Lào Cai 2030: Chiến lược ba trụ cột cho mục tiêu tăng trưởng 10%
Chiến lược Lào Cai 2030 là kế hoạch phát triển đa ngành dựa trên ba trụ cột đầu tư hạ tầng, phát triển bất động sản và du lịch Lào Cai, nhằm đạt tăng trưởng kinh tế cao, mở rộng không gian đô thị, nâng chất lượng sống và xây dựng tỉnh trở thành trung tâm du lịch bốn mùa với đóng góp lớn hơn cho GRDP. Động thái này không chỉ là một bộ chỉ tiêu kỹ thuật mà là lựa chọn mô hình tăng trưởng mới: lấy hạ tầng và nhà ở làm nền, lấy du lịch làm động cơ. Nếu ba trụ cột này kết nối tốt, Lào Cai có cơ hội tiến gần mục tiêu tăng trưởng 10% và giảm phụ thuộc vào tăng trưởng truyền thống dựa vào khai thác tài nguyên. Ngược lại, nếu triển khai chậm, nguy cơ kẹt vốn và phân mảnh phát triển là rất rõ.
Ngày 25.8, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Phan Trung Bá ký văn bản số 8628 yêu cầu các sở, ngành và UBND cấp xã triển khai giải pháp thúc đẩy tăng trưởng ngành xây dựng. Cùng ngày, tỉnh phê duyệt Kế hoạch phát triển nhà ở 2026 - 2030, mục tiêu hoàn thành khoảng 8,94 triệu m² sàn nhà ở. Trước đó, UBND tỉnh cũng ban hành Kế hoạch số 405/KH-UBND để triển khai chỉ thị về quản lý và phát triển du lịch, xác định du lịch là ngành kinh tế mũi nhọn với mục tiêu đón 15 triệu lượt khách và tổng thu 70.000 tỷ đồng vào năm 2030, đóng góp trực tiếp 17 - 20% GRDP. Ba tài liệu này ghép lại thành một bức tranh rõ ràng: Lào Cai 2030 sẽ không thể chỉ là câu chuyện du lịch, mà là bài toán đồng bộ giữa công trình, nhà ở và dịch vụ.
Đầu tư hạ tầng: Tăng tốc công trình để mở đường cho tăng trưởng
Nếu phải chọn một “điểm nổ” cho tăng trưởng kinh tế Lào Cai giai đoạn tới, đầu tư hạ tầng giao thông và xây dựng chính là lựa chọn hợp lý nhất. Tỉnh yêu cầu đẩy nhanh tiến độ các dự án đầu tư, đặc biệt là đầu tư công, hạ tầng giao thông, đô thị, khu công nghiệp, nhà ở và các dự án quy mô lớn. Điều này cho thấy quan điểm rất rõ: tăng trưởng sẽ được kéo bởi khối lượng xây dựng thực tế, chứ không phải chỉ nằm trên giấy. Quan trọng hơn, giải ngân vốn phải gắn với khối lượng thi công, tức là tiền phải đi cùng bê tông và thép, hạn chế tình trạng “vốn một nơi, công trình một nẻo”.
Tỉnh cũng nhấn mạnh hợp tác với các cơ quan Trung ương để đẩy nhanh các dự án lớn như tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, mở rộng đoạn Yên Bái - Lào Cai thuộc cao tốc Nội Bài - Lào Cai và các dự án kết nối giao thông các tỉnh miền núi phía Bắc. Đây không chỉ là hạ tầng của riêng Lào Cai mà là “mạch máu” vùng, quyết định khả năng thu hút khách du lịch và dòng vốn đầu tư. Đối với các dự án chậm tiến độ, tỉnh yêu cầu phân loại nguyên nhân, xác định trách nhiệm và tập trung tháo gỡ để sớm triển khai trở lại. Cách tiếp cận này mang tính “dọn bãi” khá mạnh: không chấp nhận dự án treo kéo dài làm lãng phí quỹ đất và niềm tin nhà đầu tư.
Phát triển bất động sản và 8,94 triệu m² nhà ở: Nền tảng đô thị hoá cho du lịch
Một chiến lược du lịch bốn mùa sẽ không thể bền nếu thiếu nền tảng phát triển bất động sản và nhà ở đủ chất lượng. Kế hoạch phát triển nhà ở giai đoạn 2026 - 2030 đặt mục tiêu hoàn thành khoảng 8,94 triệu m² sàn nhà ở, trong đó có 6.720 căn nhà ở xã hội. Đáng chú ý, phần lớn diện tích là nhà ở thương mại với khoảng 8,389 triệu m², trong khi nhà ở xã hội khoảng 536.060 m². Đây là lựa chọn nghiêng về mở rộng không gian đô thị và tạo dư địa cho phát triển bất động sản gắn với dịch vụ, du lịch. Tuy nhiên, để tránh lệch pha, tỷ trọng nhà ở xã hội và hỗ trợ nhóm yếu thế vẫn phải được giám sát chặt.
