Đường băng thứ 2 của sân bay Phù Cát: bước khởi đầu cho một chu kỳ tăng trưởng mới
Đường băng sân bay Phù Cát thứ 2 là công trình đường cất hạ cánh dài hơn 3.000m xây song song với đường băng hiện hữu, được đầu tư đồng bộ hệ thống thiết bị dẫn đường, đèn hiệu và khí tượng, nhằm nâng sức chứa hàng không và chuẩn bị cho giai đoạn mở rộng kết nối hàng không khu vực trong những thập kỷ tới.
Sau gần một năm thi công, đường cất hạ cánh số 2 tại sân bay Phù Cát đang được khẩn trương hoàn thiện các hạng mục cuối cùng, lắp đặt thiết bị và chuẩn bị bay hiệu chuẩn, hướng tới đưa vào khai thác trong năm 2026. Hạ tầng kỹ thuật cơ bản đã đủ điều kiện phục vụ bay hiệu chuẩn, với lịch trình dự kiến đầu tháng 9. Nói cách khác, sân bay hơn 60 năm tuổi do Mỹ xây dựng nay đang bước vào giai đoạn “lột xác” quan trọng. Đây không phải là một nâng cấp mang tính trang trí, mà là một điều chỉnh chiến lược: từ một sân bay khu vực nặng về quân sự trong quá khứ, Phù Cát dần trở thành cửa ngõ hàng không dân dụng hiện đại, phục vụ Bình Định, Gia Lai và vùng phụ cận.
Công trình 60 năm tuổi và cú nhảy về năng lực khai thác
Phù Cát vốn được xây dựng từ những năm 1960, là căn cứ không quân quan trọng của Mỹ tại miền Trung, rồi sau 1975 trở thành trung tâm huấn luyện phi công, trước khi khai thác dân dụng từ thập niên 1980. Việc một công trình gần 60 năm tuổi được bổ sung đường băng thứ 2 không chỉ là câu chuyện bảo tồn – đó là lựa chọn đứng hẳn về phía tăng trưởng hàng không.
Đường băng mới dài 3.048m, rộng 45m, đáp ứng khai thác các loại máy bay Code C như Airbus A320, A321 và có thể phục vụ tàu bay thân rộng Code E khi đủ điều kiện. Nói cách khác, sân bay Phù Cát không còn bị giới hạn ở những đường bay nội địa nhỏ. Khi đưa vào khai thác, đường băng mới sẽ tạo thêm dư địa vận hành, nâng khả năng phục vụ các dòng máy bay phổ biến và đáp ứng tốt hơn nhu cầu vận tải hàng không trong những năm tới. Đây là bước nâng cấp hạ tầng hàng không mang tính “cơ bắp”, hướng thẳng tới mục tiêu nâng sức chứa hàng không chứ không dừng ở việc nâng cấp mỹ quan.
Từ thêm một đường băng đến thêm một cực tăng trưởng du lịch – logistics
Ý nghĩa kinh tế của đường băng sân bay Phù Cát thứ 2 chỉ thực sự rõ khi đặt trong bài toán hành khách và hàng hóa. Theo quy hoạch thời kỳ 2021-2030, sân bay Phù Cát được định hướng đạt công suất khoảng 5 triệu hành khách và 12.000 tấn hàng hóa mỗi năm, tầm nhìn đến năm 2050 tăng lên 7 triệu hành khách và 27.000 tấn hàng hóa mỗi năm. Một đường băng đơn sẽ luôn là nút cổ chai cho các mục tiêu này.
Khi đường băng số 2 vận hành, hạ tầng mới sẽ tạo điều kiện để các hãng mở rộng mạng đường bay nội địa và từng bước hướng tới khai thác các chuyến bay quốc tế thường lệ. Hạ tầng mới không chỉ tăng khả năng phục vụ các chuyến bay hiện hữu mà còn cho phép nghiên cứu, mở rộng mạng bay, trong đó có các đường bay charter quốc tế, qua đó tăng khả năng đón khách quốc tế đến Gia Lai. Nói gọn lại: mỗi chuyến bay quốc tế hạ cánh xuống Phù Cát là thêm một cơ hội du lịch, thêm một dòng hàng hóa và thêm một mối liên kết thương mại mới cho khu vực.
Mở rộng hạ tầng hàng không và cuộc đua vị thế trong mạng lưới khu vực
Đường cất hạ cánh số 2 không tồn tại độc lập; đây là hạng mục cốt lõi trong dự án xây dựng đường cất hạ cánh số 2 và các công trình đồng bộ tại sân bay Phù Cát. Dự án đầu tư đồng bộ hệ thống bảo đảm hoạt động bay, gồm đèn tiếp cận và thiết bị quan trắc khí tượng tự động. Nghĩa là Việt Nam không chỉ đổ vốn vào bê tông đường băng, mà đang mở rộng hạ tầng hàng không theo chuẩn kỹ thuật và an toàn cao hơn.
Theo quy hoạch phát triển, công suất 5 triệu rồi 7 triệu hành khách mỗi năm không phải là những con số ngẫu nhiên; đó là thông điệp rằng mạng lưới sân bay Việt Nam phải cạnh tranh sòng phẳng với các sân bay trong khu vực. Nếu không nâng sức chứa hàng không ở những cửa ngõ như Phù Cát, Việt Nam sẽ bỏ lỡ các luồng khách và luồng hàng hóa đang dịch chuyển trong khu vực. Kết nối hàng không khu vực ngày càng dựa vào các điểm trung chuyển đa tầng – nơi sân bay địa phương phải đủ khả năng “bắt” được cả khách nội địa lẫn lượng khách quốc tế trung chuyển. Phù Cát, với hai đường băng, đang đặt cược để trở thành một mắt xích mạnh trong chuỗi này.
Kết luận: Đường băng thứ 2 là bài kiểm tra tầm nhìn hạ tầng
Bay hiệu chuẩn đầu tháng 9 chỉ là cột mốc kỹ thuật, nhưng về bản chất, đây là bài kiểm tra tầm nhìn hạ tầng của Việt Nam. Hàng trăm kỹ sư, công nhân chia ca làm việc xuyên lễ để hoàn thiện đường cất hạ cánh số 2, với lịch bay hiệu chuẩn dự kiến ngày 3/9, cho thấy mức độ ưu tiên của dự án. Câu hỏi không còn là “có cần đường băng thứ 2 hay không”, mà là “liệu chúng ta có đủ nhanh để không tụt lại trong cuộc cạnh tranh hạ tầng hàng không khu vực”.
Sân bay Phù Cát, từ một căn cứ không quân hơn nửa thế kỷ trước, đang trở thành biểu tượng của chiến lược mở rộng hạ tầng hàng không mới: đầu tư vào năng lực thực, vào khả năng mở rộng mạng bay và vào kết nối hàng không khu vực. Nếu dự án này vận hành đúng kỳ vọng, nó sẽ là tiền lệ tích cực cho các sân bay Việt Nam khác khi bước vào giai đoạn nâng cấp, mở rộng đường băng, nhà ga và hệ thống kỹ thuật. Một đường băng thứ 2 ở Phù Cát hôm nay có thể là lời mở đầu cho một thế hệ sân bay Việt Nam cạnh tranh hơn, linh hoạt hơn trong mạng lưới hàng không châu Á ngày mai.
