Tuân thủ pháp luật thẩm mỹ: không chỉ là nghĩa vụ mà là chiến lược phát triển
Tuân thủ pháp luật thẩm mỹ là việc mọi tổ chức, cá nhân trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe và sắc đẹp chủ động đáp ứng đầy đủ các quy định về chuyên môn, chất lượng, an toàn, quảng cáo và trách nhiệm pháp lý, coi pháp luật như khung chuẩn để định vị thương hiệu, bảo vệ người dùng và tạo dựng niềm tin thị trường lâu dài. Ngày 29/8 tại Bộ Y tế, một hội thảo về tuân thủ quy định, nâng cao chất lượng và phát triển thị trường chăm sóc sức khỏe, sắc đẹp bền vững đã nhấn mạnh chính quan điểm này. Thị trường tăng trưởng nhanh, đa dạng sản phẩm và công nghệ là cơ hội, nhưng nếu coi tuân thủ chỉ là “rào cản” thì doanh nghiệp sẽ mắc kẹt trong cạnh tranh ngắn hạn, dễ rủi ro pháp lý và mất niềm tin người tiêu dùng. Ngược lại, khi xem tuân thủ pháp luật thẩm mỹ như chiến lược, doanh nghiệp sẽ thiết kế mô hình kinh doanh xoay quanh chất lượng chăm sóc sức khỏe, an toàn thẩm mỹ và trách nhiệm giải trình rõ ràng – đó mới là phát triển bền vững thị trường.
Hội thảo 29/8: tín hiệu chính sách cho một thị trường muốn lớn phải sạch
Tại hội thảo ngày 29/8, đại diện cơ quan quản lý, giới khoa học và doanh nghiệp cùng bàn về cách hoàn thiện chính sách, kiểm soát chất lượng và ứng dụng công nghệ trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe, sắc đẹp. Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên cảnh báo rằng thị trường hiện phát triển rất nhanh, sản phẩm, thiết bị và dịch vụ ngày càng phong phú nhưng đi kèm là yêu cầu cao hơn về quản lý, chất lượng và trách nhiệm của doanh nghiệp. Một phát biểu đáng ghi nhớ là: “Phát triển thị trường phải gắn với tuân thủ pháp luật; tuân thủ pháp luật phải đi đôi với nâng cao chất lượng; và mục tiêu cuối cùng phải là bảo đảm an toàn, sức khỏe, quyền và lợi ích hợp pháp của người dân”. Thông điệp ở đây rõ ràng: không có vùng xám cho quảng cáo thổi phồng, sản phẩm thiếu bằng chứng khoa học hay dịch vụ mập mờ về phạm vi pháp lý. Ai muốn tham gia cuộc chơi dài hạn phải chấp nhận luật chơi nghiêm ngặt, đủ minh bạch để được xã hội tin và Nhà nước bảo vệ.
Chất lượng và bằng chứng khoa học: hàng rào bắt buộc cho đổi mới thẩm mỹ
Một trong những điểm sắc bén tại hội thảo là cảnh báo về cuộc đua “công nghệ cao”, “công nghệ mới” trong thẩm mỹ mà thiếu cơ sở khoa học vững chắc. PGS.TS Phạm Lê Tuấn nhấn mạnh, khoa học và công nghệ tạo ra cơ hội lớn cho chăm sóc sức khỏe và sắc đẹp nhưng đổi mới phải gắn với bằng chứng khoa học, chất lượng, an toàn và trách nhiệm. Nghĩa là mọi tuyên bố về chất lượng chăm sóc sức khỏe, hiệu quả làm đẹp hay an toàn thẩm mỹ đều phải được chứng minh bằng dữ liệu, thử nghiệm, và hệ thống kiểm soát rủi ro rõ ràng. Thứ trưởng Đỗ Xuân Tuyên lưu ý thêm: những khái niệm “công nghệ cao”, “công nghệ mới”, “công nghệ tiên tiến” chỉ có giá trị khi đi kèm bằng chứng khoa học phù hợp, chất lượng được kiểm soát và thông tin trung thực. Nếu doanh nghiệp coi bằng chứng là gánh nặng mà không phải lợi thế, họ sẽ tiếp tục chạy theo quảng cáo hào nhoáng, đối mặt với khủng hoảng niềm tin mỗi khi xảy ra sự cố. Ngược lại, ai đầu tư vào khoa học sẽ biến tuân thủ pháp luật thẩm mỹ thành “tem đảm bảo” cho thương hiệu.
Quản lý mỹ phẩm: từ ranh giới pháp lý đến trách nhiệm suốt vòng đời sản phẩm
Mỹ phẩm đang là “tâm điểm rủi ro” khi thương mại điện tử, mạng xã hội và quảng cáo số khiến thông tin sản phẩm lan rộng nhanh hơn khả năng kiểm soát. Đại diện Cục Quản lý Dược nêu rõ: hiện nay cơ chế là công bố mỹ phẩm trước khi lưu hành kết hợp với hậu kiểm, và số tiếp nhận Phiếu công bố không phải giấy chứng nhận chất lượng, an toàn hay công dụng. Trách nhiệm về sản phẩm thuộc về tổ chức, cá nhân đưa sản phẩm ra thị trường. Điều này buộc doanh nghiệp phải chịu trách nhiệm xuyên suốt vòng đời sản phẩm: điều kiện sản xuất, hồ sơ thông tin sản phẩm, ghi nhãn, quảng cáo đến xử lý sau lưu hành. PGS.TS Lê Văn Truyền phân tích ranh giới mỹ phẩm – thuốc, nhấn mạnh mỹ phẩm không được quảng cáo như có công dụng điều trị hay phòng bệnh. Trong khi tình trạng mỹ phẩm bị thổi phồng như thuốc gia tăng trên nền tảng số, livestream, KOL, KOC, việc hoàn thiện khung pháp lý, tăng hậu kiểm dựa trên rủi ro và xây dựng hệ thống cảnh giác mỹ phẩm là bước tất yếu nếu chúng ta muốn phát triển bền vững thị trường.
Từ tuân thủ đến lợi thế cạnh tranh: cân bằng đổi mới và trách nhiệm
Nếu chỉ xem pháp luật là “chăn” kiểm soát, thị trường thẩm mỹ và chăm sóc sức khỏe sẽ mãi ở trạng thái đối phó, dễ rơi vào xung đột khi cơ quan quản lý siết chặt. Tham luận tại hội thảo cho thấy cần chuyển tư duy: doanh nghiệp chủ động tránh vi phạm, tiến tới quản trị rủi ro trong vận hành và cao hơn nữa là biến tuân thủ, minh bạch thành lợi thế cạnh tranh. Ngành Y tế định hướng hoàn thiện chính sách hài hòa với quy định ASEAN, cải cách thủ tục, tăng cường hậu kiểm dựa trên rủi ro, đẩy mạnh chuyển đổi số và quản lý sản phẩm trọn vòng đời. Với lộ trình này, doanh nghiệp “làm thật” sẽ dễ chứng minh chất lượng chăm sóc sức khỏe và an toàn thẩm mỹ, trong khi đơn vị chạy theo chiêu trò quảng cáo sẽ bị sàng lọc. Thị trường tốt không chỉ là thị trường lớn, mà là thị trường tạo ra niềm tin: người dân được bảo vệ, doanh nghiệp nghiêm túc được phát triển, còn khung pháp lý trở thành điểm tựa cho sáng tạo có trách nhiệm và phát triển bền vững thị trường.
