Thu hồi thị thực Mỹ: từ biện pháp quản lý thành chiến dịch chính trị
Thu hồi thị thực Mỹ là việc chính quyền hủy bỏ quyền nhập cảnh hoặc lưu trú đã cấp cho người nước ngoài, thường vì lý do an ninh, vi phạm pháp luật hoặc gian lận hồ sơ, nhưng dưới thời Trump, biện pháp này đã trở thành trụ cột của chiến dịch siết chặt nhập cư mang tính chính trị và biểu tượng. Điểm đáng chú ý không phải là việc thu hồi thị thực tồn tại, mà là quy mô và tốc độ chưa từng có của nó. Khi Nhà Trắng coi kiểm soát di dân Mỹ là thước đo “cứng rắn” với an ninh, mỗi thị thực bị rút lại không chỉ là một hồ sơ hành chính, mà là thông điệp gửi tới cả thế giới: nước Mỹ đang đóng cửa dần với những người bị xem là rủi ro, kể cả khi ranh giới “rủi ro” ngày càng mơ hồ.
Bộ Ngoại giao Mỹ thừa nhận tốc độ thu hồi thị thực tăng mạnh trong những tháng gần đây. Điều này cho thấy đây không phải biến động ngẫu nhiên, mà là kết quả của một chiến lược có chủ đích. Khi phát ngôn viên Tommy Pigott khẳng định chính quyền Trump thu hồi thị thực nhanh hơn bất kỳ chính quyền tiền nhiệm nào, thông điệp chính trị rất rõ: ưu tiên số một là an ninh biên giới và an ninh quốc gia, kể cả phải trả giá bằng việc thu hẹp cánh cửa di dân Mỹ. Vấn đề là, khi mọi thứ được gói trong khái niệm “an ninh”, ranh giới giữa bảo vệ công chúng và lạm dụng quyền lực trở nên mong manh hơn bao giờ hết.
Hơn 300.000 thị thực bị thu hồi: con số lớn nói gì về triết lý quyền lực?
Khi số thị thực bị thu hồi vượt mốc 300.000, chiến dịch thu hồi thị thực Mỹ không còn là một loạt quyết định cá nhân, mà là một cuộc tái định nghĩa ai xứng đáng được bước chân vào nước Mỹ. Trước đó, tính đến ngày 10.8, con số này mới ở mức hơn 175.000 kể từ khi Trump trở lại Nhà Trắng vào tháng 1.2025. Việc tăng tốc trong thời gian ngắn cho thấy một triết lý quyền lực: dùng thị thực như công cụ răn đe, không chỉ trừng phạt người vi phạm mà còn gửi tín hiệu tới những người đang cân nhắc di cư.
Theo một quan chức Bộ Ngoại giao, phần lớn trường hợp bị thu hồi liên quan hành vi phạm tội, lo ngại an toàn công cộng, vi phạm quy định nhập cư hoặc khai báo sai sự thật. Cụ thể, 25% liên quan hành hung và các hành vi tương tự, 22% liên quan lái xe khi say rượu, 7% trộm cắp và 7% khác liên quan lạm dụng hoặc phân phối chất gây nghiện. Câu hỏi đặt ra là: liệu việc xử lý những hành vi này có nhất thiết phải gắn với trục xuất và cấm cửa, hay có thể xử lý bằng hệ thống tư pháp như với công dân Mỹ? Khi thị thực bị biến thành “đặc quyền dễ mất”, người di dân sống trong trạng thái bất an thường trực, và đó dường như là điều chính sách nhập cư Trump muốn đạt được.
Trợ cấp tự nguyện trục xuất: khi trẻ em di dân bị biến thành đối tượng chính sách
Nếu thu hồi thị thực Mỹ là mặt cứng rắn của chiến dịch siết chặt nhập cư, thì đề xuất trợ cấp cho trẻ em di dân không người bảo hộ để “tự nguyện trục xuất” là mặt mềm nhưng gây tranh cãi nhất. Chính quyền Trump đề nghị hỗ trợ tài chính cho mỗi trẻ em di dân không có thân nhân đi kèm, không liên hệ với băng nhóm tội phạm, để các em tự nguyện rời khỏi nước Mỹ. Năm ngoái, Bộ Nội An từng đưa ra mức hỗ trợ thấp hơn, và đến năm nay số tiền này đã được tăng thêm. Về mặt ngôn từ, đây được mô tả như nỗ lực “giải cứu” trẻ em khỏi bóc lột; về bản chất, đó là một cơ chế khuyến khích các em rời đi trong bối cảnh chính quyền ngày càng nhắm mục tiêu trục xuất trẻ em nhập cư không người đi kèm.
