược hạ tầng Ninh Bình là luồng qua cửa Lạch Giang – một công trình giao thông thủy đồng thời tạo sinh kế trực tiếp cho người dân. Sau khi đưa vào khai thác, công trình không chỉ bảo đảm giao thông đường thủy mà còn góp phần thay đổi diện mạo khu vực cửa biển. Điều này cho thấy hạ tầng được thiết kế với mục tiêu sử dụng ngay, chứ không phải những tuyến đường ven biển xây xong rồi bỏ trống.
Mỗi ngày có hàng trăm lượt tàu cá và tàu vận tải qua cửa Lạch Giang, thời điểm nhộn nhịp nhất từ 11h đến 12h trưa. Luồng hoạt động giúp tàu cá ra vào thuận lợi cả khi thủy triều thấp; cao điểm có gần 1.000 phương tiện neo đậu dọc sông Ninh Cơ, mang lại việc làm và thu nhập ổn định cho nhiều hộ dân. Theo ông Vũ Văn Đại, cụm công trình này không chỉ phục vụ giao thông đường thủy mà còn tạo động lực phát triển kinh tế biển địa phương. Đó là dấu hiệu cho thấy hạ tầng đang được gắn chặt với đời sống thay vì chỉ phục vụ mục tiêu “đẹp bản đồ quy hoạch”.
Từ luồng tàu đến bãi biển Thịnh Long: hạ tầng hỗ trợ du lịch biển
Nếu chỉ dừng ở giao thông và hậu cần nghề cá, Ninh Bình khó tạo khác biệt so với các cửa biển lân cận. Lợi thế cạnh tranh thật sự nằm ở khả năng kết nối hạ tầng với du lịch biển. Tại Thịnh Long, luồng Lạch Giang và hệ thống đê chắn sóng không chỉ làm sạch môi trường nước mà còn giúp cảnh quan cửa biển rõ ràng, an toàn hơn cho du khách, đưa hạ tầng từ vai trò “phía sau sân khấu” trở thành một phần của trải nghiệm du lịch.
Du khách quay lại Thịnh Long ghi nhận nước biển sạch và trong hơn, bãi biển thoáng và đẹp, phù hợp để tắm biển, dạo chơi; khu vực cửa Lạch Giang có nhiều tàu thuyền ra vào tạo nên khung cảnh rất đặc trưng của vùng biển. Cùng với hạ tầng giao thông ngày càng hoàn thiện, cụm công trình luồng qua cửa Lạch Giang đang trở thành một trong những động lực quan trọng để Hải Thịnh phát huy tiềm năng kinh tế biển, từng bước đưa du lịch Thịnh Long thành điểm đến hấp dẫn của tỉnh. Đây là hướng đi khôn ngoan: dùng một nguồn đầu tư để phục vụ cả kinh tế biển lẫn du lịch, tối đa hóa giá trị thay vì chỉ tạo một “cảng Ninh Bình” đơn chức năng.
Đê biển Hải Thịnh III: lá chắn bắt buộc nếu muốn phát triển lâu dài
Không có bảo vệ bờ biển, mọi nỗ lực phát triển kinh tế biển sẽ luôn bị đặt trên nền tảng mong manh. Việc UBND tỉnh phê duyệt dự án xử lý cấp bách tuyến đê biển Hải Thịnh III và xây dựng mới cống 1/5 với tổng mức đầu tư 230 tỉ đồng cho giai đoạn 2026–2028 cho thấy Ninh Bình đã nhìn rõ rủi ro sạt lở và triều cường, và chấp nhận chi trả một khoản lớn để bảo vệ “hạ tầng mềm” là đất đai, dân cư ven biển.
Tuyến đê Hải Thịnh III sẽ được nâng cấp, mở rộng mặt đê lên 7 m trên chiều dài khoảng 2,12 km, thảm bê tông nhựa trên hệ thống cấp phối đá dăm nhằm bảo đảm kỹ thuật và khả năng khai thác lâu dài. Dự án nhằm chống sạt lở bờ biển, nâng cao năng lực phòng, chống lũ, triều cường, kiểm soát xâm nhập mặn, giữ ngọt, bảo vệ an toàn tính mạng, tài sản của người dân và các công trình hạ tầng thiết yếu, đồng thời tạo điều kiện phát triển kinh tế – xã hội khu vực ven biển. Nói cách khác, đây là khoản đầu tư “bắt buộc” để mọi kế hoạch phát triển kinh tế biển không bị xóa sổ chỉ sau vài mùa bão.
Ninh Bình có thể cạnh tranh, nhưng phải tránh hai cái bẫy lớn
Nhìn tổng thể, chiến lược hạ tầng biển của Ninh Bình đang đi theo hướng đúng: ưu tiên giao thông thủy, sinh kế nghề cá, du lịch biển và phòng chống sạt lở, thay vì chỉ dồn lực vào những dự án đường ven biển mang tính trưng bày. Tuy nhiên, câu hỏi “có cạnh tranh được với khu vực?” còn bỏ ngỏ, bởi lợi thế không nằm ở số tiền đầu tư mà ở cách vận hành và kết nối các tuyến hạ tầng với chuỗi giá trị kinh tế biển.
Hai cái bẫy lớn Ninh Bình cần tránh là: thứ nhất, biến hạ tầng thành tài sản cố định ít được khai thác, thiếu các dịch vụ hậu cần và logistics để nâng tầm cảng và luồng tàu; thứ hai, xem phòng chống sạt lở chỉ là nhiệm vụ kỹ thuật, không gắn với quy hoạch không gian ven biển và mô hình sinh kế bền vững. UBND tỉnh đã giao Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng số 2 làm chủ đầu tư, yêu cầu bảo đảm tính toán đầy đủ điều kiện kỹ thuật, lựa chọn giải pháp kết cấu, vật liệu phù hợp, hiệu quả và tiết kiệm. Nếu tư duy “hiệu quả” này được áp dụng nhất quán cho toàn bộ hạ tầng Ninh Bình, tỉnh có cơ hội trở thành điểm đến kinh tế biển – du lịch biển có sức cạnh tranh thực sự, chứ không chỉ là một cửa biển đông tàu thuyền.
