Khi sàn diễn Sài Gòn biến thành bảo tàng tượng sống
AETHER là một triển lãm thời trang nơi Cường Đàm biến người mẫu thành những bức tượng sống, dùng mặt nạ, găng tay, ánh sáng và kiến trúc bảo tàng để xóa nhòa ranh giới giữa cơ thể, trang phục và tác phẩm điêu khắc, qua đó tạo ra một trải nghiệm thị giác phi runway, tập trung vào hình khối, khoảng trống và khái niệm “giới hạn mở” hơn là cá tính người trình diễn. Điều đáng nói ở AETHER không phải là việc người mẫu đứng yên, mà là cách Cường Đàm buộc người xem phải nhìn thời trang như một hình khối trong không gian, thay vì một màn trình diễn trên sàn diễn Sài Gòn quen thuộc. Trong không gian Bảo tàng Mỹ thuật TP.HCM, các người mẫu che kín mặt bằng mặt nạ, giấu tay trong găng, bước vào vùng sáng dưới mái vòm cũ rồi dừng lại, trở thành những hình thể tĩnh giữa không gian triển lãm. Sau màn trình diễn, họ tiếp tục đứng như những bức tượng, chuyển tải thông điệp thời trang và điêu khắc cùng hiện diện trong trạng thái tĩnh và động.
“Giới hạn mở”: từ đường cong cơ thể đến hình khối điêu khắc
Điểm mạnh nhất của Cường Đàm AETHER nằm ở cách anh dùng khái niệm “giới hạn mở” để kết nối thời trang và điêu khắc, thay vì cố chứng minh chúng giống nhau. Theo Cường Đàm, điêu khắc gắn với vật thể và sự tĩnh lặng, trong khi thời trang hiện diện qua cơ thể, chuyển động và thời gian; với AETHER, anh kết nối hai ngôn ngữ tưởng như đối lập này bằng ý niệm “Giới hạn không phải là điểm kết thúc, mà là điểm dẫn vào những vùng nhận thức mới”. Bốn tác phẩm điêu khắc mở đầu bằng những hình thái cơ bản như bán cầu, hình thoi đơn và hình thoi đôi, phát triển bằng sự thay đổi của đường nét và ánh sáng trên bề mặt đồng anodized đen, nơi những đường cong sáng xuất hiện, làm biến đổi cảm nhận về hình khối và tạo khoảng không quanh vật thể. Trên trang phục, các đường cut-out, khoảng hở dưới gấu váy và lớp vải draping mềm rủ khiến cơ thể vừa bị che giấu vừa được phơi bày, tạo cảm giác chuyển động ngay cả khi người mẫu đứng yên.
Người mẫu hóa tượng: chi tiết trang phục và quyền lực của ánh sáng
Việc người mẫu hóa tượng ở AETHER không phải là chiêu trò thị giác, mà là một quyết định thiết kế có tính hệ thống. Mặt nạ che kín gương mặt, găng tay giấu đi bàn tay – hai điểm nhận diện cá nhân mạnh nhất – khiến cơ thể trở thành một khối trung tính để người xem tập trung vào tỷ lệ, cấu trúc và chuyển động của trang phục. Các thiết kế khai thác đường cong tối giản, những lớp vải draping mềm rủ và cấu trúc ba chiều trên phom cổ peak lapel, đi cùng bảng màu từ đen sâu, trắng ngà đến burgundy, chartreuse green và cerulean blue. Phụ kiện kim loại hình thoi dẹt đóng vai trò như những điểm neo thị giác, kết nối hai mảng sáng tạo thời trang và điêu khắc, dẫn mắt người xem theo đường phát triển của vải vóc và phom dáng. Ánh sáng được dùng như một chất liệu: khi chiếu lên bề mặt chất liệu, nó làm rõ kết cấu vải, nhấn mạnh đường cắt và biến đổi cảm nhận về hình thể theo từng góc nhìn; khi mở rộng thành vùng sáng bao quanh người mẫu, nó tạo tương phản với những khoảng tối của không gian bảo tàng, khiến mỗi “tượng sống” trở thành tâm điểm của một trường năng lượng thị giác.
Một hành trình phi tuyến tính cho giới mộ điệu nghệ thuật và thời trang
AETHER không vận hành như một show thời trang thông thường, mà như một hành trình phi tuyến tính gồm 6 không gian, nơi người xem tự xây dựng câu chuyện bằng nhịp quan sát của mình. 20 thiết kế thời trang được đặt cạnh 4 tác phẩm điêu khắc, bám sát chủ đề “giới hạn mở” và buộc người xem phải liên tục chuyển đổi góc nhìn giữa cơ thể, vật thể và không gian. Âm nhạc ambience và cách bài trí tiết chế tạo khoảng lặng để người xem tập trung vào mối quan hệ giữa hình khối, chất liệu và ánh sáng. Triển lãm còn có một phòng chiếu tư liệu, giới thiệu quá trình phát triển ý tưởng trong suốt 18 tháng Cường Đàm làm việc với thời trang, điêu khắc, âm nhạc và các thực hành nghệ thuật khác. Sự hiện diện của nhiều nghệ sĩ như Hồng Nhung, Mỹ Linh, Hồ Ngọc Hà, Tùng Dương, Văn Mai Hương, Diễm My, Tuyết Lan, Mỹ Anh, tlinh cùng các doanh nhân và chuyên gia từ nhiều lĩnh vực cho thấy AETHER hướng đến cộng đồng sáng tạo rộng hơn, chứ không chỉ giới thời trang thuần túy.
Kết luận: Khi thời trang bước ra khỏi sàn diễn
Điều khiến AETHER trở thành một dấu mốc trên sàn diễn Sài Gòn là việc Cường Đàm dám đặt câu hỏi: điều gì xảy ra khi thời trang không còn cần runway? Bằng cách người mẫu hóa tượng, dùng điêu khắc để soi chiếu trang phục và dùng ánh sáng để tái định nghĩa cơ thể, anh cho thấy thời trang có thể tồn tại như một hệ ngôn ngữ không phụ thuộc vào bước chân người mẫu, mà vào cách hình khối chiếm lĩnh không gian. Ở tầng sâu hơn, “giới hạn mở” trong AETHER là lời nhắc rằng mọi ranh giới – giữa tĩnh và động, giữa thần tính và nhân tính, giữa truyền thống và đương đại – đều có thể được thương lượng lại. Khi người mẫu có thể trở thành tượng, trang phục có thể được nhìn như điêu khắc, và bảo tàng có thể trở thành sàn diễn, chúng ta buộc phải mở rộng định nghĩa về thời trang và nghệ thuật. Đó là đóng góp quan trọng nhất của Cường Đàm AETHER: không chỉ tạo ra một triển lãm thời trang khác lạ, mà còn đặt nền cho một hệ sinh thái sáng tạo nơi các loại hình nghệ thuật cùng tồn tại trong một ngôn ngữ chung.
