Chương trình mầm non mới là gì và vì sao phụ huynh không thể đứng ngoài?
Chương trình mầm non mới là chương trình giáo dục đang được thí điểm tại các cơ sở giáo dục mầm non miền Trung, chú trọng phát triển phẩm chất và năng lực trẻ thông qua chơi, trải nghiệm và sự chủ động của trẻ, đồng thời yêu cầu giáo viên thay đổi cách dạy từ truyền thụ sang đồng hành, tôn trọng nhịp phát triển riêng của từng trẻ.
Điểm mấu chốt cần nhìn thẳng: nếu chương trình mầm non mới thay đổi toàn diện mà phụ huynh vẫn giữ lối nghĩ “học là phải ngồi nghe cô dạy, làm bài cho đúng”, thì chính phụ huynh sẽ trở thành lực cản. Năm học 2026–2027, các cơ sở giáo dục mầm non miền Trung chính thức triển khai thí điểm, đặt ra yêu cầu đổi mới từ cách tiếp cận đến tổ chức hoạt động. Đây không chỉ là một cuộc chỉnh lý tài liệu, mà là một cuộc chuyển hướng trong phát triển giáo dục mầm non. Chương trình mới được đánh giá có tính khoa học, kế thừa ưu điểm cũ và bổ sung nội dung để đáp ứng tốt hơn yêu cầu chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục trẻ trong giai đoạn mới. Nếu gia đình không hiểu tinh thần đó, mọi nỗ lực trên lớp rất dễ bị triệt tiêu ngay tại nhà.
Từ “dạy trẻ” sang “đồng hành với trẻ”: Cách dạy mầm non 2026–2027 thay đổi ra sao?
Cốt lõi của cách dạy mầm non 2026–2027 là dịch chuyển từ “trẻ biết gì” sang “trẻ làm được gì và ứng xử ra sao” trong những tình huống thực tế. Chương trình định hướng phát triển đồng thời 4 phẩm chất và 5 năng lực cốt lõi, kết nối với chương trình giáo dục phổ thông để hỗ trợ quá trình chuyển tiếp lên lớp 1. Giáo viên được yêu cầu đổi từ áp đặt sang tôn trọng, từ truyền đạt sang khơi gợi, từ làm thay sang trao cơ hội cho trẻ tự làm, và từ chú trọng kết quả trước mắt sang quan tâm sự phát triển lâu dài của mỗi đứa trẻ.
Học thông qua chơi, thực hành và trải nghiệm được tăng cường; giáo viên thiết kế hoạt động theo nhu cầu, hứng thú, nhịp độ phát triển riêng của từng trẻ. Trẻ không chỉ nghe cô hướng dẫn, mà được lựa chọn hoạt động, đặt câu hỏi, thử cách giải quyết vấn đề phù hợp lứa tuổi. Nói cách khác, thay đổi phương pháp dạy học lần này không phải “trang trí lại lớp học” mà là đổi vai: cô từ “người giảng” thành “người dẫn đường”. Đây là bước chuyển mà nếu phụ huynh không nắm, rất dễ phàn nàn rằng “sao con toàn chơi, không thấy học gì”.
Thí điểm ở miền Trung: Thay sách không đủ, phải thay luôn môi trường và đội ngũ
Năm học 2026–2027, Thanh Hóa, Hà Tĩnh và Quảng Trị đều lựa chọn 15 cơ sở giáo dục mầm non tham gia thí điểm chương trình mầm non mới. Đồng thời, các sở giáo dục tổ chức tập huấn cho gần 150 cán bộ quản lý, giáo viên của 15 trường thực hiện thí điểm nhằm triển khai chương trình giáo dục mầm non mới trong năm học này. Đây là tín hiệu tích cực: hệ thống không chỉ ban hành chương trình trên giấy, mà chú trọng chuẩn bị đội ngũ – khâu then chốt trong phát triển giáo dục mầm non.
Nhiều nội dung đổi mới đặt nặng vào việc xây dựng môi trường mở trong và ngoài lớp, tận dụng vật liệu thiên nhiên, tái chế để trẻ chủ động thực hành, trải nghiệm; tăng cường hoạt động vận động ngoài trời, khai thác trò chơi dân gian, nâng cao chất lượng nuôi dưỡng, và chuyển dần sang quản lý dữ liệu số. Nhà trường được yêu cầu rà soát cơ sở vật chất, đồ dùng, đồ chơi, học liệu để xác định hạng mục cần sửa chữa, bổ sung và đề xuất phương án đầu tư. Thực tế, thí điểm chỉ thành công nếu mỗi trường coi đây là cơ hội điều chỉnh cả cách tổ chức, không chỉ “đổi vài trò chơi trong giờ học”.
Workshop, chuyên đề và câu chuyện hậu trường: Thay đổi phương pháp dạy học có đủ sâu?
Song song với thí điểm chương trình mầm non mới, kế hoạch chuyên đề chuyên môn cho năm học 2026–2027 hướng vào 9 nhóm nội dung, từ phát triển chương trình nhà trường, đổi mới phương pháp giáo dục, ứng dụng STEM/STEAM, xây dựng môi trường giáo dục, đến chuyển đổi số và các vấn đề chuyên môn khác. Dự kiến từ 7 đến 9 chuyên đề được tổ chức trong năm học, dựa trên nhu cầu thực tiễn và đăng ký của các cơ sở giáo dục. Việc đăng ký chuyên đề cấp thành phố, cấp cụm được thực hiện trực tuyến và phải hoàn thành trước ngày 20/9/2026.
Điều đáng nói là các bước xây dựng chuyên đề được thiết kế khá chặt: khảo sát thực trạng, thu thập minh chứng, xác định mục tiêu – giải pháp, thử nghiệm rồi điều chỉnh trước khi đánh giá và chia sẻ. Nếu quy trình này được thực hiện nghiêm, đây sẽ là “hậu trường” quan trọng giúp thay đổi phương pháp dạy học một cách thực chất, không dừng ở khẩu hiệu. Tuy nhiên, chuyên đề, tập huấn chỉ là phần nổi. Phần chìm – thái độ của giáo viên, áp lực đầu ra từ phụ huynh, sự kiên trì của nhà trường – mới quyết định chương trình mầm non mới có đi vào đời sống lớp học hay không.
