Từ vùng biên thành điểm sáng tăng trưởng GRDP
Lào Cai tăng trưởng kinh tế là câu chuyện một tỉnh vùng biên đẩy mạnh dịch vụ, công nghiệp–xây dựng và đầu tư công địa phương để đạt mức tăng GRDP quý III 2026 lên tới 10,58%, vươn lên nhóm 10 địa phương tăng trưởng cao nhất, đồng thời giữ nhịp tăng trưởng 9 tháng ở mức 9,09% trên nền cấu trúc kinh tế chuyển dịch rõ về dịch vụ và công nghiệp.
Điều đáng nói không phải chỉ là con số, mà là việc một tỉnh miền núi, kinh tế vùng biên còn nhiều hạn chế, lại tăng nhanh hơn mức chung cả nước 9,95%. Điều này cho thấy Lào Cai không còn ở vị trí "đi sau" mà đã bắt đầu định hình vai trò trong bản đồ tăng trưởng. Theo bảng xếp hạng GRDP quý III do cơ quan thống kê công bố, Lào Cai đạt 10,58%, đứng sau Khánh Hòa và xếp trên Ninh Bình. Đây là kết quả của một chiến lược phát triển dựa rõ ràng trên ba động lực có chủ ý, thay vì tăng trưởng dàn trải.
Dịch vụ và kinh tế cửa khẩu: mặt trận tăng trưởng năng động nhất
Nhìn vào cấu trúc GRDP quý III 2026, dễ thấy dịch vụ đang trở thành mặt trận năng động nhất trong câu chuyện Lào Cai tăng trưởng kinh tế. Khu vực dịch vụ ước tăng 9,65%, đóng góp 4,01 điểm phần trăm – cao nhất trong các cấu phần; đồng nghĩa, nếu dịch vụ chậm lại, bức tranh tăng trưởng sẽ tối đi ngay lập tức. Điều này phản ánh sự lựa chọn chiến lược: biến lợi thế kinh tế vùng biên và cửa khẩu quốc tế thành động lực thực sự, thay vì chỉ là khẩu hiệu địa lý.
Các kỳ nghỉ lễ, sự kiện văn hóa, du lịch đưa thêm dòng khách tới Sa Pa, Bắc Hà; hoạt động thông quan ổn định tại cửa khẩu quốc tế hỗ trợ logistics, vận tải và lưu chuyển hàng hóa. Vận tải, kho bãi tăng 13,57%; bán buôn, bán lẻ tăng 10,62%; giáo dục–đào tạo tăng 11,06%; tài chính–ngân hàng tăng 8,85%. Khi dịch vụ đã chiếm 40,57% GRDP, sức mua của người dân, dòng khách du lịch và giao thương qua cửa khẩu không còn là những chỉ số phụ; chúng tác động trực tiếp đến việc người lao động có việc làm ổn định và doanh nghiệp địa phương có đơn hàng đến cuối năm.
Công nghiệp–xây dựng: chuyển dịch cơ cấu và dư địa từ mỏ sắt
Nếu dịch vụ là "đầu tàu" về đóng góp, thì công nghiệp–xây dựng lại biểu hiện rõ nét nhất về chuyển dịch cơ cấu kinh tế. Khu vực này đóng góp 3,60 điểm phần trăm vào tăng trưởng chung và nâng tỷ trọng lên 37,58% GRDP sau 9 tháng, cao hơn đáng kể so với cùng kỳ năm 2025. Đó là tín hiệu cho thấy Lào Cai không hài lòng với vai trò trung chuyển mà đang tìm chỗ đứng trong chuỗi giá trị sản xuất.
