Tín hiệu mới: Fed giảm tốc trong cuộc chiến lãi suất
Fed tăng lãi suất là quá trình ngân hàng trung ương Mỹ điều chỉnh lãi suất điều hành để kiểm soát lạm phát, định hướng chi phí vay của hộ gia đình và doanh nghiệp, đồng thời tác động tới thị trường tài chính và tốc độ tăng trưởng kinh tế. Sau giai đoạn thắt chặt nhanh, câu hỏi lớn lúc này là Fed sẽ làm gì trong quyết định lãi suất tháng 10. Tín hiệu mới nhất cho thấy cán cân đang nghiêng về phía tạm dừng. Fed đã nâng lãi suất thêm 0,25 điểm % trong cuộc họp tháng 9, đưa biên độ lên 3,75–4,00%. Nhưng khác với các chu kỳ thắt chặt dữ dội trước đây, biên bản họp mới công bố cho thấy các quan chức Fed không muốn bước vào một chuỗi tăng lãi suất kéo dài. Nói thẳng ra, Fed đang cố giữ hình ảnh cứng rắn với lạm phát Mỹ nhưng tránh gây sốc thêm cho nền kinh tế.
Thị trường lao động Mỹ hạ nhiệt: lá bài quan trọng để biện minh cho ‘tạm dừng’
Lý do cốt lõi khiến Fed có thể tạm ngừng tăng lãi suất tháng 10 nằm ở thị trường lao động Mỹ. Dữ liệu việc làm mới công bố ngày 2/10 cho thấy số lượng việc làm tạo ra thấp hơn dự kiến và tốc độ tăng lương chậm, cho thấy thị trường lao động không còn là nguồn gây thêm áp lực lạm phát hiện tại. Đây là điểm xoay rất quan trọng: khi lương tăng chậm lại, nhu cầu tiêu dùng cũng dịu, khiến lạm phát Mỹ bớt dai dẳng. Trước đó, các chỉ số giá cả mà Fed ưu tiên sử dụng cho thấy lạm phát trong năm nay có phần hạ nhiệt hơn. Với bức tranh này, Fed không còn bị dồn vào góc buộc phải tăng lãi suất bằng mọi giá. Tuy nhiên, mọi thứ chưa hề “ổn định”: lạm phát lõi quanh mức 3,7% vẫn được đánh giá là quá cao so với mục tiêu 2% mà Fed đặt ra.
Nội bộ Fed rạn nứt: trung ương thận trọng, vùng miền vẫn diều hâu
Đằng sau bức màn thống nhất bề ngoài, Fed đang có một cuộc tranh luận gay gắt. Trong nhóm lãnh đạo, Phó Chủ tịch Philip Jefferson và Chủ tịch Fed New York John Williams liên tiếp phát đi tín hiệu rằng Fed “không cần phải vội” với một đợt tăng lãi suất nữa, nhấn mạnh cần thêm thời gian để đánh giá lạm phát và tác động của lần thắt chặt tháng 9 trước khi quyết định bước đi tiếp theo. Biên bản họp cũng xác nhận đa số chỉ xem lần tăng vừa rồi như một bước đệm, chứ không phải khởi đầu của chu kỳ thắt chặt kéo dài. Ngược lại, ở tuyến đầu khu vực, Chủ tịch Fed Dallas Lorie Logan cho rằng lãi suất cần tăng thêm ít nhất 0,5 điểm phần trăm để đưa chính sách tiền tệ lên mức thực sự hạn chế hoạt động kinh tế, đồng thời cảnh báo lạm phát có nguy cơ “mắc kẹt” quanh 2,5% nếu Fed nương tay. Thống đốc Fed Barr thì thậm chí nhấn mạnh rằng các điều chỉnh chính sách bổ sung “nhiều khả năng vẫn cần thiết” để đưa lạm phát về đúng mục tiêu.
Chi phí vay đã tăng mạnh: thị trường đang làm hộ Fed một phần việc
Điểm ít được nói rõ nhưng có sức nặng là việc thị trường tài chính đã thắt chặt điều kiện vay vốn ngay cả khi Fed mới tăng một lần trong tháng 9. Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ dài hạn nhảy vọt sau cuộc họp, kéo theo chi phí vay mua nhà, vay tiêu dùng và huy động vốn của doanh nghiệp tăng lên đáng kể. Việc nâng lãi suất điều hành đã khiến chi phí vay cho từ thế chấp tới khoản vay kinh doanh đều cao hơn. Khi lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm có thời điểm leo tới mức cao nhất trong hơn hai thập kỷ, Fed có lý do để cho rằng thị trường đang làm hộ một phần công việc thắt chặt tài chính. Từ góc nhìn người gửi tiền, lãi suất cao đồng nghĩa thu nhập từ tiền mặt và trái phiếu hấp dẫn hơn, kéo vốn ra khỏi các tài sản rủi ro như Bitcoin. Vì vậy, mỗi bước đi của Fed giờ không chỉ đánh vào kinh tế thực mà còn tái sắp xếp lại dòng chảy vốn trên toàn hệ thống tài chính.
Tháng 10 nhiều khả năng tạm dừng, nhưng Fed chưa hề buông ‘vũ khí lãi suất’
Tổng hợp các tín hiệu, thị trường hiện nghiêng về khả năng Fed không thay đổi lãi suất tại cuộc họp tháng 10 và sẽ cân nhắc tăng trở lại vào tháng 12 nếu lạm phát không hạ nhiệt như kỳ vọng. Sau phát biểu của Williams, xác suất tăng lãi suất tháng 10 đã giảm mạnh, chỉ còn tương đương tung đồng xu theo dữ liệu CME. Theo biên bản họp, phần lớn quan chức Fed cho rằng thêm một lần tăng 0,25 điểm phần trăm nữa trước cuối năm có thể phù hợp, nhưng nhấn mạnh quyết định vẫn chưa được chốt. Nói cách khác, Fed tạm bước chậm lại để đọc kỹ hơn các dữ liệu lạm phát Mỹ và thị trường lao động, chứ không quay đầu nới lỏng. Đối với doanh nghiệp, nhà đầu tư và người vay vốn, thông điệp rõ ràng là: giai đoạn sốc lãi suất có thể tạm lắng trong tháng 10, nhưng thời kỳ lãi suất cao vẫn sẽ kéo dài. Đây không phải là “chiến thắng” trước lạm phát, mà là một khoảng nghỉ chiến thuật để tránh bắn quá đà vào tăng trưởng.
