Thứ hạng quý III đảo chiều ở ngôi đầu
Lợi nhuận ngân hàng là thước đo kết quả kinh doanh trước thuế, nhưng một quý đơn lẻ cũng cho thấy tốc độ tăng trưởng và áp lực dự phòng đang làm thay đổi tương quan giữa các nhà băng. Trong nhóm đã công bố báo cáo tài chính quý III, VietinBank giành vị trí dẫn đầu toàn ngành với 13.689 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế, tăng 29% so với cùng kỳ; Vietcombank đứng thứ hai với 11.218 tỷ đồng, giảm 0,2%.
Đây là biến động đáng chú ý, nhưng chưa đủ để kết luận VietinBank đã vượt Vietcombank trong cuộc đua cả năm. Kết quả quý III phản ánh một nhịp tăng mạnh của VietinBank, còn bảng xếp hạng lũy kế chín tháng vẫn cho thấy Vietcombank dẫn đầu với 40.440,1 tỷ đồng, so với 39.556,6 tỷ đồng của VietinBank. Khoảng cách đã thu hẹp, song ngôi đầu theo quý và ngôi đầu lũy kế là hai câu chuyện khác nhau.
VPBank nổi bật, nhưng mức tăng không đồng đều
Ở khối tư nhân, VPBank là ngân hàng có lợi nhuận trước thuế cao nhất quý III, đạt 11.031 tỷ đồng, tăng 20,3% so với cùng kỳ. Ngân hàng vượt MB, dù MB cũng ghi nhận mức tăng hơn 42,5% lên 10.330 tỷ đồng; BIDV đạt 10.579 tỷ đồng và Techcombank đạt 10.375 tỷ đồng. Những con số sát nhau cho thấy cuộc đua ở nhóm dẫn đầu không chỉ phụ thuộc quy mô, mà còn vào nhịp tăng trưởng từng quý.
Bức tranh chung có độ phân hóa rõ: 24 ngân hàng báo lợi nhuận tăng, trong khi 4 ngân hàng giảm so với cùng kỳ. Lũy kế chín tháng, tổng lợi nhuận trước thuế toàn ngành tăng thêm 51.553,3 tỷ đồng so với cùng kỳ năm trước. Tuy vậy, tăng trưởng cao không đồng nghĩa vị trí dẫn đầu đã được bảo đảm: thứ hạng ngân hàng có thể đổi nhanh khi mức nền, thu nhập hoạt động và chi phí dự phòng khác nhau.
Quy mô tài sản cho thấy sức nặng dài hạn
Lợi nhuận theo quý là ảnh chụp ngắn hạn; tổng tài sản ngân hàng giúp đặt kết quả đó vào bối cảnh quy mô hoạt động. Sau chín tháng, có 9 ngân hàng vượt mốc một triệu tỷ đồng tài sản. Theo thống kê từ báo cáo của 28 ngân hàng niêm yết, tổng tài sản của 10 ngân hàng lớn nhất đạt hơn 18,19 triệu tỷ đồng tại ngày 30/9, tăng 11,1% so với đầu năm.
BIDV vẫn đứng đầu về tài sản với 3,49 triệu tỷ đồng; VietinBank đạt 2,95 triệu tỷ đồng và Vietcombank đạt 2,68 triệu tỷ đồng. Trong khối tư nhân, MB dẫn đầu quy mô với 1,83 triệu tỷ đồng, còn VPBank tăng tài sản 27,8% lên 1,61 triệu tỷ đồng. Vì vậy, việc VietinBank dẫn đầu lợi nhuận quý III càng đáng chú ý khi ngân hàng đồng thời thuộc nhóm lớn nhất về tài sản; nhưng quy mô lớn tự nó không bảo đảm lợi nhuận cao nhất ở mọi kỳ.
Ngôi đầu quý chưa khép lại cuộc đua
Điểm cần theo dõi là chất lượng của tăng trưởng, không chỉ thứ tự trên bảng lợi nhuận. Vietcombank cho biết mức trích lập dự phòng tăng trong bối cảnh dư nợ mở rộng và nhằm củng cố khả năng phòng thủ trước biến động thị trường. Điều đó nhắc rằng lợi nhuận hiện tại còn chịu tác động của cách mỗi ngân hàng cân đối giữa mở rộng tín dụng và chuẩn bị cho rủi ro.
Triển vọng quý cuối năm vì thế vẫn phụ thuộc vào khả năng duy trì tăng trưởng tín dụng và hấp thụ chi phí dự phòng; nhận định được cung cấp dự báo lợi nhuận toàn ngành năm 2026 tăng 18–20% so với năm trước và lợi nhuận quý IV có thể tăng khoảng 10% so với quý III. Tóm lại, VietinBank quý III đã tạo cú bứt phá thuyết phục, còn VPBank khẳng định vị thế ở khối tư nhân. Nhưng để đánh giá cuộc đua thật sự, cần đặt kết quả theo quý bên cạnh lợi nhuận lũy kế, tốc độ tăng trưởng và quy mô tài sản.
