Đợt thu hồi thị thực Mỹ lớn nhất lịch sử là gì và nhắm vào ai?
Đợt thu hồi thị thực Mỹ lớn nhất lịch sử là kế hoạch của chính quyền Tổng thống Donald Trump nhằm tước visa công tác và du lịch B1/B2 của tới 200.000 người nước ngoài đã nộp đơn hoặc đang xin tị nạn, với mục tiêu tái định nghĩa ranh giới giữa thị thực ngắn hạn và quyền xin tị nạn, đồng thời siết chặt toàn bộ chính sách di cư của Mỹ.
Nhà Trắng công khai trên mạng xã hội rằng “200.000 thị thực sẽ bị ảnh hưởng” trong “đợt thu hồi có quy mô lớn nhất lịch sử” của Mỹ. Theo các tài liệu nội bộ được trích dẫn, Bộ Ngoại giao chuẩn bị thông báo thu hồi visa B1/B2 cấp trong giai đoạn 2016–2026 đối với những người đã hoặc đang xin tị nạn tại Mỹ. Nói cách khác, đối tượng không phải là người quá hạn visa thông thường, mà chính là những người đã chuyển vị thế pháp lý sang diện tị nạn và đang chờ xét duyệt. Động thái này không chỉ là một biện pháp kỹ thuật trong quản lý visa B1 B2, mà là thông điệp chính trị trực diện đối với mọi người nước ngoài Mỹ có ý định tìm đường ở lại lâu dài qua kênh tị nạn và nhập cư.
Lý do chính thức: chống “gian lận” hay tái định nghĩa quyền tị nạn?
Chính quyền Mỹ tuyên bố mục tiêu của kế hoạch thu hồi thị thực Mỹ lần này là ngăn chặn tình trạng “lợi dụng nhập cảnh ngắn hạn để ở lại lâu dài”, giảm tải cho hệ thống nhập cư. Quá trình rà soát chỉ bắt đầu sau khi Bộ Ngoại giao nhận dữ liệu từ Cơ quan Di trú và Nhập tịch về các đơn xin tị nạn, nghĩa là việc nộp đơn chính thức trở thành điểm khởi động cho khả năng bị tước visa. Trong phát biểu công khai, người phát ngôn Bộ Ngoại giao mô tả rõ quan điểm: những loại thị thực B1/B2 “được cấp với sự hiểu biết rõ ràng rằng người được cấp có ý định trở về nước”, và việc xin visa với mục đích xin tị nạn bị coi là gian lận, là cơ sở để thu hồi.
Đây không chỉ là câu chuyện về visa B1 B2, mà là nỗ lực tái định nghĩa toàn bộ cơ chế tị nạn và nhập cư của Mỹ. Chính quyền Trump lập luận rằng nhiều đơn xin tị nạn bị dùng như cách lách các quy định nhập cư thông thường, biến hệ thống tị nạn thành “kẽ hở” cho người di cư. Khi Nhà Trắng khẳng định “thị thực là đặc quyền chứ không phải quyền lợi mặc nhiên”, thông điệp gửi ra thế giới là Mỹ sẵn sàng gắn nhãn “gian lận” cho bất kỳ ai chuyển từ diện du lịch, công tác sang tị nạn, dù luật hiện hành vẫn cho phép những người đang có mặt trên lãnh thổ Mỹ nộp đơn xin tị nạn nếu đáp ứng điều kiện pháp lý.
Tác động thực tế: 200.000 hồ sơ, 175.000 tiền lệ và tâm lý bất an toàn cầu
Nếu được triển khai đầy đủ, đây sẽ là đợt thu hồi thị thực đồng loạt lớn nhất trong lịch sử Mỹ, với tối đa 200.000 visa bị ảnh hưởng. Con số này đặt trong bối cảnh Bộ Ngoại giao Mỹ đã thu hồi khoảng 175.000 thị thực chỉ từ tháng 1/2025 vì nhiều lý do khác nhau, từ lái xe khi say rượu đến ca ngợi hành vi bạo lực. Một quan chức tuyên bố: “Dưới sự lãnh đạo của Tổng thống Trump và Ngoại trưởng Marco Rubio, chúng tôi đang làm rõ rằng thị thực là một đặc quyền, không phải quyền đương nhiên”. Khi các quyết định thu hồi trước đây chủ yếu nhắm vào vi phạm hình sự, bước chuyển sang nhắm thẳng vào người xin tị nạn báo hiệu một mức độ rủi ro hoàn toàn mới cho cộng đồng di cư quốc tế.
Về mặt kỹ thuật, các quan chức ẩn danh khẳng định việc thu hồi thị thực không đồng nghĩa trục xuất ngay lập tức. Phần lớn những người đang có hồ sơ tị nạn sẽ được chuyển sang một quy chế khác, nhưng họ mất tư cách nhập cảnh với mục đích công tác hoặc du lịch. Nói cách khác, người nước ngoài Mỹ trong diện này có thể vẫn ở lại, nhưng họ trở nên phụ thuộc hoàn toàn vào tiến độ và kết quả xét đơn tị nạn, trong khi cánh cửa quay lại diện thị thực ngắn hạn gần như đóng sập. Thông điệp răn đe nhắm tới mọi ứng viên tương lai: bất kỳ ý định kết hợp du lịch, công tác với khả năng xin tị nạn đều phải trả giá bằng việc bị gỡ bỏ “đặc quyền” visa B1/B2, ngay cả khi luật chưa hề coi hành vi đó là bất hợp pháp.
Trận chiến pháp lý và tương lai bất định của chính sách di cư Mỹ
Kế hoạch thu hồi thị thực Mỹ lần này gần như chắc chắn sẽ bị kéo vào các vụ kiện. Các tổ chức bảo vệ quyền người nhập cư cho rằng luật Mỹ cho phép bất kỳ ai đang có mặt trên lãnh thổ nước này nộp đơn xin tị nạn, bất kể phương thức nhập cảnh, miễn là đáp ứng điều kiện và không thuộc diện bị loại trừ. Câu hỏi cốt lõi là: việc nộp đơn tị nạn sau khi nhập cảnh bằng thị thực du lịch có đủ để chứng minh người đó đã gian dối khi xin visa, hay đây chỉ là việc sử dụng một quyền hợp pháp? Nếu tòa án chấp nhận cách diễn giải “gian lận mặc định” này, ranh giới giữa vi phạm và quyền hợp pháp sẽ bị đẩy lui theo hướng bất lợi cho người xin tị nạn và nhập cư.
Ngay cả Bộ Ngoại giao cũng thừa nhận số lượng thị thực bị thu hồi sẽ “thay đổi dựa trên tình hình thực tế” và diễn ra “theo từng đợt”, với kế hoạch thông báo trong những tuần tới và quá trình triển khai liên tục. Điều đó cho thấy chính sách di cư của Mỹ đang bước vào giai đoạn thử nghiệm rủi ro, nơi mỗi đợt thu hồi mới đều có thể trở thành tiền lệ ràng buộc cho cả hệ thống. Khi chính quyền Trump tiếp tục siết chặt các quy định đối với người xin thị thực, thế giới phải đối diện một thực tế khó chịu: mọi chiến lược di chuyển hợp pháp vào Mỹ, dù là ngắn hạn, đều có thể bị tái định nghĩa bất cứ lúc nào theo hướng hạn chế hơn, nếu chúng va chạm với chiến lược chính trị nội địa về tị nạn và nhập cư.
