Điểm ưu tiên lớp 10 có thể thay đổi ra sao?
Điểm ưu tiên lớp 10 là số điểm được cộng vào kết quả xét tuyển cho thí sinh thuộc những nhóm chính sách hoặc hoàn cảnh được quy định, nhằm ghi nhận lợi thế tuyển sinh khác nhau. Bộ Giáo dục và Đào tạo đang lấy ý kiến về dự thảo quy chế tiếp nhận học sinh đầu cấp, trong đó đề xuất giảm mức điểm ưu tiên và thu gọn diện được cộng điểm. Nếu được thông qua, các điều chỉnh dự kiến áp dụng với thí sinh tuyển sinh lớp 10 từ năm 2027.
Thay đổi đáng chú ý nhất là mức điểm ưu tiên cao nhất dự kiến giảm từ 2 xuống 1 điểm; mức kế tiếp giảm từ 1,5 xuống 0,5 điểm. Đây không phải điều chỉnh nhỏ trên giấy: với những thí sinh có điểm thi sát nhau, phần điểm cộng thấp hơn có thể làm thay đổi thứ hạng xét tuyển. Vì vậy, các gia đình thuộc diện ưu tiên cần xem kỹ nhóm áp dụng trong dự thảo, thay vì mặc định mức cộng hiện hành sẽ tiếp tục được giữ nguyên.
Những đối tượng cộng điểm nào nằm trong đề xuất?
Dự thảo thu gọn các nhóm ưu tiên từ ba xuống còn hai. Nhóm 1 được đề xuất cộng 1 điểm, gồm học sinh là con liệt sĩ, con Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, con thương binh, con người hưởng chính sách như thương binh, con bệnh binh và con thuộc diện chính sách khác theo Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng.
Nhóm 2 được đề xuất cộng 0,5 điểm, gồm học sinh thuộc hộ nghèo theo chuẩn nghèo đa chiều; có cha, mẹ hoặc người giám hộ thường trú tại xã, thôn đặc biệt khó khăn; là người dân tộc thiểu số hoặc có cha đẻ, mẹ đẻ là người dân tộc thiểu số. Nếu một học sinh thuộc nhiều diện, dự thảo nêu chỉ hưởng một mức ưu tiên cao nhất, không cộng dồn. Cách thiết kế này khiến việc xác định đúng hồ sơ và diện áp dụng càng quan trọng: nhiều căn cứ ưu tiên không đồng nghĩa với nhiều lần được cộng điểm.
Điểm khuyến khích cũng bị giới hạn
Ngoài điểm ưu tiên, dự thảo đề xuất tổng điểm khuyến khích không vượt quá 1 điểm và khoản này được cộng một lần vào tổng điểm xét tuyển sau khi quy đổi theo thang điểm tương ứng với số môn thi. Theo quy định hiện hành được nêu trong nguồn, học sinh THCS đạt giải nhất, nhì, ba cấp tỉnh ở các cuộc thi thuộc diện quy định lần lượt được cộng 1,5 điểm, 1 điểm và 0,5 điểm. Trần mới có thể làm giảm lợi thế của thí sinh có thành tích nổi bật, nhất là khi điểm giải cao trước đây vượt quá mức tối đa dự kiến.
Dự thảo giao Sở Giáo dục và Đào tạo căn cứ pháp luật và điều kiện thực tế để xác định đối tượng được hưởng điểm khuyến khích. Đây là điểm cần theo dõi sát, bởi mức trần toàn quốc không tự giải đáp hết cách từng địa phương sẽ xác định đối tượng và vận dụng quy định.
Đề xuất chưa phải quy định cuối cùng
Các nội dung về điểm ưu tiên và điểm khuyến khích hiện vẫn là đề xuất trong dự thảo, chưa phải quy định đã có hiệu lực. Phụ huynh nên chờ thông tin chính thức trước khi tính toán quyền lợi hoặc chuẩn bị hồ sơ theo mức điểm mới; nếu được thông qua, thay đổi dự kiến ảnh hưởng đến thí sinh từ năm 2027.
Dự thảo còn nêu địa phương có thể tổ chức tuyển sinh lớp 10 bằng thi tuyển, xét tuyển hoặc kết hợp hai phương thức tùy điều kiện, chỉ tiêu và khả năng tiếp nhận. Với phương thức thi tuyển, phương án được đề xuất là thi hai môn Ngữ văn và Toán, với mục tiêu giảm áp lực thi cử. Bởi vậy, gia đình không nên chỉ nhìn vào điểm cộng: phương thức tuyển sinh và hướng dẫn cụ thể tại địa phương cũng sẽ quyết định cách thí sinh chuẩn bị.
Tóm lại, đề xuất giảm mức cộng cao nhất còn 1 điểm, rút gọn nhóm ưu tiên và khống chế điểm khuyến khích ở mức tối đa 1 điểm là thay đổi đáng kể đối với tuyển sinh lớp 10. Phụ huynh cần theo dõi văn bản chính thức và hướng dẫn của địa phương, thay vì coi các mức dự kiến là quy định đã chốt.
