Kinh tế đêm du lịch TP.HCM: từ khẩu hiệu đến bài toán lưu trú và chi tiêu
Kinh tế đêm du lịch TP.HCM là chiến lược kéo dài các hoạt động dịch vụ, vui chơi và tham quan sau 22h, kết hợp giao thông công cộng và sản phẩm giải trí để thuyết phục du khách ở lại lâu hơn, chi tiêu nhiều hơn, biến thời gian ban đêm thành một không gian tăng trưởng mới cho đô thị du lịch. Trong 7 tháng đầu năm 2026, du lịch TP.HCM ghi nhận hơn 7,1 triệu lượt khách quốc tế, tăng 42,7% so với cùng kỳ, cùng hơn 31,6 triệu lượt khách nội địa và tổng thu du lịch ước đạt 237.466 tỉ đồng, tăng 53,3%. Những con số này cho thấy thành phố đã vượt qua giai đoạn "phục hồi" và đang bước vào cuộc đua nâng chất trải nghiệm du khách. Nhưng nếu ban ngày đã đông đúc, còn ban đêm vẫn thiếu phương tiện và sản phẩm, TP.HCM sẽ khó cạnh tranh với các điểm đến trong khu vực vốn đã định hình kinh tế đêm du lịch như một lợi thế chiến lược.
Xe buýt đêm TPHCM: mảnh ghép còn thiếu của đô thị thức sau 22h
Nhìn từ hiện trạng, đa số tuyến xe buýt ở TP.HCM kết thúc vào khoảng 19–20h, chỉ một số tuyến kết nối Metro số 1 duy trì đến khoảng 22h. Khoảng trống giao thông công cộng sau 22h khiến người làm ca đêm, giới trẻ đi chơi, người muốn di chuyển an toàn và tiết kiệm gần như chỉ còn xe cá nhân hoặc xe công nghệ. Điều này đi ngược lại tham vọng xây dựng kinh tế đêm du lịch. Đề xuất thí điểm xe buýt đêm từ 22h đến 1h trên các tuyến trọng điểm, kết nối sân bay, ga metro, bến xe, khu khách sạn, phố đi bộ, khu ẩm thực và các điểm kinh tế đêm là bước đi hợp lý nếu TP.HCM nghiêm túc với mục tiêu đô thị thức. Theo bà Trần Thị Bảo Thu, thành công của xe buýt đêm không nằm ở số tuyến, mà ở khả năng giúp du khách lưu trú lâu hơn, chi tiêu nhiều hơn và cảm thấy an toàn khi khám phá thành phố về đêm.
Kéo dài thời gian lưu trú: giao thông 24 giờ và sản phẩm trải nghiệm mới
Du khách quốc tế quay lại TP.HCM không chỉ vì điểm tham quan, mà vì cảm giác thành phố "sống" cả ban đêm. Một du khách từ Anh chia sẻ lần trở lại thấy dịch vụ chuyên nghiệp hơn và có nhiều trải nghiệm đêm thú vị, từ ẩm thực đến tour đường sông. Đó là tín hiệu tốt, nhưng vẫn chưa đủ để giữ du khách ở lại thêm một đêm. Vấn đề là phải đồng thời kéo dài chuỗi hoạt động và bảo đảm khả năng di chuyển liên tục. Đề xuất xe buýt đêm từ 22h đến 1h đi kèm các tour ẩm thực, biểu diễn nghệ thuật, du thuyền vốn thường kết thúc 21h30–22h30 chính là cách "khóa" thời gian rảnh sau chương trình chính vào thêm các trải nghiệm du khách tự do. Nếu giao thông công cộng an toàn, dễ tiếp cận và chạy xuyên đêm, những quyết định đi thêm một quán, thêm một tuyến phố, thêm một dịch vụ sẽ diễn ra thường xuyên hơn – và đó là lúc kinh tế đêm du lịch bắt đầu tạo giá trị thực.
Nâng chất dịch vụ: tối ưu hóa chi tiêu thay vì chạy theo số lượng
Điều đáng chú ý là TP.HCM không chỉ đếm số lượt khách, mà chuyển trọng tâm sang trải nghiệm du khách và năng lực cạnh tranh điểm đến. Ngành du lịch nhấn mạnh phải đảm bảo chuẩn mực dịch vụ để du khách có nhiều trải nghiệm hơn, chi tiêu nhiều hơn và kéo dài thời gian lưu trú. Đây là bước chuyển tư duy quan trọng: kinh tế đêm du lịch không phải là thêm vài chợ đêm, mà là thiết kế hành trình 24 giờ với chất lượng ổn định, từ khách sạn, ẩm thực, tour cho đến giao thông. Chính sách miễn 100% giá vé trên 134 tuyến xe buýt đã giúp tăng 39% lượt khách trong tháng 7 và là bước khởi đầu giảm chi phí đi lại. Nhưng như ông Phạm Ngọc Dũng nói, để giữ chân hành khách lâu dài, thành phố không thể dựa mãi vào miễn vé mà phải nâng chất dịch vụ và hoàn thiện mạng lưới. Đó cũng là logic áp dụng cho du lịch: sản phẩm phải đủ hay, đủ thuận tiện thì du khách mới sẵn sàng chi tiêu cao hơn.
Chiến lược dài hạn: đổi mới sản phẩm, kết nối metro và bản đồ số
Từ đà tăng trưởng thuận lợi, du lịch TP.HCM đang đẩy mạnh xúc tiến, nâng chất tour tuyến, đa dạng hóa sản phẩm, đồng thời chuẩn bị các sự kiện như hội chợ du lịch quốc tế để mở rộng thị trường. Nếu chỉ dừng ở các chương trình ngắn hạn, kinh tế đêm du lịch sẽ dễ thoái trào. Thành phố đã tăng mạnh số chuyến xe buýt sau 20h, trong đó khung 21–22h tăng 147% và sau 22h tăng 258%, nhằm kéo dài kết nối với Metro số 1. Kế hoạch tiếp tục tổ chức lại mạng lưới, phát triển xe buýt cỡ nhỏ, nghiên cứu dịch vụ vận tải theo nhu cầu (DRT) để nối khu dân cư với tuyến chính và ga metro cho thấy tư duy hệ sinh thái giao thông phục vụ du lịch cả ngày lẫn đêm. Song song đó, ứng dụng nền tảng số, bản đồ số giúp du khách tự thiết kế lịch trình linh hoạt, từ ga metro, bến xe buýt đến điểm ăn chơi. Nếu làm tốt, TP.HCM sẽ không chỉ có nhiều khách hơn, mà có nhóm khách ở lâu, chi tiêu cao và coi thành phố là "căn cứ" khám phá cả ngày lẫn đêm.
