Nguồn cung quay lại nhanh hơn nhu cầu
Dư cung dầu toàn cầu là tình trạng lượng dầu được khai thác và đưa ra thị trường vượt quá nhu cầu tiêu thụ, khiến tồn kho có xu hướng tăng và giá chịu sức ép giảm.
JPMorgan nhận định thị trường đã trở lại trạng thái này sau nhiều tháng gián đoạn liên quan đến xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran: xuất khẩu Trung Đông phục hồi, trong khi sản lượng Mỹ Latinh tăng, bổ sung dầu cho thị trường quốc tế. Ngân hàng ước tính mức dư cung đạt 1,1 triệu thùng mỗi ngày trong tháng 9 và tăng lên 1,4 triệu thùng mỗi ngày trong tháng 10. Đây không chỉ là câu chuyện về sản lượng: lượng tồn kho và dòng chảy thương mại cùng cho thấy dầu lưu thông ngày càng nhiều. Nhập khẩu dầu thô toàn cầu tăng lên 44,9 triệu thùng mỗi ngày trong tháng 10, cao hơn cùng kỳ năm trước 1,3 triệu thùng mỗi ngày. Vì vậy, dù nguồn cung Trung Đông chưa trở lại mức trước xung đột, tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng ban đầu đã dịu đi đáng kể.
Brent lao dốc, nhưng rủi ro Iran chưa biến mất
Nhận định dư cung xuất hiện cùng một đợt giảm mạnh của giá dầu Brent. Hợp đồng Brent hướng tới mức giảm 17% trong tuần; nếu được xác lập, đây sẽ là mức giảm theo tỷ lệ phần trăm mạnh nhất kể từ khi đại dịch Covid-19 bắt đầu, đồng thời là mức giảm tuyệt đối lớn nhất theo dữ liệu được dẫn. Đà lao dốc phản ánh triển vọng cung cầu đang nới lỏng và nhu cầu suy yếu, chứ không đồng nghĩa mọi rủi ro nguồn cung đã được tháo gỡ.
Thị trường vẫn nhạy cảm với tin tức địa chính trị. Giá dầu thô nhích lên trong phiên cuối tuần vì lo ngại Mỹ có thể tiếp tục tấn công Iran; Tổng thống Donald Trump nói sẽ sớm quyết định theo đuổi thỏa thuận hòa bình hay tiếp tục hành động quân sự. Sự tương phản này giải thích vì sao giá có thể giảm sâu theo cán cân cơ bản nhưng bật lên trước một diễn biến mới. Theo nhà phân tích Janiv Shah, thị trường đang chờ bằng chứng về thỏa thuận chắc chắn; nếu không, phản ứng từ hai phía có thể khiến các yếu tố cung cầu khó lường trở lại.
Tác động trong nước và điều cần theo dõi
Với người tiêu dùng, tín hiệu dễ thấy là giá bán lẻ trong nước đã được điều chỉnh giảm từ 15 giờ ngày 5/11. Xăng E10RON95-V giảm 1.580 đồng mỗi lít, còn 22.650 đồng; E10RON95-III giảm 2.080 đồng, còn 21.150 đồng; E5RON92 giảm 2.310 đồng, còn 20.890 đồng. Đây là khoản giảm cụ thể tại kỳ điều hành đó, nhưng không nên xem như cam kết giá sẽ tiếp tục đi xuống: diễn biến xung đột và nhu cầu vẫn có thể làm thay đổi mặt bằng dầu thế giới.
Điểm đáng theo dõi tiếp theo là liệu xuất khẩu Trung Đông có tiếp tục phục hồi và nguồn cung Mỹ Latinh có duy trì đà tăng hay không, đồng thời chờ tín hiệu rõ ràng về Iran. JPMorgan cho rằng lượng dầu bổ sung từ nhiều khu vực đã đưa thị trường dầu mỏ trở lại dư cung; song tin tức an ninh vẫn có thể lấn át các yếu tố cơ bản trong ngắn hạn. Kết luận hợp lý lúc này không phải là mặc định giá chỉ có thể giảm, mà là sức ép giảm đã có cơ sở cung cầu, trong khi rủi ro địa chính trị vẫn giữ giá trong trạng thái dễ đảo chiều.






