Hai đường băng mới và bước ngoặt cho hạ tầng hàng không Tây Nguyên
Hai dự án nâng cấp và xây dựng đường băng tại sân bay Phù Cát Gia Lai và sân bay Liên Khương là các công trình hạ tầng hàng không then chốt, tập trung vào việc mở rộng năng lực cất hạ cánh, cải thiện an toàn khai thác và tăng sức cạnh tranh cho mạng lưới đường bay nội địa và quốc tế của khu vực Tây Nguyên trong giai đoạn tăng trưởng vận tải hàng không mới.
Điểm đáng nói là cả hai dự án đều đang ở giai đoạn nước rút và không chỉ nhằm “vá” những đường băng xuống cấp, mà là tái thiết toàn diện hạ tầng khai thác khu bay. Sân bay Liên Khương đã hoàn thành sửa chữa toàn bộ đường cất hạ cánh 09-27 kích thước 3.250m x 45m và hệ thống đường lăn E1, E2 cùng đường lăn song song bề rộng 23m. Trong khi đó, dự án đường cất hạ cánh số 2 tại Cảng hàng không Phù Cát, do Ban Quản lý dự án Giao thông và Dân dụng tỉnh Gia Lai làm chủ đầu tư, đang bước vào giai đoạn hoàn thiện sau gần một năm thi công với tổng mức đầu tư hơn 3.245 tỷ đồng nhằm tăng năng lực khai thác và bảo đảm an toàn cho sân bay Phù Cát.
Liên Khương: đường băng bê tông xi măng và sự đánh đổi 5 tháng đóng cửa
Nếu muốn một sân bay có đường băng chịu tải tốt, ổn định lâu dài, phải chấp nhận đánh đổi thời gian đóng cửa để nâng cấp đồng bộ – và Liên Khương là ví dụ điển hình. Dự án sửa chữa đường cất hạ cánh, đường lăn tại sân bay Liên Khương được khởi công ngày 4/3 với tổng mức đầu tư 1.032 tỷ đồng, là công trình giao thông hàng không cấp I nhằm khôi phục chất lượng kết cấu mặt đường khu bay và bảo đảm năng lực khai thác ổn định lâu dài.
Trong hơn 5 tháng tạm đóng cửa, đường băng sân bay Liên Khương dài 3.250m đã được thay kết cấu bê tông nhựa bằng bê tông xi măng, đồng thời nâng cấp đồng bộ hệ thống đường lăn, đèn tín hiệu và các hạng mục hạ tầng kỹ thuật. Một câu nói có thể trích dẫn là: "Sau khi sửa chữa và nâng cấp, đường cất hạ cánh sân bay đủ khả năng tiếp nhận các dòng máy bay thân rộng như Airbus A350, Boeing 787". Cục Kinh tế - Quản lý đầu tư xây dựng đã chấp thuận kết quả nghiệm thu các hạng mục chính, bao gồm đường cất hạ cánh, đường lăn, hệ thống đèn hiệu, biển báo và thiết bị hạ cánh chính xác ILS. Theo kế hoạch, sân bay Liên Khương mở lại khai thác từ 0h ngày 19/8, với lễ khánh thành và chuyến bay đầu tiên được ACV tổ chức trong buổi sáng cùng ngày.
Phù Cát Gia Lai: đường cất hạ cánh số 2 và tham vọng tăng công suất
Trong khi Liên Khương chọn cách dừng khai thác để đại tu, sân bay Phù Cát Gia Lai lại theo đuổi bước đi chiến lược: bổ sung đường cất hạ cánh số 2 để chủ động năng lực dài hạn. Dự án xây dựng đường cất hạ cánh số 2 tại Cảng hàng không Phù Cát chính thức khởi công ngày 2/9/2025, do Ban Quản lý dự án Giao thông và Dân dụng tỉnh Gia Lai làm chủ đầu tư, với tổng mức đầu tư hơn 3.245 tỷ đồng nhằm tăng năng lực khai thác và đáp ứng nhu cầu phát triển ngày càng cao của sân bay này.
