Chuyển đổi số là thay đổi cách vận hành trường học
Chuyển đổi số mầm non là việc ứng dụng công nghệ vào quản lý và tổ chức hoạt động giáo dục để các công việc trong trường được thực hiện khoa học, thuận tiện hơn, đồng thời hỗ trợ chăm sóc và nuôi dưỡng trẻ. Đây không nên chỉ là câu chuyện đưa thiết bị vào lớp học: giá trị nằm ở cách công nghệ giúp nhà trường đổi mới phương thức làm việc. Những năm gần đây, các trường mầm non tại Thanh Hóa đã tích cực ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý và hoạt động giáo dục.
Động lực đổi mới gắn với yêu cầu nâng cao chất lượng giáo dục và tổ chức hoạt động trường học. Tại Trường Mầm non Ngọc Sơn, từ năm học 2023–2024, chuyển đổi số được đẩy mạnh từ giáo án ký số, hồ sơ điện tử đến công tác chăm sóc, giáo dục trẻ. Trường cũng trang bị internet, máy tính và ti vi màn hình lớn tại 100% lớp học và phòng chức năng. Những con số này cho thấy hạ tầng và cách làm cần đi cùng nhau; thiết bị chỉ có ý nghĩa khi giúp giáo viên, nhân viên thực hiện công việc hằng ngày thuận lợi hơn.
Quản lý gọn hơn, chăm sóc có thêm hỗ trợ
Trong quản lý trường mầm non, công nghệ hỗ trợ đưa hồ sơ chuyên môn và sổ sách lên môi trường số, đồng thời giúp theo dõi các hoạt động chăm sóc. Khi thông tin được tổ chức thuận tiện, nhà trường có thêm điều kiện quản lý công việc khoa học và minh bạch hơn, thay vì để chuyển đổi số dừng ở việc số hóa giấy tờ. Tại Ngọc Sơn, phần mềm cân đối dinh dưỡng được dùng để xây dựng thực đơn và tính khẩu phần bán trú, góp phần cân đối năng lượng và các nhóm chất trong bữa ăn.
Công nghệ cũng có thể làm cầu nối giữa nhà trường và phụ huynh: phụ huynh nắm bắt tình hình của con tại trường và phối hợp với giáo viên trong chăm sóc, giáo dục trẻ. Đây là lợi ích thiết thực bởi chất lượng chăm sóc không chỉ hình thành trong lớp mà còn cần sự đồng hành của gia đình. Tuy vậy, nên nhìn nhận công nghệ như một phương tiện hỗ trợ, không phải sự thay thế cho trao đổi và trách nhiệm của người lớn.
Bài học sinh động hơn khi công nghệ phục vụ trẻ
Với dạy học mầm non, công nghệ giúp giáo viên tìm tư liệu và chuẩn bị đồ dùng trực quan thuận lợi hơn. Hình ảnh, video và trò chơi tương tác khi được tích hợp phù hợp vào bài giảng giúp trẻ tiếp cận kiến thức, rèn khả năng quan sát, tư duy và khám phá thế giới xung quanh. Điểm đáng chú ý không phải là bài học có bao nhiêu hiệu ứng, mà là trẻ có được khuyến khích tham gia, trải nghiệm và đặt câu hỏi hay không.
Công nghệ giáo dục mầm non có thể mở rộng lựa chọn cho giáo viên trong thiết kế hoạt động, nhưng hiệu quả vẫn phụ thuộc vào cách tổ chức phù hợp với lứa tuổi. Tại Ngọc Sơn, 100% cán bộ, giáo viên được nêu là đã thành thạo khai thác tài nguyên giáo dục số, sử dụng phần mềm quản lý hồ sơ, sổ sách điện tử và chủ động thiết kế bài giảng điện tử. Kết quả này nhấn mạnh vai trò của năng lực đội ngũ: thiết bị và nền tảng sẽ hữu ích hơn khi giáo viên biết chọn nội dung phục vụ mục tiêu học tập của trẻ.
Năng lực con người quyết định bước tiếp theo
Chuyển đổi số chỉ tạo chuyển biến bền vững khi có hạ tầng phù hợp, đội ngũ được bồi dưỡng và công nghệ được dùng đúng việc. Trường Mầm non Bút Sơn ghi nhận ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số tạo chuyển biến tích cực, nhất là sau khi quy mô trường lớp mở rộng do sắp xếp, sáp nhập. Điều này cho thấy số hóa có thể hỗ trợ nhà trường thích ứng với thay đổi trong tổ chức, nhưng không nên suy rộng thành một kết quả giống nhau ở mọi cơ sở.
Hướng đi cần thiết tiếp theo là tiếp tục đầu tư hạ tầng, nâng cao năng lực số cho giáo viên và khai thác nền tảng công nghệ có mục đích. Với bậc học đặt chăm sóc, tương tác trực tiếp và phát triển toàn diện của trẻ làm trọng tâm, công nghệ nên củng cố những công việc ấy thay vì trở thành mục tiêu tự thân. Khi được lựa chọn phù hợp, chuyển đổi số mầm non có thể giúp quản lý thuận tiện hơn, hỗ trợ bài học hấp dẫn hơn và tăng sự phối hợp giữa gia đình với nhà trường.