Theo Quyết định 3022, đến hết năm 2025, toàn tỉnh có 430.940 căn nhà với tổng diện tích sàn khoảng 45,15 triệu m²; diện tích nhà ở bình quân đạt 26,5 m² sàn/người, tỷ lệ nhà ở kiên cố, bán kiên cố đạt 91,7%. Kế hoạch đến năm 2030 là nâng tỷ lệ này lên trên 96,5%, giảm nhà thiếu kiên cố xuống dưới 3,5% và không phát sinh nhà đơn sơ, nhà tạm, nhà dột nát; diện tích bình quân dự kiến đạt 29,8 m² sàn/người. Song song đó, tỉnh dự kiến hỗ trợ khoảng 11.662 căn cho hộ nghèo, cận nghèo và gia đình người có công khó khăn về nhà ở. Với thị trường bất động sản, tỉnh yêu cầu tháo gỡ vướng mắc về đất đai, quy hoạch, đầu tư, xây dựng và thủ tục; ưu tiên dự án có khả năng khởi công, đưa sản phẩm ra thị trường hoặc hoàn thành trong năm 2026. Quan điểm “chọn dự án làm được việc” này nếu được thực thi nghiêm túc, sẽ hạn chế tình trạng ôm đất, găm dự án và tạo thanh khoản thực cho thị trường.
Du lịch Lào Cai: Từ kinh tế mũi nhọn đến trung tâm du lịch bốn mùa
Điểm khác biệt lớn nhất trong chiến lược Lào Cai 2030 là nâng du lịch lên thành ngành kinh tế mũi nhọn, chứ không chỉ là “phụ trợ” cho các ngành khác. Tỉnh đặt mục tiêu đến năm 2030 đón 15 triệu lượt khách, gồm 11,5 triệu khách nội địa và 3,5 triệu khách quốc tế, với tổng thu khoảng 70.000 tỷ đồng và đóng góp trực tiếp 17 - 20% GRDP. Đây là mục tiêu tham vọng, đòi hỏi tốc độ tăng trưởng du lịch bình quân 20%/năm. Nói cách khác, du lịch phải trở thành động cơ chính kéo tăng trưởng kinh tế, bù đắp cho những lĩnh vực tăng chậm hơn. “Đến năm 2030, Lào Cai phấn đấu trở thành trung tâm du lịch bốn mùa của cả nước, từng bước mang tầm quốc tế”.
Để đạt mục tiêu này, tỉnh hướng đến hệ thống sản phẩm du lịch đặc sắc, chất lượng cao, xanh, bền vững, thông minh, gắn với bản sắc văn hóa dân tộc và lợi thế cảnh quan, khí hậu. Tỉnh cũng đặt mục tiêu hệ thống cơ sở lưu trú đạt 31.500 buồng, đáp ứng 60.000 - 65.000 lượt khách/ngày đêm, trong đó 25 - 30% buồng đạt chuẩn 3-5 sao. Ngành du lịch dự kiến tạo việc làm cho 80.000 lao động, trong đó 36.000 lao động trực tiếp; lao động nữ chiếm 30% và người dân tộc thiểu số 35%. Hướng ưu tiên là du lịch xanh, cộng đồng, sinh thái, nghỉ dưỡng, chăm sóc sức khỏe, thể thao mạo hiểm, du lịch văn hóa và qua biên giới; đồng thời từng bước phát triển các khu như Bắc Hà, Y Tý, hồ Thác Bà và danh thắng ruộng bậc thang Mù Cang Chải trở thành khu du lịch quốc gia. Nếu làm tốt, du lịch sẽ không chỉ mang lại doanh thu, mà còn định vị thương hiệu “Lào Cai - Nơi hội tụ sắc màu Tây Bắc” trên bản đồ khu vực.
Ba trụ cột – Một bài toán thực thi
Điểm tích cực của chiến lược Lào Cai 2030 là sự đồng bộ: đầu tư hạ tầng mở đường, phát triển bất động sản tạo không gian đô thị và nhà ở, du lịch Lào Cai trở thành động cơ tăng trưởng kinh tế mũi nhọn. Đầu tư đồng bộ hạ tầng giao thông, hạ tầng kỹ thuật tại các khu, điểm du lịch được xác định là nhiệm vụ trọng tâm, đi kèm yêu cầu tăng cường lãnh đạo, nâng cao chất lượng quản trị điểm đến và xây dựng Sa Pa thành hình mẫu du lịch văn minh, chuyên nghiệp. Về phía xây dựng, tỉnh nhấn mạnh phải khai thác hiệu quả hạ tầng giao thông, tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp vận tải và phân loại, xử lý các dự án chậm tiến độ. Về nhà ở, Lào Cai sẽ rà soát quỹ đất, đặc biệt quỹ đất nhà ở xã hội, đẩy nhanh giải phóng mặt bằng, đầu tư hạ tầng kết nối, rút ngắn thủ tục và kiểm tra, đôn đốc tiến độ; các dự án chậm triển khai sẽ bị rà soát, xử lý theo quy định.
Tuy vậy, thách thức lớn nhất không còn nằm ở việc có chiến lược hay không, mà ở năng lực thực thi liên tục trong 5 - 10 năm. Hạ tầng phải làm kịp tốc độ phát triển bất động sản, bất động sản phải đi cùng nhu cầu thực, và du lịch phải tăng trưởng nhưng không đánh đổi môi trường, bản sắc văn hóa. Lào Cai đang đặt cược vào một mô hình phát triển đa ngành để trở thành trung tâm du lịch bốn mùa, nhưng để “cú cược” này thành công, cần kỷ luật với đầu tư công, minh bạch trong phát triển bất động sản và sự tham gia thực chất của cộng đồng địa phương trong chuỗi giá trị du lịch. Nếu ba trụ cột không chỉ đứng vững mà còn gắn kết được với nhau, mục tiêu tăng trưởng 10% và một cấu trúc kinh tế cân bằng hơn hoàn toàn nằm trong tầm tay.
