Khi bếp nhà trở thành lối sống chứ không chỉ là kỹ năng
Những câu chuyện đầu bếp nhỏ là những hành trình cá nhân của người tự học nấu ăn, biến căn bếp gia đình thành nơi tìm bình yên, kết nối ký ức và xây dựng lối sống nấu ăn gia đình đơn giản nhưng giàu hương vị truyền thống, bất kể họ là doanh nhân, kỹ sư hay người bình thường.Ở điểm nhìn này, bếp nhà không còn là chỗ “chế biến thực phẩm” mà là một tuyên bố âm thầm: ta chọn cách sống chậm lại, tự tay chăm sóc người mình yêu. Quốc Trường, sinh năm 1988, nổi tiếng với loạt phim Gạo Nếp Gạo Tẻ, Về Nhà Đi Con, Bẫy Ngọt Ngào, Kẻ Ấn Danh, Ốc Mượn Hồn, Một Thời Ta Đã Yêu, hay kỹ sư 9X Nguyễn Tuấn Dương, sinh năm 1996 tại Bắc Ninh, đều cho thấy điều đó rõ ràng hơn bất cứ lời khuyên thời thượng nào.
Quốc Trường: Từ chuỗi mì cay đến nồi bún nước lèo ở nhà
Điều gây ấn tượng nhất ở Quốc Trường không phải chỉ là việc anh đồng sáng lập một chuỗi nhà hàng mì cay nổi tiếng với nhiều chi nhánh trên cả nước, hay việc mỗi năm chỉ nhận khoảng 1 bộ phim, thậm chí có khi 2 năm mới tham gia một dự án. Điều định nghĩa anh rõ nhất lại là thói quen tự đi chợ, tự nấu cho cả nhà dù đã thành công trong kinh doanh thực phẩm nhỏ. Trong giãn cách Covid-19, ở nhà bố mẹ tại Cần Thơ, anh gần như ngày nào cũng vào bếp, nấu từ bún bò Huế, bún riêu, bún thịt nướng, bún nước lèo cho đến cá kho tiêu, mực xào hành tỏi, chân gà, thậm chí thử mì vịt tiềm và cơm gà Hội An. Một số món phải mất tới khoảng 4 tiếng chế biến và có bữa anh nấu tới 9 khẩu phần cho cả họ hàng.
Cách anh kiên trì với hương vị truyền thống miền Tây – lẩu mắm, cá chiên xù cuốn bánh tráng, ghẹ chưng thịt, canh đu đủ nấu da heo – không chỉ là hoài niệm mà là cách anh giữ lại căn cốt văn hóa trong đời sống hiện đại. Đôi khi, "tổng tài" kinh doanh vẫn đăng mâm cơm nấu ăn gia đình đơn giản với trứng chiên, xoài chín phong cách miền Tây. Khác với hình ảnh người nổi tiếng bận rộn, Quốc Trường chấp nhận việc đứng bếp, dậy sớm nấu nồi bún nước lèo lớn cho cả nhà, để rồi được người thân nhận xét là ngon gần bằng tiệm bún ở bến Ninh Kiều, Cần Thơ. Ở anh, ta thấy một quan điểm rõ ràng: thành công ngoài xã hội không thay thế được niềm vui bữa cơm nhà, mà chỉ cho anh thêm điều kiện để nấu nhiều hơn.
Nguyễn Tuấn Dương: Đi nhiều để khám phá, trở về để tìm hương vị Việt
Nếu Quốc Trường dùng bếp để giữ miền Tây, Nguyễn Tuấn Dương dùng căn bếp nhỏ ở Bắc Ninh để nối những chặng đường du học với ký ức cơm mẹ nấu. Là kỹ sư chất lượng sinh năm 1996, từng du học ở Đài Loan (Trung Quốc) và đặt chân đến Hàn Quốc, Nhật Bản, Trung Quốc, Mỹ cùng một số nước châu Âu, anh có đủ cơ hội ăn uống cầu kỳ. Thế nhưng điều níu chân anh lại là bữa cơm Việt đậm hương vị truyền thống: "đi nhiều nơi là để mở mang và khám phá, còn trở về với bữa cơm nhà là để tìm lại sự bình yên". Nấu ăn gia đình đơn giản trở thành phản ứng tự nhiên của nỗi nhớ nhà; giữa đất nước xa lạ, anh bắt đầu tự chuẩn bị món Việt quen thuộc "để thưởng thức và cũng là một cách để vơi đi nỗi nhớ nhà".
