Một trường nghề Bộ Công an chọn đứng về phía cơ hội, không đứng về phía định kiến
Mô hình đào tạo nghề kết nối việc làm tại Trường CĐ Kỹ nghệ II là cách tiếp cận mới khi một trường nghề Bộ Công an chủ động gắn dạy nghề với giới thiệu việc làm để hỗ trợ tái hòa nhập cộng đồng cho người lầm lỡ thông qua việc tạo việc làm bền vững với thu nhập rõ ràng và đối tác doanh nghiệp cụ thể. Ngày 21.9, Trường CĐ Kỹ nghệ II thuộc Cục C11, Bộ Công an tổ chức lễ ra mắt Văn phòng hỗ trợ giới thiệu việc làm cho học sinh, sinh viên và nhóm đối tượng đặc thù. Đây không phải là hoạt động “từ thiện”, mà là một lựa chọn chính sách: nhà trường chấp nhận trở thành “bến đỗ bình yên nhưng cũng đầy tôi luyện” để ba nhóm dễ bị kỳ thị – công an hoàn thành nghĩa vụ, người chấp hành xong án phạt tù và người sau cai nghiện ma túy – có một điểm khởi hành mới thay vì bị đẩy trở lại lề xã hội.
Từ quyết định chuyển giao đến mô hình “Đào tạo – Kết nối việc làm – Hỗ trợ tái hòa nhập”
Bước ngoặt không nằm ở một buổi lễ, mà ở quyết định chuyển nguyên trạng Trường CĐ Kỹ nghệ II về Bộ Công an quản lý theo Quyết định 1569/QĐ-TTg ngày 14.8.2026. Khi đi cùng nhiệm vụ bảo đảm an ninh, trật tự, đào tạo nghề buộc phải trả lời câu hỏi: sau tốt nghiệp, người học sẽ sống bằng gì để không tái phạm? Theo thông tin tại lễ khai giảng, mỗi năm có hơn 10.000 người hoàn thành nghĩa vụ Công an nhân dân trở về địa phương, khoảng 45.000 – 50.000 người chấp hành án phạt tù tái hòa nhập cộng đồng và hơn 300.000 người sau cai nghiện ma túy có nhu cầu học nghề. Nếu hệ thống giáo dục nghề chỉ cấp bằng mà không gắn với việc làm cụ thể, chúng ta đang bỏ mặc một “núi” rủi ro tái phạm. Vì thế, nhà trường lựa chọn phương châm “Tuyển sinh gắn với tuyển dụng”, mô hình “Đào tạo – Kết nối việc làm – Hỗ trợ tái hòa nhập” như một cam kết chính trị lẫn đạo đức.
Việc làm cho người lầm lỡ: lương 8–12 triệu và giá trị lớn hơn những con số
Điểm đột phá của Văn phòng hỗ trợ giới thiệu việc làm là dám công khai việc làm cho người lầm lỡ cùng mức lương, điều kiện tuyển dụng trên bảng thông tin riêng và màn hình LED trước cổng trường. Các công việc chủ yếu là nhóm nghề kỹ thuật như cơ khí chế tạo, cơ khí động lực, điện – điện tử, hàn, vận hành thiết bị xây dựng, kỹ thuật xây dựng… với mức lương phổ biến 8–10 triệu đồng/tháng, một số vị trí đạt 10–12 triệu đồng/tháng. Gần 2.500 vị trí đã được doanh nghiệp ký kết nhu cầu tuyển dụng cho nhóm đối tượng đặc thù, chưa kể các ngành tuyển liên tục. Theo PGS-TS Bùi Văn Hưng, một nghề nghiệp ổn định không chỉ tạo thu nhập mà còn giúp người học lấy lại sự tự tin, có cơ hội làm lại và đứng vững bằng chính sức lao động của mình. Ở đây, 8–12 triệu đồng/tháng là “đường băng” để họ rời khỏi quá khứ, không phải là điểm đến cuối cùng.
Đào tạo nghề kết nối việc làm: từ lý thuyết “dạy cái mình có” sang “dạy cái xã hội cần”
Nếu vẫn dạy theo kiểu “nhà trường có gì dạy nấy”, mọi mô hình hỗ trợ tái hòa nhập cộng đồng sẽ dừng lại ở khẩu hiệu. Trung tướng Trần Văn Thiện yêu cầu nhà trường tiếp tục đổi mới nội dung, phương pháp và chương trình đào tạo, giảm lý thuyết, tăng thời lượng thực hành và chuyển từ đào tạo “cái trường có” sang đào tạo “cái xã hội và doanh nghiệp cần”. Văn phòng việc làm trở thành nơi kết nối nhu cầu tuyển dụng với chương trình học: doanh nghiệp như Công ty TNHH Cung ứng nhân lực Human Power hay PTSC Marine Mechanical Services đăng ký tuyển thợ cơ khí, thợ hàn, thợ điện, vận hành thiết bị với mức lương 8–10 triệu đồng/tháng. Đây là phép thử nghiêm khắc với chất lượng đào tạo nghề kết nối việc làm: nếu học xong mà vẫn không được tuyển, mô hình sẽ tự bộc lộ hạn chế. Ngược lại, mỗi hợp đồng lao động ký với người lầm lỡ là một “phiếu tín nhiệm” cho cách làm mới của trường nghề Bộ Công an.
Không chỉ là chuyện nghề nghiệp, mà là chiến lược giảm tái phạm và giữ bình yên xã hội
Điểm đáng nói nhất của mô hình này là thừa nhận một sự thật: hỗ trợ tái hòa nhập cộng đồng không thể tách rời câu hỏi “có việc làm hay không”. Với ba nhóm đối tượng đặc thù, rào cản lớn nhất không phải thiếu sức lao động mà là thiếu niềm tin từ xã hội lẫn nhà tuyển dụng. Khi trường nghề Bộ Công an đứng ra làm cầu nối, cung cấp thông tin minh bạch về doanh nghiệp, vị trí, yêu cầu và thu nhập, người lao động thấy rõ mình cần học gì để tiếp cận một công việc phù hợp. Theo định hướng của Cục C11, người tốt nghiệp có việc làm ổn định sẽ giảm tối đa nguy cơ tái phạm tội, tái nghiện, mang lại bình yên cho từng gia đình và toàn xã hội. Kết luận cần rút ra là: nếu coi việc làm cho người lầm lỡ là “rủi ro”, chúng ta sẽ tiếp tục trả giá bằng tỷ lệ tái phạm; nếu coi đó là khoản “đầu tư an ninh”, mô hình như của Trường CĐ Kỹ nghệ II xứng đáng được nhân rộng và giám sát nghiêm để thực sự hiệu quả.
