Liên kết Hoa Sen – SIM: thêm một “cầu nối” trong hợp tác đại học Đông Nam Á
Hợp tác đại học Đông Nam Á là quá trình các trường trong khu vực xây dựng chương trình liên kết, trao đổi sinh viên quốc tế, công nhận tín chỉ và phối hợp nghiên cứu nhằm tăng khả năng dịch chuyển học thuật, nâng cao chất lượng đào tạo và tạo ra mạng lưới nhân lực chung phục vụ mục tiêu phát triển khu vực.
Trong bức tranh đó, việc Đại học Hoa Sen (HSU) ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác với Singapore Institute of Management (SIM) ngày 5/10/2026 là một tín hiệu rõ ràng: các trường không còn hài lòng với “quốc tế hóa trên giấy”, mà đang chủ động mở đường cho sinh viên đi xa hơn. Thỏa thuận này định hướng liên thông quốc tế, chuyển đổi tín chỉ, trao đổi sinh viên – giảng viên, hội thảo học thuật và chương trình thực tập, tất cả đều nhắm tới mục tiêu: đưa người học bước ra khỏi khuôn viên, bước vào mạng lưới khu vực. HSU không chỉ thêm một đối tác; trường đang đặt cược vào liên kết giáo dục khu vực như một lợi thế cạnh tranh lâu dài.
Từ Philippines đến Singapore: bằng chứng sinh động của liên kết giáo dục khu vực
Nếu hợp tác với SIM cho thấy bước đi mới thì câu chuyện Việt Nam – Philippines là minh chứng cho sức nặng của liên kết giáo dục khu vực. Ở chiều Philippines, hai nước đã kỷ niệm 50 năm quan hệ ngoại giao bằng một tọa đàm chuyên về hiệu quả hợp tác giáo dục, khẳng định giáo dục – đào tạo là một trụ cột bền vững trong quan hệ song phương. Từ năm 2007, các cơ sở Việt Nam đã thiết lập quan hệ với hơn 60 trường đại học, cao đẳng Philippines và triển khai khoảng 20 chương trình liên kết đào tạo xuyên quốc gia.
Kết quả không chỉ là những bản MOU treo tường. Gần 2.000 sinh viên, học viên Việt Nam đã tốt nghiệp các chương trình cử nhân, thạc sĩ, tiến sĩ thông qua hợp tác với phía Philippines. Đây là con số cho thấy trao đổi sinh viên quốc tế đang chuyển thành năng lực nhân sự cụ thể. Ngược lại, gần 300 sinh viên Philippines nhận học bổng của một trường Việt Nam, tiếp tục học tập và trải nghiệm tại đây. Dòng chảy tri thức hai chiều này chứng minh: khi hợp tác đại học Đông Nam Á được thiết kế nghiêm túc, nó tạo ra những lứa nhân lực có kinh nghiệm xuyên biên giới, không chỉ “du học cho vui”.
Sinh viên được gì từ trao đổi, thực tập và mạng lưới khu vực?
Điểm đáng nói của các chương trình trao đổi sinh viên quốc tế không nằm ở số ngày ở nước ngoài mà ở kỹ năng và mạng lưới mà người học mang về. Philippines đã trở thành điểm đến quen thuộc của sinh viên Việt Nam trong đào tạo tiếng Anh, quản trị và kỹ năng nghề, trong khi sinh viên Philippines đang học tại nhiều cơ sở Việt Nam. Các chương trình thực tập, trải nghiệm nghề nghiệp và giao lưu văn hóa giúp sinh viên rèn khả năng thích ứng, giao tiếp, làm việc nhóm và làm việc trong môi trường đa văn hóa. Đây là những năng lực mà thị trường lao động khu vực luôn yêu cầu nhưng lớp học đơn thuần khó cung cấp.
Liên kết Hoa Sen – SIM tiếp tục mở rộng không gian này. Thông qua mạng lưới đối tác quốc tế của SIM, sinh viên HSU có thể tiếp cận hơn 80 chương trình đào tạo đến từ nhiều trường của Mỹ, Anh, Úc, Pháp trong một môi trường giáo dục đa văn hóa. Lộ trình liên thông quốc tế, chuyển đổi tín chỉ và các chương trình thực tập – định hướng nghề nghiệp sẽ cho phép sinh viên Hải Sen học một phần ở Việt Nam, một phần tại Singapore, hoặc tham gia ngắn hạn mà vẫn được công nhận kết quả học tập. Đó là cách liên kết giáo dục khu vực biến một tấm bằng trong nước thành một trải nghiệm khu vực.
Vì sao hợp tác đại học là chiến lược nhân lực, không chỉ là phong trào quốc tế hóa?
Hợp tác đại học Đông Nam Á đang chuyển từ “hữu nghị” sang “chiến lược nhân lực”. Trong kỷ nguyên số và toàn cầu hóa, nhu cầu phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao buộc các nước phải siết chặt hơn các kênh giáo dục và đào tạo. Khi các trường gắn kết, họ không chỉ đổi sinh viên mà còn đồng xây dựng chuẩn kỹ năng, công nhận lẫn nhau về tín chỉ, chứng chỉ nghề, và cùng chia sẻ kinh nghiệm trong các lĩnh vực như chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo, phát triển cộng đồng hay ứng phó biến đổi khí hậu.
Tọa đàm Việt Nam – Philippines đã gợi ý xây dựng chương trình học bổng và mạng lưới phát triển nguồn nhân lực trẻ chung, trong khi HSU và SIM cam kết tiếp tục trao đổi để cụ thể hóa các nội dung hợp tác, hướng tới các chương trình mang lại giá trị thiết thực cho sinh viên hai bên. Nói cách khác, chiến lược không dừng ở việc gửi thêm vài sinh viên ra nước ngoài; mục tiêu là tạo ra một thế hệ “đại sứ nhân dân” – những người từng học tập, sống và làm việc trong không gian ASEAN, đủ hiểu nhau để hợp tác dài hạn trong kinh tế, khoa học và xã hội.
Kết luận: Hoa Sen, SIM và bài kiểm tra cạnh tranh quốc tế của sinh viên Việt
Nhìn từ hợp tác Hoa Sen – SIM, dễ thấy một thực tế: sinh viên nào tận dụng được liên kết giáo dục khu vực, sinh viên đó có thêm “lợi thế ASEAN” trên thị trường việc làm. Các con số từ hợp tác với Philippines – gần 2.000 sinh viên Việt Nam tốt nghiệp chương trình liên kết, gần 300 sinh viên Philippines nhận học bổng sang Việt Nam – cho thấy mô hình này không còn ở giai đoạn thử nghiệm.
Câu hỏi lúc này không phải “có nên quốc tế hóa không?”, mà là “sinh viên và trường sẽ tham gia sâu đến mức nào?”. Với MOU Hoa Sen – SIM, các lộ trình liên thông, trao đổi sinh viên quốc tế, hội thảo học thuật và thực tập khu vực đang được mở ra. Ai coi đây là cơ hội để trang bị kỹ năng đa văn hóa, xây dựng mạng lưới ASEAN và cạnh tranh công bằng với sinh viên Singapore, Philippines hay các nước khác, người đó sẽ biến hợp tác đại học Đông Nam Á thành bàn đạp nghề nghiệp, chứ không phải một dòng ngắn ngủi trong CV.
