Lựa chọn số 1 cho đa số gia đình: chuẩn bị ngân sách dịch vụ tối thiểu, không đóng khi chưa có thông báo chính thức
Phí dịch vụ trường học là các khoản phụ huynh phải chi trả để con được sử dụng những dịch vụ và hoạt động hỗ trợ giáo dục như ăn bán trú, vệ sinh, điện điều hòa, nước uống, ứng dụng công nghệ thông tin, đưa đón, câu lạc bộ, kỹ năng sống… bên cạnh phần học phí được miễn cho học sinh tiểu học trường công lập, và được quyết định cụ thể bởi từng địa phương cùng cơ sở giáo dục. Trong năm học 2026-2027, lựa chọn hợp lý nhất cho đa số phụ huynh là chuẩn bị ngân sách cho nhóm phí hỗ trợ giáo dục bắt buộc theo thông báo của trường, đồng thời kiên quyết không đóng bất kỳ khoản thu nào chưa được nhà trường công khai kế hoạch và chưa có văn bản phê duyệt của cơ quan có thẩm quyền. Cách “mua” gói dịch vụ tối thiểu này giúp gia đình kiểm soát quản lý chi phí giáo dục, tránh bị dồn nhiều khoản tại đầu năm mà vẫn đảm bảo nhu cầu học tập thiết yếu cho con.
Những khoản phí dịch vụ trường học phổ biến trong năm học 2026-2027
Ở bậc tiểu học công lập, dù học sinh được miễn học phí, phụ huynh vẫn phải cân nhắc các khoản phí hỗ trợ giáo dục đi kèm, tùy theo nghị quyết của hội đồng nhân dân từng địa phương và nhu cầu sử dụng dịch vụ của con. Tại một thành phố lớn, danh sách phí dịch vụ trường học đã công bố bao gồm dịch vụ và vệ sinh cho học sinh bán trú, bữa sáng tại trường, sử dụng điều hòa, cơ sở ứng dụng công nghệ thông tin, xe đưa đón… với mức thu cụ thể cho từng loại hình. Một trường hợp điển hình cho thấy, tổng chi phí dịch vụ tại trường cho một học sinh học hai buổi, có ăn trưa tại trường, dùng điều hòa, tham gia chương trình tiếng Anh tăng cường và các khoản thu theo quy định có thể lên tới khoảng 2,5 triệu đồng mỗi tháng, tức khoảng 23 triệu đồng trong chín tháng học. Cùng lúc, nếu bố mẹ cho con theo thêm bơi, võ, tiếng Anh trung tâm, toán tư duy… thì tổng chi phí giáo dục cả năm có thể lên đến khoảng 80 triệu đồng. Những con số này lý giải vì sao cần một kế hoạch ngân sách rõ ràng cho năm học 2026-2027.
Quy định thu phí trường công tại Bắc Ninh và gợi ý áp dụng cho phụ huynh các tỉnh khác
Tại Bắc Ninh, cơ quan quản lý đã ban hành quyết định chi tiết về cơ chế thu – sử dụng phí dịch vụ và danh mục phí hỗ trợ giáo dục tại các cơ sở công lập, áp dụng từ năm học 2026-2027 cho trẻ mầm non, học sinh tiểu học, THCS và người học chương trình giáo dục phổ thông. Điểm đáng chú ý là nhiều dịch vụ được ấn định mức trần rõ ràng: tiền ăn nấu tại trường tối đa 30.000 đồng/ngày, suất ăn đặt ngoài tối đa 35.000 đồng/ngày; thuê cấp dưỡng và nhân viên phục vụ bán trú tối đa 150.000 đồng/tháng; nước uống 10.000 đồng/tháng; vệ sinh trường lớp 15.000 đồng/tháng; gửi xe đạp, xe máy có khung thu cụ thể; trang bị ban đầu cho bán trú tối đa 400.000 đồng cho mỗi cấp lớp và 100.000 đồng mỗi năm học. Các khoản khác như trông trẻ ngoài giờ, trải nghiệm, thể thao, STEM, ngoại ngữ, tin học… thu trên cơ sở thỏa thuận khi phụ huynh có nhu cầu. Mô hình quy định trần phí và thu theo tháng, không tập trung vào đầu năm, là khung tham chiếu tốt cho phụ huynh ở Thanh Hóa, Tây Ninh và các tỉnh đang có quy định tương tự về quy định thu phí trường công.
