Lấn biển Phú Quốc 161 ha là gì và vì sao đây là bước ngoặt?
Lấn biển Phú Quốc 161 ha là kế hoạch bổ sung 4 khu lấn biển mới ven bờ nhằm tạo quỹ đất phát triển kinh tế, du lịch và hạ tầng, gắn với chuẩn bị cho các sự kiện quốc tế và mục tiêu mở rộng không gian đô thị biển đảo đến năm 2030.
HĐND tỉnh đã quyết định bổ sung định hướng quy hoạch 4 khu lấn biển tại Phú Quốc với tổng diện tích 161 ha, nằm trong chiến lược nghiên cứu lấn biển khoảng 4.500 ha đến năm 2030 tại các khu vực trọng điểm như Phú Quốc, Thổ Châu, Hà Tiên và Rạch Giá. Lý do được nêu rõ: tạo quỹ đất để thanh toán cho nhà đầu tư triển khai các công trình trọng điểm phục vụ APEC 2027. Nói cách khác, đây không chỉ là một dự án lấn biển, mà là bước đi chiến lược để chuẩn bị cho vai trò mới của Phú Quốc trên bản đồ du lịch và hội nghị quốc tế. Câu hỏi đặt ra: chúng ta đang mở ra cơ hội hay chấp nhận một phép thử lớn với không gian ven biển quý giá?
Bốn khu lấn biển: mở rộng không gian coastal và quỹ đất cho nhà đầu tư
Điểm đáng chú ý trong quy hoạch coastal Phú Quốc lần này là sự phân bố khá chiến lược của 4 khu lấn biển quanh Nam đảo. Cụ thể, các khu vực gồm Bãi Đất Đỏ 26 ha, Bãi Xếp 84 ha, Hòn Thơm 34 ha và 17 ha tại Mũi Ông Đội, tổng cộng hơn 161 ha đất mới. Tất cả đều nằm gần trung tâm hội nghị APEC ở Nam đảo, cho thấy định hướng rõ ràng: ưu tiên cho không gian dịch vụ, du lịch và hạ tầng hội nghị quy mô lớn.
Theo quyết định, quỹ đất này được dự kiến dùng để thanh toán cho nhà đầu tư các công trình trọng điểm phục vụ APEC. Về kinh tế, đây là cách “đổi đất lấy hạ tầng” quen thuộc: nhà đầu tư góp vốn, công trình được xây dựng nhanh hơn, đổi lại họ có đất coastal giá trị cao để phát triển dự án. Việc đồng thời đưa khoảng 70 ha tại khu đô thị Dương Đông ra khỏi danh mục quỹ đất dự kiến thanh toán cho thấy sự dịch chuyển trọng tâm từ lõi đô thị cũ sang không gian ven biển mới – một lựa chọn táo bạo, nhưng nếu thiếu kiểm soát, nguy cơ dồn tải lên Nam đảo là có thật.
Đòn bẩy phát triển du lịch Phú Quốc và tham vọng điểm đến APEC
Lý do sâu xa của lấn biển Phú Quốc nằm ở tham vọng nâng cấp vị thế du lịch. Năm 2025, đảo đã đón hơn 8,1 triệu lượt khách, trong đó có trên 1,8 triệu khách quốc tế, với doanh thu du lịch gần 44.000 tỷ đồng. Con số này cho thấy sức hút hiện tại đã vượt xa năng lực không gian truyền thống. Để chuẩn bị cho APEC 2027, Phú Quốc triển khai 21 dự án trọng điểm, trong đó 10 dự án là đầu tư công. Đây là trục hạ tầng Phú Quốc mới, nơi các khu lấn biển có thể trở thành “sân sau” cho khách sạn, trung tâm hội nghị, khu thương mại.
Nếu làm tốt, 161 ha lấn biển sẽ tạo ra dải mặt tiền biển mới phục vụ phát triển du lịch Phú Quốc: từ khu nghỉ dưỡng cao cấp đến tổ hợp giải trí, mua sắm phục vụ khách APEC và khách quốc tế. Câu nói có thể trích dẫn ở thời điểm này là: "Lấn biển không chỉ là mở rộng diện tích, mà là mở rộng biên độ cạnh tranh du lịch của Phú Quốc". Tuy nhiên, lợi thế cạnh tranh không đến từ bê tông mà từ trải nghiệm biển đảo nguyên bản; mọi quy hoạch nếu che khuất biển, bít lối ra bờ công cộng, sẽ tự triệt tiêu điểm bán hàng quan trọng nhất của đảo ngọc.
Không chỉ là đất và kè chắn sóng: bài toán hạ tầng và người dân
Định hướng đến năm 2030, tỉnh đặt mục tiêu nghiên cứu lấn biển, xây dựng kè chắn sóng để tạo khoảng 4.500 ha quỹ đất mới tại các khu vực trọng điểm. Nghĩa là 161 ha lần này chỉ là phần mở đầu cho một chuỗi dự án lấn biển Phú Quốc quy mô lớn hơn nhiều. Về mặt kỹ thuật, kè chắn sóng giúp chống xói lở, bảo vệ hạ tầng Phú Quốc ven biển trước biến đổi khí hậu. Nhưng về xã hội, câu hỏi là: người dân được gì từ không gian mới? Nếu tất cả mặt biển chuyển hóa thành khu nghỉ dưỡng kín cổng, cộng đồng sẽ đứng ngoài đường bờ do chính mình đánh đổi.
Kinh nghiệm nhiều nơi cho thấy, mỗi mét bờ biển dành cho cộng đồng thường mang lại giá trị xã hội dài hạn lớn hơn một phòng khách sạn. Bởi vậy, quy hoạch coastal Phú Quốc cần đặt lối tiếp cận công cộng, quảng trường biển, không gian sinh hoạt cộng đồng ngang hàng với kè và cao ốc. Về dài hạn, một đảo ngọc sống tốt cho cư dân mới là điểm đến giữ chân du khách lâu bền.
Kết luận: lấn biển là công cụ, không phải định mệnh của Phú Quốc
Điểm tích cực của kế hoạch lấn biển Phú Quốc là tạo được quỹ đất rõ ràng để đổi lấy hạ tầng chuẩn bị cho APEC 2027, trong bối cảnh nhu cầu phát triển du lịch, hội nghị quốc tế tăng mạnh. Nếu triển khai minh bạch, gắn với tiêu chuẩn kỹ thuật cao và giới hạn môi trường chặt chẽ, đây sẽ là nền tảng mới để Phú Quốc bước lên một nấc thang cạnh tranh mới trong khu vực.
Tuy vậy, lấn biển không phải chiếc “chìa khóa vạn năng”. Nó chỉ là một công cụ trong bộ công cụ quy hoạch. Đảo ngọc sẽ chỉ giữ được giá trị nếu dám nói không với những dự án bít kín bờ biển, đặt lợi ích ngắn hạn lên bản sắc dài hạn. Một câu kết để trích dẫn: "Phú Quốc không cần thêm những bức tường bê tông nhìn ra biển, mà cần những không gian mở để người dân và du khách cùng chia sẻ đại dương". Tương lai của phát triển du lịch Phú Quốc vì thế phụ thuộc vào chất lượng quy hoạch nhiều hơn là số hecta lấn biển.
