Từ cam kết chính trị đến kết nối kinh tế
Hợp tác Việt Nam Lào về kết nối hạ tầng là nỗ lực phối hợp đầu tư, quy hoạch và vận hành các tuyến giao thông, năng lượng, cửa khẩu cùng dịch vụ logistics để hàng hóa và doanh nghiệp hai nước liên kết hiệu quả hơn. Đây là phép thử thực tế cho những cam kết kinh tế song phương: quan hệ gần gũi chỉ tạo giá trị bền vững khi được chuyển thành các dự án có tiến độ và tác động cụ thể.
Chiều 3.11, tại Trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Lê Minh Hưng hội kiến Chủ tịch Quốc hội Lào Sonexay Siphandone cùng đoàn đại biểu cấp cao Quốc hội Lào nhân chuyến thăm chính thức Việt Nam. Chuyến thăm lần đầu tiên của ông Sonexay Siphandone tới Việt Nam được nhìn nhận là biểu hiện sự quan tâm chung của lãnh đạo hai Đảng, hai Nhà nước đối với quan hệ song phương.
Thông điệp đáng chú ý không dừng ở việc khẳng định tình hữu nghị. Hai bên đặt trọng tâm vào tạo đột phá trong kinh tế, thương mại và đầu tư, mở rộng thị trường, kết nối doanh nghiệp, thúc đẩy thương mại cân bằng và bền vững, đồng thời phát triển chuỗi cung ứng và chuỗi giá trị chung. Đó là hướng đi đúng: nếu thiếu liên kết sản xuất và lưu thông, các thỏa thuận cấp cao khó tạo ra thay đổi rõ rệt cho hoạt động kinh doanh.
Giao thông, cảng biển và cửa khẩu là mắt xích thiết yếu
Ưu tiên kết nối hạ tầng, năng lượng và chuyển đổi số cho thấy hai nước nhìn vấn đề theo hướng liên thông, thay vì xem từng công trình như một dự án riêng lẻ. Các dự án giao thông, kết nối cảng biển, cửa khẩu và logistics được nhấn mạnh vì chúng có thể giúp giảm trở ngại trên hành trình hàng hóa từ nơi sản xuất đến thị trường.
Với doanh nghiệp và người dân, lợi ích thiết thực nằm ở việc lưu chuyển hàng hóa và tiếp cận thị trường thuận tiện hơn. Mạng lưới kết nối tốt hơn cũng có thể mở rộng cơ hội đầu tư, củng cố liên kết khu vực và giúp các cơ sở sản xuất ở hai nước tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng. Tuy vậy, công trình giao thông sẽ khó phát huy hết giá trị nếu thủ tục tại cửa khẩu, dịch vụ vận tải và khâu phối hợp logistics không tiến triển đồng bộ.
Vì thế, logistics Việt Lào cần được xem là một phần của hạ tầng kinh tế, chứ không phải khâu phụ sau khi xây đường hay mở lối ra cảng. Cách tiếp cận này đòi hỏi hai bên gắn kết quy hoạch, cơ chế vận hành và nhu cầu của doanh nghiệp, để kết nối vật lý thực sự hỗ trợ thương mại và đầu tư.
Giám sát chung giúp cam kết có cơ hội thành dự án
Điểm đáng chú ý trong cuộc hội kiến là cơ chế giám sát chung của Quốc hội hai nước đối với các thỏa thuận cấp cao và dự án hợp tác chiến lược. Thủ tướng Lê Minh Hưng đánh giá đây là bước phát triển mới, có ý nghĩa nâng cao hiệu quả thực hiện cam kết của chính phủ hai nước và củng cố tin cậy chiến lược.
Giám sát có ý nghĩa khi giúp nhận diện vướng mắc, theo dõi tiến độ và thúc đẩy điều chỉnh khuôn khổ pháp lý cần thiết. Phía Việt Nam cam kết phối hợp với Chính phủ Lào và các cơ quan liên quan để cụ thể hóa nhận thức chung thành chương trình, dự án thiết thực, thường xuyên rà soát tiến độ và tháo gỡ khó khăn trong quá trình triển khai. Đây là khâu quyết định để các ưu tiên về năng lượng, giao thông và logistics không chỉ dừng ở tuyên bố.
Chủ tịch Quốc hội Lào Sonexay Siphandone khẳng định Quốc hội Lào sẽ phối hợp với Quốc hội Việt Nam, đồng hành cùng hai chính phủ nhằm thực hiện hiệu quả các thỏa thuận cấp cao, hiệp định hợp tác và dự án kinh tế trọng điểm. Sự phối hợp giữa cơ quan lập pháp và hành pháp có thể tạo nền tảng theo dõi rõ ràng hơn; hiệu quả cuối cùng vẫn cần được đo bằng tiến độ và kết quả cụ thể.
Đích đến là chuỗi cung ứng bền vững, không chỉ thêm công trình
Mục tiêu phát triển chuỗi cung ứng chung đòi hỏi nhiều hơn những tuyến đường mới. Hai bên cần kết nối doanh nghiệp, mở rộng thị trường và thúc đẩy thương mại cân bằng, bền vững. Khi hạ tầng giao thông, năng lượng, cửa khẩu và logistics được phối hợp với hoạt động sản xuất, chuỗi cung ứng mới có thể tạo giá trị ổn định thay vì chỉ tăng lưu lượng qua biên giới.
Việc tiếp theo là biến ưu tiên thành danh mục dự án rõ ràng, phân công trách nhiệm và duy trì rà soát để xử lý vướng mắc. Hai chính phủ cũng hướng tới tăng cường hợp tác giáo dục, đào tạo và phát triển nguồn nhân lực; giao lưu nhân dân sẽ tiếp tục được thúc đẩy trong khuôn khổ Năm Đoàn kết Hữu nghị Việt Nam - Lào 2027. Những việc này bổ trợ cho kết nối kinh tế bằng cách xây dựng năng lực và sự tin cậy cần thiết để dự án vận hành lâu dài.
Kết luận, hướng hợp tác Việt Nam Lào đã xác định khá rõ các mắt xích cần ưu tiên: hạ tầng, năng lượng, giao thông, cảng biển, cửa khẩu và logistics. Thách thức không còn là thiếu định hướng, mà là bảo đảm các cam kết có dự án thiết thực, cơ chế giám sát và phối hợp xuyên suốt. Chỉ khi làm được điều đó, kết nối mới trở thành nền tảng cho chuỗi cung ứng bền vững và lợi ích kinh tế gần gũi hơn với doanh nghiệp, người dân hai nước.
