Một nền tảng hợp tác cần được duy trì
Tuần lễ Giáo dục đại học ASEAN–Anh là diễn đàn khu vực dành cho cơ quan quản lý, trường đại học và các đối tác cùng trao đổi chính sách, chia sẻ kinh nghiệm, xây dựng quan hệ hợp tác trong giáo dục đại học. Hội đồng Anh phối hợp với Ủy ban Giáo dục đại học Philippines tổ chức sự kiện đầu tiên tại Manila từ ngày 3 đến 5/11, quy tụ gần 160 đại diện từ ASEAN và Anh, gồm nhà hoạch định chính sách, lãnh đạo trường, nhà nghiên cứu, chuyên gia giáo dục và đối tác phát triển. Quy mô và thành phần này tạo cơ hội để cuộc đối thoại không dừng ở cấp chính sách mà kết nối trực tiếp với hoạt động của các cơ sở đào tạo. Tuy nhiên, giá trị của một tuần lễ không nằm ở số phiên thảo luận; điều đáng kể hơn là liệu các mối liên hệ được hình thành có tiếp tục thành chương trình hợp tác cụ thể hay không.
Chủ tịch Ủy ban Giáo dục đại học Philippines Shirley Agrupis kỳ vọng đây sẽ là khởi đầu cho một nền tảng gắn kết lâu dài, có thể được các nước giữ vai trò chủ tịch ASEAN tiếp nối. Đây là hướng đi đáng ủng hộ: hợp tác khu vực cần tính liên tục, thay vì chỉ xuất hiện quanh một sự kiện.
Kết nối phải chuyển thành chia sẻ thực chất
Chương trình mở không gian trao đổi về quốc tế hóa giáo dục đại học, giáo dục xuyên quốc gia, phát triển kỹ năng, khả năng có việc làm sau tốt nghiệp, bảo đảm chất lượng, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo. Với trường đại học ASEAN và Anh, đây là dịp để đối chiếu cách thiết kế chương trình, tổ chức giảng dạy và đánh giá kết quả học tập, thay vì chỉ tìm đối tác trên danh nghĩa. Các nhà quản lý cũng có thể thảo luận chính sách và điều kiện để hợp tác phù hợp với ưu tiên của khu vực. Đại sứ Anh tại ASEAN Helen Fazey nhấn mạnh quan hệ đối tác nên đem lại lợi ích chung, bao trùm và mở rộng cơ hội cho trường, giảng viên lẫn người học. Ba nguyên tắc ấy là thước đo hữu ích: nếu cơ hội chỉ tập trung ở một vài cơ sở hoặc nhóm sinh viên, mạng lưới khó tạo tác động rộng.
Hai đại diện Việt Nam cũng tham gia thảo luận về cơ hội, thách thức của hợp tác giáo dục xuyên quốc gia và cách các đại học liên kết Anh–ASEAN chuẩn bị cho tương lai đến năm 2035. Sự hiện diện này giúp tiếng nói từ cơ sở đào tạo Việt Nam góp vào cuộc trao đổi khu vực, đồng thời mở thêm đầu mối để chia sẻ kinh nghiệm trực tiếp.
Mở rộng quy mô không thể thay thế bảo đảm chất lượng
Giáo dục xuyên quốc gia cho thấy rõ tiềm năng lẫn trách nhiệm của hợp tác ASEAN Anh. Theo số liệu đến tháng 7/2026, Việt Nam có 13.285 sinh viên theo học các chương trình giáo dục xuyên quốc gia của các cơ sở giáo dục đại học Anh, đứng thứ năm tại Đông Á sau Trung Quốc, Malaysia, Singapore và Hong Kong. Người học có thể tiếp cận chương trình của trường đối tác ngay tại Việt Nam; nhưng quy mô tăng không tự động bảo đảm trải nghiệm và chuẩn đầu ra tương đương. Thách thức lớn là duy trì chất lượng đồng nhất giữa cơ sở trong nước và đối tác Anh, từ nội dung, phương pháp giảng dạy đến đánh giá và trải nghiệm sinh viên. Vì thế, đối thoại về bảo đảm chất lượng cần dẫn tới cơ chế giám sát và trách nhiệm rõ ràng, chứ không nên bị xem như một chủ đề phụ bên cạnh việc mở rộng hợp tác.
Sinh viên Việt Nam thường cần một đến hai học kỳ để thích nghi với phương pháp học của Anh, vốn coi trọng tư duy phản biện, nghiên cứu độc lập, thảo luận và tự đánh giá. Điều đó cũng đòi hỏi giảng viên đổi mới cách dạy và tổ chức học tập. Bà Đào Thị Thanh Lam nhận định Việt Nam cần khuôn khổ pháp lý, hành chính ổn định, minh bạch, có tính dự báo, đồng thời bảo đảm uy tín và năng lực cạnh tranh. Hợp tác quốc tế chỉ đáng giá khi mục tiêu cuối cùng là phát triển nguồn nhân lực, không phải đơn thuần mở rộng dịch vụ giáo dục.