| Nhóm phí hỗ trợ giáo dục | Ví dụ dịch vụ | Nguyên tắc thu |
|---|---|---|
| Phí bắt buộc theo thông báo | Ăn bán trú, vệ sinh, nước uống, gửi xe | Thu theo tháng, trong mức trần, công khai kế hoạch |
| Phí theo nhu cầu thỏa thuận | Ngoại ngữ tăng cường, câu lạc bộ, STEM, trông ngoài giờ | Chỉ thu khi phụ huynh đăng ký và đồng ý mức phí |
Chiến lược quản lý chi phí giáo dục và quyền từ chối khoản thu không hợp pháp
Quy định mới tại nhiều địa phương đều nhấn mạnh: nhà trường chỉ được tổ chức dịch vụ khi đáp ứng điều kiện, lập dự toán, thống nhất với phụ huynh và được cấp có thẩm quyền phê duyệt; mọi khoản thu phải tự nguyện, minh bạch và “tuyệt đối không ép buộc”. Thu phí dịch vụ trường học cần được thực hiện định kỳ theo tháng, có thể cho phép phụ huynh lựa chọn đóng theo học kỳ hoặc cả năm, nhưng trường phải thống nhất thời điểm thu, tránh dồn một lúc vào đầu năm và khuyến khích thanh toán không dùng tiền mặt. Với phụ huynh, chiến lược quản lý chi phí giáo dục hiệu quả gồm ba bước: chỉ đóng những khoản phí hỗ trợ giáo dục được ghi rõ trong thông báo chính thức của trường; yêu cầu nhà trường công khai kế hoạch thu – chi cho từng khoản; và kiên quyết từ chối đóng các khoản không nằm trong danh mục hợp pháp hoặc bị thu sai thời điểm. Theo quy định, mọi khoản dư thừa từ phí dịch vụ sẽ phải được quyết toán và hoàn lại cho phụ huynh vào cuối năm học, việc quản lý thu – chi phải ghi chép đầy đủ trên hệ thống kế toán, có hóa đơn chứng từ và công khai theo quy định.
Buy if / Skip if
- Buy the gói dịch vụ tối thiểu của trường nếu gia đình muốn đảm bảo con được ăn bán trú, sử dụng cơ sở vật chất và tham gia các hoạt động hỗ trợ học tập quan trọng trong năm học 2026-2027.
- Skip the gói dịch vụ mở rộng nếu ngân sách hạn chế và phụ huynh không thực sự cần các câu lạc bộ, lớp kỹ năng hay hoạt động ngoài giờ, nhất là khi con đã có lịch học ngoại khóa bên ngoài.
- Buy the các dịch vụ thỏa thuận như ngoại ngữ tăng cường, STEM hoặc thể thao nếu phụ huynh đã đọc kỹ quy định thu phí trường công và thấy rõ mức thu, thời điểm thu, cũng như kế hoạch sử dụng nguồn tiền.
- Skip the bất kỳ khoản thu nào mà nhà trường chưa công khai dự toán, chưa có văn bản phê duyệt hoặc không nằm trong danh mục phí hỗ trợ giáo dục đã được cơ quan có thẩm quyền ban hành.
- Buy the lựa chọn đóng phí theo tháng thay vì đóng gộp đầu năm nếu phụ huynh muốn quản lý chi phí giáo dục tốt hơn, tránh áp lực tài chính và dễ dàng kiểm soát những khoản phát sinh.
