Việt Nam trở thành lựa chọn số một của doanh nghiệp châu Âu
Việt Nam dẫn đầu ASEAN về sức hút đối với doanh nghiệp châu Âu, thể hiện qua việc gần hai phần ba lãnh đạo doanh nghiệp EU được khảo sát lựa chọn Việt Nam là thị trường ưu tiên mở rộng hoạt động, cho thấy sự dịch chuyển rõ rệt của dòng vốn và chiến lược kinh doanh châu Âu về phía thị trường Đông Nam Á, nơi Việt Nam nổi lên như điểm đến trung tâm của làn sóng mở rộng kinh doanh ASEAN mới.
Điểm nhấn của khảo sát thường niên của Hội đồng Kinh doanh EU-ASEAN là Việt Nam được nhiều doanh nghiệp châu Âu lên kế hoạch mở rộng hoạt động nhất trong 6 thị trường lớn của ASEAN. Con số 64% lãnh đạo doanh nghiệp EU chọn mở rộng kinh doanh tại Việt Nam không chỉ là một thống kê tích cực, mà là lời khẳng định rằng Việt Nam đã bước qua giai đoạn “thị trường tiềm năng” để trở thành “thị trường trọng tâm” trong chiến lược thu hút đầu tư EU. Trong bức tranh cạnh tranh với Indonesia, Malaysia, Thái Lan, Singapore và Philippines, việc dẫn đầu cho thấy lợi thế tổng hợp về môi trường kinh doanh, triển vọng tăng trưởng và khả năng hấp thụ dòng vốn FDI từ doanh nghiệp châu Âu Việt Nam.
Vì sao Việt Nam vượt mặt các đối thủ ASEAN trong mắt EU?
Nếu nhìn vào số liệu, có thể thấy sự khác biệt khá rõ: 64% doanh nghiệp EU có kế hoạch mở rộng kinh doanh tại Việt Nam, trong khi Indonesia đạt 57%, Malaysia và Thái Lan cùng ở mức 49%, Singapore 44% và Philippines 43%. Những tỷ lệ này phản ánh một thực tế: các nhà đầu tư châu Âu đánh giá Việt Nam có mức độ hấp dẫn cao hơn cả về quy mô thị trường, tốc độ tăng trưởng và vị thế trong chuỗi cung ứng khu vực. Việc Việt Nam liên tục được nhắc đến như một trong hai điểm đến hàng đầu bên cạnh Indonesia cho thấy quốc gia này đang chiếm một “slot” chiến lược trong cơ cấu đầu tư của EU vào thị trường Đông Nam Á.
Ở góc nhìn chiến lược, các doanh nghiệp châu Âu coi Việt Nam như một cửa ngõ để mở rộng kinh doanh ASEAN. Khi 78% số người được hỏi cho biết có kế hoạch mở rộng hoạt động tại ít nhất một thị trường ASEAN, và Việt Nam luôn nằm trong danh sách dẫn đầu, điều đó chứng tỏ Việt Nam không chỉ hấp dẫn riêng lẻ mà còn có vai trò “bàn đạp” cho chiến lược khu vực. Sự kết hợp giữa lực lượng lao động, vị trí địa lý và mức độ hội nhập trong ASEAN giúp Việt Nam trở thành lựa chọn hợp lý cho những doanh nghiệp muốn đa dạng hóa khỏi các thị trường truyền thống, đồng thời vẫn duy trì khả năng tiếp cận toàn khối.
ASEAN – ưu tiên mới của vốn châu Âu và vị trí của Việt Nam
Điều đáng chú ý là sự hấp dẫn của Việt Nam diễn ra trong bối cảnh ASEAN nói chung đang được doanh nghiệp châu Âu ưu tiên hơn nhiều nền kinh tế mới nổi khác, bao gồm cả những thị trường lớn như Trung Quốc. Khảo sát cho thấy ASEAN năm thứ tư liên tiếp được đánh giá là khu vực mang lại cơ hội kinh tế lớn nhất, với tỷ lệ lựa chọn đạt 61%, tăng từ 56% năm trước. Khi 78% đại diện doanh nghiệp EU dự báo thương mại và đầu tư tại ASEAN sẽ tăng trong 5 năm tới, cao hơn mức 71% trước đó, rõ ràng thị trường Đông Nam Á đang trở thành một trụ cột trong chiến lược toàn cầu của các tập đoàn châu Âu.
