Một diễn đàn để kết nối chính sách và trường đại học
Tuần lễ Giáo dục đại học ASEAN–Vương quốc Anh là diễn đàn khu vực nhằm kết nối cơ quan quản lý, trường đại học và đối tác giáo dục để cùng thúc đẩy hợp tác, trao đổi chính sách và phát triển chương trình đào tạo xuyên biên giới. Từ ngày 3 đến 5 tháng 11, Hội đồng Anh phối hợp với Ủy ban Giáo dục đại học Philippines (CHED) tổ chức kỳ sự kiện đầu tiên tại Manila, quy tụ gần 160 đại diện gồm nhà hoạch định chính sách, lãnh đạo đại học, nhà nghiên cứu, chuyên gia giáo dục và đối tác phát triển từ ASEAN và Vương quốc Anh. Quy mô tham dự cho thấy nhu cầu đối thoại đã vượt khỏi quan hệ song phương giữa vài cơ sở: chất lượng giáo dục đại học ngày càng gắn với khả năng chia sẻ kinh nghiệm và phối hợp ở cấp khu vực.
Chương trình tập trung vào quốc tế hóa giáo dục, giáo dục xuyên quốc gia, phát triển kỹ năng và khả năng tìm việc của sinh viên tốt nghiệp, bảo đảm chất lượng, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo. Đây là lựa chọn đúng trọng tâm: mở rộng liên kết mà không bàn cách kiểm soát chuẩn đào tạo sẽ khó tạo ra niềm tin lâu dài. Vì vậy, giá trị của Tuần lễ giáo dục không nằm ở số lượng phiên thảo luận, mà ở việc đưa cơ quan quản lý và trường học vào cùng một cuộc trao đổi về những ưu tiên thiết thực.
Việt Nam tham gia vào cuộc thảo luận chung
Việt Nam không đứng ngoài mạng lưới hợp tác Anh ASEAN. Hai đại diện đại học Việt Nam tham gia các phiên thảo luận cùng đồng nghiệp ASEAN và Anh: Tiến sĩ Đào Thị Thanh Lam, phụ trách học thuật tại Greenwich Việt Nam, trao đổi về cơ hội và thách thức của giáo dục xuyên quốc gia; Phó giáo sư Lại Quốc Đạt, Trưởng phòng Quan hệ đối ngoại của Trường Đại học Bách khoa, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, góp tiếng nói về cách các trường đối tác chuẩn bị cho tương lai năm 2035. Sự hiện diện này quan trọng vì hợp tác chỉ có ý nghĩa khi trường trong khu vực cùng định hình chương trình nghị sự, thay vì chỉ tiếp nhận mô hình từ bên ngoài.
Dữ liệu cũng cho thấy mối liên hệ này đã có quy mô đáng kể: tính đến tháng 7 năm 2026, có 13.285 sinh viên tại Việt Nam theo học các chương trình giáo dục xuyên quốc gia của các cơ sở giáo dục đại học Anh, đưa Việt Nam lên vị trí thứ năm tại Đông Á. Với người học, hình thức này có thể giảm chi phí học tập và sinh hoạt so với du học tại Anh. Nhưng lợi ích tiếp cận chỉ bền vững nếu chất lượng chương trình, giảng dạy, đánh giá và trải nghiệm sinh viên được duy trì đồng nhất giữa các bên.
Mạng lưới đại học cần đi cùng trách nhiệm chất lượng
Giáo dục xuyên quốc gia mở rộng cơ hội học chương trình Anh tại địa phương, song không phải giải pháp không có trở ngại. Các trường cần bảo đảm chuẩn đào tạo nhất quán giữa cơ sở trong nước và trường đối tác; sinh viên Việt Nam cũng có thể cần một đến hai học kỳ để thích nghi với cách học chú trọng tư duy phản biện, nghiên cứu độc lập, thảo luận và tự đánh giá. Đây là những điểm cần được xử lý ngay trong thiết kế chương trình và hỗ trợ người học, không nên xem là vấn đề phát sinh sau khi tuyển sinh.
Mạng lưới đại học Anh–ASEAN sẽ có giá trị hơn nếu mở rộng cơ hội hợp tác cho nhiều trường, giảng viên và sinh viên, đồng thời đặt lợi ích chung và tính bao trùm làm nguyên tắc. Với Việt Nam, khuôn khổ pháp lý và hành chính ổn định, minh bạch, có thể dự báo là điều kiện cần để nâng chất lượng và tăng năng lực cạnh tranh trong khu vực. Mục tiêu sau cùng cũng phải là phát triển nguồn nhân lực Việt Nam, chứ không chỉ tăng hoạt động cung cấp dịch vụ giáo dục.
Tuần lễ tại Manila tạo một điểm hẹn đáng giá để cơ quan quản lý và trường đại học chuyển từ trao đổi sang hợp tác thực chất. Thành công của mạng lưới không nên đo bằng số thỏa thuận được ký, mà bằng chất lượng học tập, cơ hội tiếp cận công bằng và lợi ích lâu dài cho người học trong toàn khu vực.
