Biến cảnh báo thành tình huống dễ nhận diện
Phòng chống ma túy học đường là hoạt động trang bị cho học sinh kiến thức và kỹ năng nhận biết nguy cơ, từ chối lời dụ dỗ và bảo vệ bản thân trước các tình huống liên quan đến ma túy. Sáng 5-11, Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM phối hợp với phường Phú Mỹ tổ chức chương trình tuyên truyền lưu động “Pháo đài văn minh – Thành phố nghĩa tình” tại Trường THPT Võ Nguyên Giáp; gần 900 học sinh và giáo viên tham dự. Điểm đáng chú ý không chỉ là đưa thông tin vào trường học, mà là cách chương trình khiến nguy cơ hiện ra qua những tình huống cụ thể. Ảo thuật cảnh báo về ma túy mới và ma túy tổng hợp được ngụy trang dưới nhiều hình thức; vở diễn “Chuyến hàng lật mặt” tái hiện thủ đoạn lợi dụng lòng tin, thiếu hiểu biết và mong muốn kiếm tiền nhanh để lôi kéo người vận chuyển hàng hóa liên quan đến ma túy.
Học sinh cần biết cách nói không và báo tin
Sân khấu hóa có giá trị khi dẫn đến hành động cụ thể, thay vì dừng ở lời cảnh báo chung. Thông điệp được truyền tải là không tò mò, không thử, không sử dụng chất không rõ nguồn gốc; không tiếp tay vận chuyển hàng hóa đáng ngờ và cần báo cơ quan chức năng khi phát hiện dấu hiệu nghi vấn. Đây là những kỹ năng phòng tránh ma túy thiết thực với học sinh, nhất là trước lời mời gọi kiếm tiền nhanh hoặc đề nghị nhận, giao hộ đồ đạc. Sau các tiết mục, học sinh giao lưu, trả lời câu hỏi và nghe cán bộ tuyên truyền về tác hại của ma túy đối với sức khỏe, tương lai, gia đình và xã hội. Lực lượng PC04 Công an TP.HCM cùng tình nguyện viên còn cung cấp thông tin về thủ đoạn của tội phạm, hướng dẫn nhận diện nguy cơ và chủ động phòng ngừa.
Phần hỏi đáp giúp người học kiểm tra xem mình sẽ xử lý ra sao trước một tình huống, thay vì chỉ ghi nhớ danh sách tác hại. Cách tiếp cận này khiến tuyên truyền ma túy học sinh có cơ hội chuyển thành phản xạ: dừng lại khi thấy bất thường, từ chối tham gia và tìm người có trách nhiệm để báo tin.
Tuyên truyền lưu động mở rộng ra trường học và cộng đồng
Hoạt động tại Võ Nguyên Giáp là một phần trong kế hoạch rộng hơn: TP.HCM tổ chức 12 suất tuyên truyền lưu động, kết hợp biểu diễn, giao lưu và triển lãm tranh cổ động để đưa kiến thức phòng ngừa đến học sinh, thanh thiếu niên và người dân. Chương trình còn có đố vui, trao đổi trực tiếp và không gian giới thiệu mẫu vật mô phỏng nhằm giúp người xem nhận diện một số loại ma túy mới cùng thủ đoạn ngụy trang. Tại 12 xã, phường, hoạt động cổ động trực quan được triển khai bằng pa-nô, băng-rôn, khẩu hiệu; triển lãm gồm 50 tranh chuyên đề. Ba suất đầu tiên diễn ra tại Trường THCS Tân Hải chiều 4-11, Trường THPT Võ Nguyên Giáp sáng 5-11 và Trường THCS Nguyễn Trãi chiều 5-11.
Theo kế hoạch được công bố, các suất tiếp theo dự kiến đến Trường THPT Hắc Dịch và Trường Trung cấp Kỹ thuật Công nghệ Phước Lộc ngày 11-11, rồi Trường THPT Trần Văn Quan và Công viên xã Nghĩa Thành ngày 12-11. Chương trình cụ thể hóa Nghị quyết số 02 của Ban Chấp hành Đảng bộ thành phố, hướng tới mục tiêu TP.HCM không ma túy vào năm 2030.
Hiệu quả nằm ở kỹ năng có thể mang theo
Một buổi biểu diễn không thể thay thế việc giáo dục thường xuyên, nhưng có thể mở đầu cuộc trò chuyện mà học sinh dễ nhớ và chủ động tham gia. Khi kịch tình huống đi cùng hướng dẫn trực tiếp, câu hỏi và trao đổi, thông điệp không tiếp tay cho tội phạm được gắn với lựa chọn rõ ràng: cảnh giác trước lời dụ dỗ, không nhận vận chuyển đồ không rõ nguồn gốc và báo người lớn hoặc cơ quan chức năng khi có dấu hiệu đáng ngờ. Vì vậy, điểm đáng duy trì trong phòng chống ma túy học đường không chỉ là số buổi tổ chức, mà là cơ hội để học sinh luyện cách nhận diện và ứng phó. Các hoạt động tương tác tại TP.HCM đang đi đúng hướng ấy; để tạo sức bảo vệ lâu dài, nhà trường cần nối tiếp tuyên truyền bằng trao đổi thường xuyên, giúp kỹ năng phòng tránh ma túy trở thành điều học sinh nhớ và vận dụng được.