Thực đơn của Dương không cầu kỳ: chả lá lốt, thịt bò xào su su, canh rau ngót, thịt xá xíu, đậu que xào, cá kho, canh bí xanh nấu tôm, rau muống luộc, cánh gà nướng. Thỉnh thoảng, anh thêm bánh ram ít, bánh xèo, bún thang cho đỡ nhàm. Tất cả nằm trong khung chi tiêu mỗi lần vào bếp khoảng 200.000 – 400.000 đồng cho nguyên liệu, đủ cho mâm cơm gia đình và đôi khi hai bữa trong ngày. Nhưng quan trọng hơn tiền là cái cách anh xem bếp như nhật ký: tự quay, dựng, nên đôi khi một bữa cơm kéo dài đến tận đêm. Anh chấp nhận tốn thời gian bởi "hình ảnh sẽ có thể lưu giữ được mãi nên làm để lưu giữ lại kỷ niệm". Đó là cách một câu chuyện đầu bếp nhỏ biến ký ức thành nội dung, nhưng không đánh mất sự tử tế với mâm cơm.
Nấu ăn tự học: Kết nối truyền thống với đời sống hiện đại
Cả Quốc Trường lẫn Tuấn Dương đều không qua trường lớp bếp chuyên nghiệp; họ là những người nấu ăn tự học, dùng kinh nghiệm sống để định nghĩa lại vai trò căn bếp. Với Quốc Trường, việc tự đi chợ, chọn cá, thịt, rau rồi nấu món miền Tây cho cả nhà là cách giữ sợi dây gia đình giữa nhịp đời showbiz và kinh doanh thực phẩm nhỏ. Với Dương, thịt rang cháy cạnh, đậu sốt cà chua, canh cua, cà pháo là ký ức những ngày còn đi học, khi mẹ thường nấu những món dân dã ấy cho anh. Mỗi lần tái hiện chúng, anh nhớ lại mình là cậu học trò, chứ không phải người đi nhiều nước. Trong hai căn bếp đó, hương vị truyền thống không bị đóng khung trong quá khứ, mà được làm mới bằng việc kết hợp gia vị cay tê, quế, hồi từ ảnh hưởng ẩm thực Trung Quốc vào món Việt.
Những thói quen này có mặt trái: thời gian nấu nướng, quay, dựng khiến bữa cơm đôi khi kéo dài đến tận đêm; hay những món cầu kỳ của Quốc Trường phải mất tới khoảng 4 tiếng mới xong. Nhưng họ coi đó là cái giá hợp lý để đổi lấy sự bình yên. Quan trọng hơn, họ phá vỡ định kiến bếp là nơi của phụ nữ. Tuấn Dương nói thẳng: "Việc chăm sóc căn bếp hay nấu một bữa cơm chỉn chu không liên quan đến chuyện đàn ông hay phụ nữ. Với mình, đó đơn giản là một cách chăm sóc bản thân và những người mình yêu quý". Đây là thông điệp đáng giá: nấu ăn gia đình đơn giản không phải nghĩa vụ giới tính, mà là quyền được chọn một lối sống gắn với bữa cơm nhà.
Kết luận: Mỗi căn bếp là một bản tuyên ngôn về hạnh phúc
Nhìn vào Quốc Trường bên nồi bún nước lèo, và Tuấn Dương bên mâm cơm quay tới tận khuya, ta thấy mẫu số chung: họ không dùng bếp để gây ấn tượng, mà để tự trấn an mình. Một người bước ra từ phim trường, thương trường; một người đi qua Đài Loan, Hàn Quốc, Nhật Bản, Trung Quốc, Mỹ và châu Âu; vậy mà điểm hẹn cuối cùng vẫn là bữa cơm nhà đậm hương vị Việt Nam. Họ chứng minh lựa chọn nấu ăn tự học có thể trở thành nền tảng cho cả lối sống, không chỉ là kỹ năng sinh tồn. Trong thế giới đang chạy theo món ăn cầu kỳ, những mâm cơm trứng chiên, cá kho, canh cua, cà pháo lại có sức thuyết phục riêng: chúng nói rằng hạnh phúc không nằm ở chỗ chúng ta ăn gì, mà ở việc chúng ta ăn với ai và có tự tay nấu cho người đó hay không.
