Từ đại công trường trong nước tới tham vọng sân khấu quốc tế
Những siêu công trình như Trung tâm Triển lãm Quốc gia, sân vận động VinFast - Trống Đồng, sân bay Long Thành và các dự án tại Phú Quốc đang trở thành bệ phóng giúp nhà thầu Việt Nam nâng tầm năng lực xây dựng, tích lũy kinh nghiệm quản lý và thi công quy mô lớn, qua đó từng bước khẳng định khả năng cạnh tranh với các nhà thầu trong khu vực và tiếp cận các công trình quốc tế. Từ góc độ ngành, đây không chỉ là những dự án đơn lẻ mà là bài kiểm tra toàn diện về kỹ thuật, công nghệ và tổ chức, mà nhà thầu Việt đang vượt qua với kết quả ấn tượng. Điểm mấu chốt là năng lực xây dựng của doanh nghiệp trong nước đã chuyển từ “đủ dùng” cho các dự án nội địa sang mức có thể đáp ứng tiêu chuẩn công trình tầm thế giới, cả về quy mô lẫn tốc độ thi công. Chính quá trình chạy đua tiến độ trên những đại công trường này đang âm thầm đào tạo một thế hệ nhà thầu đủ tự tin bước ra sân chơi quốc tế.
Trung tâm Triển lãm Quốc gia và bước nhảy về quản lý tiến độ
Trung tâm Hội chợ Triển lãm Quốc gia tại Hà Nội là ví dụ rõ ràng nhất cho thấy nhà thầu Việt Nam đã “lên tay” như thế nào về quản lý tiến độ và phối hợp kỹ thuật. Công trình thuộc Top 10 trung tâm hội chợ triển lãm lớn nhất thế giới, nhưng lại được hoàn thành chỉ sau hơn 10 tháng thi công, vượt tiến độ 15 tháng so với kế hoạch và kịp đưa vào sử dụng đúng dịp 80 năm Quốc khánh 2/9/2025. Hạng mục nhà triển lãm Kim Quy hình tròn, diện tích khoảng 130.000 m², cao tới 56 m với mái vòm thép khổng lồ nặng 24.000 tấn, yêu cầu sai số lắp đặt chỉ vài milimét. Đây là bài toán kỹ thuật cực khó, buộc các nhà thầu chế tạo và lắp dựng trong nước phải làm chủ mô hình thông tin công trình (BIM) để giảm sai sót thiết kế và phân chia khối lượng chế tạo hiệu quả. Chính sự kết hợp giữa ý chí của chủ đầu tư, phối hợp tư vấn – nhà thầu và năng lực thi công đã tạo nên một chuẩn mực mới cho quản lý đại công trình.
Sân vận động VinFast - Trống Đồng: bài kiểm tra giới hạn kỹ thuật
Nếu Trung tâm Triển lãm Quốc gia chứng minh nhà thầu Việt làm được công trình Top 10 thế giới, thì sân vận động VinFast - Trống Đồng là bước thử sức ở quy mô kỷ lục. Dự án đặt mục tiêu hoàn thành vào tháng 7/2027, trong chưa đầy 20 tháng thi công. Khi xong, sân vận động này kỳ vọng lập ba kỷ lục thế giới: sức chứa lớn nhất, mái che đóng mở lớn nhất và thời gian thi công nhanh nhất. Con số kỹ thuật cho thấy rõ sức ép lên nhà thầu: 135.000 chỗ ngồi, khoảng 700.000 m³ bê tông tương đương 70.000 chuyến xe bồn cỡ lớn, 126.000 tấn thép cho kết cấu và cốt thép, cùng 1,7 triệu m² ván khuôn – tương đương gần 250 sân bóng đá FIFA. Thách thức lớn nhất là hệ mái thép siêu lớn vượt nhịp 260 m, chưa từng xuất hiện tại Việt Nam. Để đáp ứng tiến độ, công trường vận hành "3 ca 4 kíp" với 9.000–10.000 nhân sự ở giai đoạn cao điểm. Đây là trường học khổng lồ, nơi năng lực tổ chức, an toàn và điều phối chuỗi cung ứng của nhà thầu Việt được mài giũa tới giới hạn.
Sân bay Long Thành và các siêu dự án Phú Quốc: luyện kỹ năng vùng động lực
Song song với các dự án do khu vực tư nhân dẫn dắt, sân bay Long Thành và ba siêu dự án tại Phú Quốc đang tạo ra một “phòng thí nghiệm” khác cho năng lực nhà thầu Việt Nam ở những vùng động lực kinh tế. Theo đánh giá của Chủ tịch Hiệp hội các nhà thầu Xây dựng Việt Nam, các công trình lớn như Trung tâm Hội chợ Triển lãm Quốc gia và sân bay Long Thành thể hiện năng lực thi công vượt trội với tốc độ nhanh hơn nhiều so với trước đây. Tại Phú Quốc, Sun Group triển khai đồng thời ba dự án để phục vụ Tuần lễ cấp cao APEC tháng 11/2027. Dự án mở rộng Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc với nhà ga T2 hình tượng chim phượng hoàng lửa đang sải cánh có hệ mái "lông vũ" phức tạp, tổng gần 25.000 tấn thép, nhịp lớn nhất 72 m. Công trình đã hoàn thành 95% kết cấu bê tông cốt thép, 70% kết cấu thép và 80% phần xây trát, đang vào giai đoạn nước rút để vận hành từ tháng 4/2027. Những con số này không chỉ thể hiện khả năng xử lý thiết kế khó mà cả năng lực tổ chức thi công nhiều dự án lớn cùng lúc.
Từ kinh nghiệm siêu công trình tới tham vọng cạnh tranh khu vực
Điểm chung của các siêu công trình là tạo ra cú nhảy về năng lực xây dựng – từ tiến độ, công nghệ thi công tới quản lý dự án – mà không giáo trình nào thay thế được. Như Chủ tịch Hiệp hội các nhà thầu Xây dựng Việt Nam nhận định, đây là minh chứng cho sự phát triển vượt bậc cả về năng lực chuyên môn, tổ chức và quản lý hoạt động của doanh nghiệp xây dựng trong nước. Đường sắt nhẹ (LRT) Phú Quốc giai đoạn 1 dài 17,59 km, kết nối trực tiếp sân bay với Trung tâm Hội nghị và Triển lãm quốc tế APEC, đang bước vào giai đoạn lắp ray, chạy thử hệ thống vào tháng 6/2027 trước khi khai thác thương mại vào tháng 8/2027. Việc nhà thầu Việt làm chủ đồng thời hạ tầng hàng không, đường sắt đô thị, trung tâm hội nghị và siêu sân vận động là bước chuẩn bị cần thiết để tham gia các công trình quốc tế trong khu vực Đông Nam Á. Câu hỏi không còn là “liệu chúng ta có đủ năng lực”, mà là “doanh nghiệp nào biết biến kinh nghiệm từ những đại công trường trong nước thành lợi thế cạnh tranh khi bước ra ngoài biên giới”.