Trong công nghiệp, sản xuất và phân phối điện tăng 14,65%, đóng góp 1,52 điểm phần trăm; công nghiệp chế biến, chế tạo tăng 6,33%, nhưng vẫn còn nhiều dư địa để mở rộng. Đặc biệt, việc mỏ sắt Quý Xa công suất 5 triệu tấn/năm hoạt động trở lại từ ngày 10/9/2026 đã bổ sung nguồn nguyên liệu cho Nhà máy Gang thép Lào Cai, tạo thêm dư địa tăng trưởng trong những tháng cuối năm. Xây dựng tăng 13,15%, gắn chặt với tiến độ giải ngân vốn đầu tư xây dựng cơ bản và các dự án trọng điểm, lan tỏa sang vận tải, vật liệu, thương mại và lao động. Người dân cảm nhận điều này qua các công trình được thi công nhanh hơn, việc làm thời vụ nhiều hơn và nhu cầu dịch vụ quanh công trường tăng lên.
Đầu tư công địa phương: lực kích hoạt cho doanh nghiệp và hạ tầng
Đầu tư công địa phương đang được Lào Cai sử dụng như một lực kích hoạt, thay vì nguồn chi đơn thuần. Khi xây dựng tăng 13,15% và gắn rõ với giải ngân vốn đầu tư xây dựng cơ bản, có thể thấy vốn nhà nước đã thực sự đi vào các dự án thay vì nằm trên giấy. Cùng với đó, tỉnh tập trung cải thiện môi trường đầu tư, tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp và đẩy nhanh tiến độ các dự án – bước đi buộc phải làm nếu muốn tăng trưởng không chỉ mang tính thời điểm.
Trong 9 tháng, Lào Cai chấp thuận đầu tư mới 39 dự án với tổng vốn đăng ký tăng 242% so với cùng kỳ, đồng thời thành lập mới hơn một nghìn doanh nghiệp. Khi đầu tư công mở đường cho hạ tầng và thủ tục, khu vực tư nhân có điều kiện bám sát dự án, tận dụng cơ hội. Chính quyền tỉnh xác định tiếp tục bám sát kịch bản tăng trưởng, đẩy nhanh giải ngân vốn đầu tư công, tháo gỡ khó khăn cho sản xuất–kinh doanh, phát triển công nghiệp, thương mại, dịch vụ và phấn đấu hoàn thành mục tiêu tăng trưởng GRDP năm 2026 trên 10%. Với người dân, điều này đồng nghĩa nhiều dự án hạ tầng thiết yếu được hoàn thành, tăng khả năng tiếp cận thị trường, dịch vụ công và việc làm.
Nền nông nghiệp ổn định và bài toán giữ nhịp tăng trưởng
Trong cuộc bứt phá, nông, lâm nghiệp và thủy sản tuy không phải khu vực đóng góp lớn nhất, nhưng là nền giữ ổn định cho kinh tế vùng núi và vùng cao. Toàn khu vực tăng 5,12%, đóng góp 0,89 điểm phần trăm; nông nghiệp tăng 5,38%, lâm nghiệp 3,89%, thủy sản 7,64% – con số không nổi bật, nhưng đáng chú ý trong bối cảnh giá vật tư, thức ăn chăn nuôi và chi phí vận chuyển tăng, còn giá bán nhiều sản phẩm chưa ổn định. Với tỷ trọng 14,57% GRDP, giá trị của nông nghiệp nằm ở khả năng duy trì thu nhập, bảo đảm nguồn cung và tạo nguyên liệu cho chế biến, thương mại, du lịch.
Kết quả GRDP quý III 2026 tăng 10,58%, tính chung 9 tháng đạt 9,09% đã tạo nền thuận lợi để Lào Cai bước vào quý IV với kỳ vọng hoàn thành mục tiêu cả năm. Tuy nhiên, nhịp tăng trưởng cuối năm sẽ phụ thuộc nhiều vào tiến độ giải ngân, sản xuất công nghiệp, sức mua, du lịch và lưu chuyển hàng hóa qua cửa khẩu. Nếu ba động lực dịch vụ, công nghiệp–xây dựng và đầu tư công tiếp tục vận hành đồng bộ, Lào Cai có cơ sở giữ tốc độ tăng trưởng trên mức bình quân cả nước, đồng thời cải thiện chất lượng tăng trưởng thông qua việc làm tốt hơn và cơ hội kinh doanh rộng hơn cho người dân vùng biên.