Sau gần một năm thi công, công trình đang ở giai đoạn hoàn thiện cuối cùng, với mục tiêu đưa đường cất hạ cánh số 2 vào bay hiệu chuẩn ngay đầu tháng 9 và khai thác thương mại từ tháng 10/2026. Theo thông tin dự án, sau nâng cấp, sân bay Phù Cát có thể khai thác ổn định các loại tàu bay Code C như A320, A321 và tương đương, và khi có nhu cầu sẽ đủ điều kiện tiếp nhận tàu bay Code E. Các hạng mục quan trọng như vệ sinh và hoàn thiện mặt đường băng, thi công rãnh chống trượt, lắp đặt cáp điện, đèn tín hiệu và thiết bị điều khiển bay đang được gấp rút triển khai với hơn 800 cán bộ, kỹ sư, công nhân cùng hàng trăm thiết bị cơ giới trên công trường.
Tác động tới hành khách, doanh nghiệp và bản đồ kết nối khu vực
Về phía người dùng, hai dự án đường băng sân bay này không chỉ là những con số kỹ thuật khô khan, mà là sự thay đổi rất cụ thể trong trải nghiệm bay. Tại Liên Khương, sau khi đường cất hạ cánh 09-27 được nâng cấp bằng bê tông xi măng, sân bay đủ khả năng tiếp nhận máy bay thân rộng như Airbus A350 và Boeing 787, đồng nghĩa với cơ hội tăng số ghế và giảm chi phí trên mỗi hành khách trên các đường bay trục. Khi sân bay này khai thác trở lại từ 19/8, mạng lưới đường bay nội địa kết nối với TPHCM, Hà Nội, Đà Nẵng, Vinh, Cần Thơ và Hải Phòng được khôi phục với tần suất trung bình 36-40 chuyến đi/đến mỗi ngày.
Về phía sân bay Phù Cát, việc có thêm đường cất hạ cánh số 2 giúp tăng tính chủ động trong tổ chức hoạt động bay, giảm rủi ro gián đoạn khi một đường băng phải bảo dưỡng, đồng thời tạo dư địa tăng chuyến trong bối cảnh nhu cầu vận tải hàng không và phát triển kinh tế – xã hội khu vực ngày càng gia tăng. Chính quyền địa phương yêu cầu Ban Quản lý dự án phải chịu trách nhiệm nếu không bảo đảm tiến độ, cho thấy đây là công trình trọng điểm chứ không đơn thuần là một hạng mục hạ tầng phụ trợ. Về chiến lược dài hạn, đây là bước chuẩn bị cần thiết để các hãng hàng không yên tâm mở thêm đường bay, gắn Phù Cát với nhiều trung tâm kinh tế – du lịch hơn trong tương lai.
Kết luận: Hai đường băng, một thông điệp về ưu tiên hạ tầng
Nhìn từ Liên Khương và Phù Cát, thông điệp khá rõ: nâng cấp hạ tầng hàng không không còn là lựa chọn, mà là điều bắt buộc nếu muốn giữ nhịp tăng trưởng và an toàn khai thác. Liên Khương dám “tắt” sân bay hơn 5 tháng để nâng cấp toàn bộ đường băng và hệ thống kỹ thuật, đổi lại là khả năng đón máy bay thân rộng, mạng bay nội địa dày hơn và khả năng khai thác ổn định lâu dài.
Phù Cát Gia Lai chọn hướng mở rộng – xây mới đường cất hạ cánh số 2 với vốn đầu tư lớn, nhắm tới tăng công suất, tăng tính dự phòng và chủ động trước nhu cầu phát triển của khu vực. Hai dự án nâng cấp hạ tầng hàng không này cùng lúc về đích gửi đi một tín hiệu tích cực: Tây Nguyên không chấp nhận “đi sau” về hạ tầng bay, mà đang âm thầm xây nền tảng để trở thành khu vực kết nối tốt hơn với các trung tâm kinh tế, du lịch trong nước. Điều còn lại là các hãng hàng không và địa phương có tận dụng được “đường băng mới” này để mở thêm cơ hội cho hành khách và doanh nghiệp hay không.
