Việt Nam bước vào “câu lạc bộ” sản xuất vaccine thế hệ mới
Việc Việt Nam hợp tác sản xuất ba vaccine thế hệ mới gồm vaccine 6 trong 1, vaccine cúm mùa và vaccine não mô cầu là bước ngoặt giúp tăng khả năng tự chủ nguồn cung vaccine, giảm phụ thuộc nhập khẩu, mở rộng tiếp cận và cải thiện an toàn tiêm chủng cho trẻ em, người lớn và gia đình trên khắp cả nước. Ngày 10/9, Công ty Vaccine Việt Nam (VNVC) và Tập đoàn Dược phẩm Sanofi (Pháp) đã trao Tuyên bố chung về hợp tác sản xuất 3 vaccine thế hệ mới tại Việt Nam. Điều đáng nói không chỉ là một thỏa thuận thương mại, mà là tuyên bố tham vọng: Việt Nam sẽ trở thành quốc gia đầu tiên tại Đông Nam Á sản xuất các vaccine quan trọng này. Đây là bước đi thể hiện rõ quan điểm “tự cường y tế” thay vì chấp nhận mãi ở vị trí thị trường tiêu thụ.
Ba vaccine then chốt: vì sao chúng quan trọng với trẻ em và gia đình?
Ba vaccine được ưu tiên sản xuất gồm vaccine 6 trong 1 với thành phần ho gà vô bào, vaccine cúm mùa và vaccine não mô cầu. Đây đều là vaccine thế hệ mới có nhu cầu sử dụng lớn, đóng vai trò bảo vệ sức khỏe cho nhiều nhóm tuổi, từ trẻ em đến người cao tuổi. Vaccine 6 trong 1 giúp gộp nhiều mũi trong một liều, giảm số lần tiêm, giảm đau và giảm nguy cơ bỏ sót lịch tiêm – điều các bậc cha mẹ luôn trăn trở. Vaccine cúm mùa lại là “lá chắn” cho cả trẻ nhỏ lẫn người già, nhất là mỗi mùa dịch cúm tràn về trường học và công sở. Vaccine não mô cầu phòng bệnh viêm màng não mô cầu – căn bệnh diễn biến nhanh, nguy cơ tử vong và để lại di chứng nặng nề, đặc biệt ở trẻ em và thanh thiếu niên. Nói cách khác, đây là ba mũi “áo giáp” thiết yếu để bảo vệ trẻ em và gia đình trước các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm.
Sản xuất vaccine Việt Nam: độc lập nguồn cung, giảm chi phí, tăng an toàn
Nhà máy Vaccine và Sinh phẩm VNVC tại Tây Ninh có tổng vốn đầu tư giai đoạn đầu hơn 2.500 tỷ đồng, diện tích trên 26.000m², công suất thiết kế khoảng 120 triệu liều vaccine mỗi năm. Khi các vaccine thế hệ mới này được sản xuất ngay trong nước, Việt Nam không còn bị lệ thuộc vào nguồn cung từ bên ngoài – vốn dễ đứt gãy khi có dịch bệnh toàn cầu hoặc biến động địa chính trị. Việc sản xuất vaccine ngay trong nước được kỳ vọng góp phần nâng cao năng lực tự chủ nguồn cung, thúc đẩy ngành công nghiệp dược phẩm công nghệ cao và từng bước đưa Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị công nghệ sinh học toàn cầu. Quan trọng hơn với người dân, ông Ngô Chí Dũng nhấn mạnh mong muốn sớm đưa các vaccine chất lượng cao với giá thành thấp đến người dân trên cả nước. Tự chủ sản xuất không chỉ là câu chuyện công nghiệp, mà là cách thiết thực để tiêm chủng trở nên dễ tiếp cận hơn cho mọi gia đình.
Tại sao là lúc này? Từ chiến lược quốc gia đến bài học sau đại dịch
Đằng sau thỏa thuận sản xuất vaccine thế hệ mới là cả một chiến lược dài hơi. Sanofi đánh giá cao những định hướng của Đảng và Chính phủ Việt Nam trong thúc đẩy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, phát triển công nghiệp công nghệ cao và tăng cường năng lực tự cường của hệ thống y tế. Ba dòng vaccine nói trên thuộc nhóm sản phẩm công nghệ chiến lược theo định hướng phát triển của Chính phủ. Sự kiện này góp phần cụ thể hóa các định hướng lớn theo các Nghị quyết 57, 68 và 72 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học – công nghệ, phát huy vai trò kinh tế tư nhân trong phòng bệnh và chăm sóc sức khỏe nhân dân. Nếu nhìn lại những khó khăn trong mua vaccine khi xảy ra đại dịch, có thể thấy rõ: ai làm chủ được công nghệ và nhà máy, người đó bảo vệ dân mình tốt hơn. Việt Nam không muốn lặp lại cảnh chờ đợi nguồn vaccine từ bên ngoài.
Tương lai phía trước: từ hàng chục triệu liều tới chuỗi cung ứng toàn cầu
Theo kế hoạch, Nhà máy Vaccine và Sinh phẩm VNVC tại Tây Ninh sẽ hoàn thành xây dựng vào năm 2027, vận hành sản xuất từ năm 2028 và đưa sản phẩm ra thị trường từ năm 2029. Nhà máy hướng tới đáp ứng các tiêu chuẩn WHO-GMP, EU-GMP và FDA-cGMP, đồng thời phát triển năng lực nghiên cứu, tiếp nhận chuyển giao công nghệ, sản xuất và kiểm định vaccine, sinh phẩm. Mục tiêu là cung ứng hàng chục triệu liều vaccine mỗi năm cho Việt Nam, tiến tới khu vực và tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu. Nếu dự án bám đúng tiến độ, trẻ em Việt Nam có cơ hội tiếp cận vaccine thế hệ mới trong nước với nguồn cung ổn định, chất lượng cao. Về dài hạn, vaccine “made in Việt Nam” có thể bảo vệ không chỉ trẻ em Việt Nam mà cả trẻ em trong khu vực. Khi một quốc gia bảo vệ tốt trẻ em của mình, đó không chỉ là thành tựu y tế, mà là lời cam kết với tương lai.