Đáng lo hơn, chính quyền liên bang đã bí mật lập một nhóm luật sư chính phủ để đại diện cho trẻ em nhập cư tại tòa, sau khi chấm dứt hợp tác với các tổ chức bảo vệ quyền lợi người nhập cư vốn cung cấp dịch vụ pháp lý này. Các nhóm vận động cảnh báo: cơ quan đang tìm cách trục xuất trẻ vị thành niên thì không nên là bên đại diện pháp lý cho chính những đứa trẻ đó. Khi cùng một nhà nước vừa là “người bảo vệ”, vừa là “bên buộc tội”, sự bất cân xứng quyền lực trở nên rõ ràng. Trẻ em di dân bị biến thành đối tượng chính sách, hơn là những cá nhân có quyền được lắng nghe và được bảo vệ độc lập.
Siết chặt nhập cư toàn diện: an ninh hay bình thường hóa giám sát?
Chiến dịch thu hồi thị thực Mỹ không đứng một mình; nó gắn với một loạt biện pháp kiểm soát nhập cư quy mô lớn. Chính quyền Trump mở rộng sàng lọc hồ sơ, tăng cường kiểm tra hoạt động trên mạng xã hội và siết chặt điều kiện cấp một số loại thị thực lao động. Thông điệp được nhắc đi nhắc lại: “Hãy tuân thủ luật pháp của chúng tôi hoặc mất đặc quyền đến Mỹ”. Về mặt lý thuyết, không ai phản đối việc bảo vệ an ninh. Nhưng khi giám sát trở thành điều kiện mặc định để được cấp thị thực, chúng ta đang tiến gần tới việc bình thường hóa một chế độ kiểm soát sâu rộng đối với mọi di dân Mỹ, bất kể họ có rủi ro thực sự hay không.
Các tổ chức bảo vệ nhân quyền cảnh báo việc mở rộng giám sát và sàng lọc người nhập cư có nguy cơ dẫn đến phân biệt đối xử. Trong thực tế, những biện pháp này thường đánh mạnh vào các nhóm yếu thế: người xin tị nạn, lao động phổ thông, trẻ em không người bảo hộ. Khi chính quyền liên bang tiếp tục siết chặt chính sách nhập cư Trump bằng cả công cụ hành chính (thu hồi thị thực), tài chính (trợ cấp để rời đi) và pháp lý (luật sư do nhà nước chỉ định), bức tranh hiện lên là một mô hình kiểm soát toàn diện. Câu hỏi không còn là “an ninh có quan trọng không”, mà là “chúng ta chấp nhận hy sinh bao nhiêu quyền của di dân để đổi lấy cảm giác an toàn đó”.
Kết luận: nước Mỹ muốn gửi thông điệp gì qua 300.000 thị thực bị thu hồi?
Nhìn tổng thể, chiến dịch thu hồi thị thực Mỹ với quy mô hơn 300.000 trường hợp, cùng chính sách trợ cấp để trẻ em di dân “tự trục xuất”, cho thấy một bước ngoặt: nước Mỹ đang ưu tiên hình ảnh “pháo đài an ninh” hơn là “miền đất hứa” cho người di cư. Việc siết chặt nhập cư không chỉ diễn ra ở cửa khẩu, mà len vào từng quyết định hành chính, từng phiên tòa di trú, từng cuộc phỏng vấn thị thực. Thông điệp gửi ra thế giới rất rõ: di dân Mỹ giờ là một đặc quyền mong manh, có thể bị rút lại nhanh chóng nếu bạn bị xem là rủi ro.
Tuy vậy, một chính sách nhập cư bền vững không thể chỉ dựa trên nỗi sợ và trừng phạt. Khi trẻ em di dân được khuyến khích rời đi bằng hỗ trợ tài chính, khi người lớn sống trong nỗi lo thị thực bị thu hồi bất cứ lúc nào, niềm tin vào sự công bằng của hệ thống suy giảm. Nếu nước Mỹ muốn bảo vệ an ninh mà vẫn giữ được sức hấp dẫn của mình, chính sách nhập cư Trump cần được đặt lại câu hỏi: bảo vệ ai, khỏi điều gì, và với cái giá nhân đạo nào. Đó là cuộc tranh luận mà không chỉ người Mỹ, mà cả những cộng đồng đang mơ về giấc mơ Mỹ, đều có quyền tham gia.