Trong bức tranh này, Việt Nam hưởng lợi trực tiếp từ làn sóng thu hút đầu tư EU vào ASEAN. Giám đốc điều hành Hội đồng Kinh doanh EU-ASEAN Chris Humphrey nhận định các doanh nghiệp châu Âu vẫn thể hiện cam kết mạnh mẽ với khu vực, khi phần lớn có kế hoạch mở rộng hoạt động trong ASEAN, cho thấy nhu cầu thu hút đầu tư EU đang gia tăng rõ rệt. Từ góc độ kinh tế, điều đó đồng nghĩa với việc Việt Nam có cơ hội đón thêm dự án sản xuất, dịch vụ và chuỗi cung ứng, củng cố vai trò “cứ điểm” của doanh nghiệp châu Âu Việt Nam trong toàn khu vực, nhất là khi các tập đoàn muốn phân tán rủi ro khỏi những thị trường đang biến động.
Triển vọng dài hạn: cơ hội lớn nhưng không thiếu rủi ro
Nhìn về phía trước, kỳ vọng của doanh nghiệp EU dành cho ASEAN nói chung và Việt Nam nói riêng là khá rõ ràng: 78% người được hỏi kỳ vọng thương mại và đầu tư của công ty họ tại ASEAN sẽ tăng trong 5 năm tới. Con số này cho thấy chiến lược mở rộng kinh doanh ASEAN không phải là quyết định ngắn hạn, mà là định hướng dài hạn gắn với điều chỉnh chuỗi cung ứng toàn cầu. Việt Nam, với vị thế dẫn đầu về kế hoạch mở rộng của doanh nghiệp EU, gần như chắc chắn sẽ là một trong những điểm nhận dòng vốn và dự án mới lớn nhất khi làn sóng dịch chuyển tiếp tục.
Tuy nhiên, vùng trũng cơ hội luôn đi kèm các thách thức. Có tới 81% người tham gia khảo sát cho rằng sự bất định liên quan đến chính sách thuế quan của Mỹ là mối quan ngại đáng kể, làm suy yếu niềm tin kinh doanh tại ASEAN. Điều này nhắc nhở rằng Việt Nam dù đang dẫn đầu về sức hút cũng không thể chủ quan: sự phụ thuộc vào thương mại toàn cầu đồng nghĩa với việc bất kỳ cú sốc chính sách nào từ các nền kinh tế lớn đều có thể ảnh hưởng tới dòng đầu tư EU. Câu hỏi không còn là “có thu hút được vốn hay không”, mà là “có đủ năng lực bảo vệ và phát huy nguồn vốn dài hạn trong bối cảnh biến động hay không”.
Kết luận: Việt Nam phải chuyển từ “điểm đến hấp dẫn” sang “nền kinh tế đối tác”
Việc Việt Nam dẫn đầu ASEAN về sức hút doanh nghiệp châu Âu thể hiện bằng tỷ lệ 64% doanh nghiệp EU lên kế hoạch mở rộng hoạt động tại đây là một bước ngoặt chiến lược. Trong khi ASEAN đang trở thành khu vực mang lại cơ hội kinh tế lớn nhất với 61% lựa chọn từ doanh nghiệp châu Âu, Việt Nam không còn là kẻ đứng bên lề, mà là một trong những trung tâm định hình cách các tập đoàn châu Âu thiết kế chuỗi cung ứng và thị trường tiêu thụ tại Đông Nam Á.
Nhưng để không đánh mất lợi thế, Việt Nam cần dịch chuyển tư duy: từ chỗ coi mình là “điểm đến hấp dẫn” của vốn sang vai trò “nền kinh tế đối tác” ngang hàng trong chiến lược toàn cầu của EU. Điều đó đòi hỏi môi trường pháp lý ổn định hơn, khả năng dự báo chính sách tốt hơn và một hệ sinh thái hỗ trợ doanh nghiệp ngoại đủ chiều sâu. Khi các doanh nghiệp châu Âu tiếp tục mở rộng kinh doanh ASEAN và ưu tiên Việt Nam, câu chuyện không chỉ là thu hút đầu tư EU, mà là tạo ra một mối quan hệ đôi bên cùng phụ thuộc, cùng chia sẻ rủi ro và cùng hưởng lợi từ tăng trưởng dài hạn.
