Từ kiến thức an toàn đến phản ứng có kỹ năng
Kỹ năng phòng cháy, chữa cháy (PCCC) cho học sinh là kiến thức và cách ứng phó thực tế giúp các em nhận biết nguy cơ, báo động, thoát khỏi nơi nguy hiểm và bảo vệ bản thân khi xảy ra cháy hoặc sự cố. Đây không nên là nội dung chỉ học qua lời giảng: các em cần được tập xử lý tình huống trong môi trường phù hợp với lứa tuổi.
Ngày 14/10/2026, Phòng Cảnh sát PCCC và cứu nạn, cứu hộ thuộc Công an tỉnh Lâm Đồng tổ chức chương trình tuyên truyền, trải nghiệm và thực hành tại Trường Tiểu học và Trung học cơ sở Hòa Bắc. Chương trình hướng đến việc trang bị kiến thức pháp luật, nâng cao nhận thức và rèn kỹ năng xử lý cháy, nổ, sự cố, tai nạn, đồng thời góp phần xây dựng môi trường học đường an toàn. Cách làm phối hợp giữa nhà trường và lực lượng chuyên môn có ý nghĩa thiết thực: biến lời nhắc về an toàn thành những lựa chọn học sinh có thể vận dụng khi gặp nguy hiểm.
Phòng ngừa, báo cháy và thoát khỏi khói
Các buổi hướng dẫn tập trung trước hết vào việc phòng ngừa: nhận diện nguy cơ cháy, nổ ở trường và tại nhà, sử dụng điện an toàn, đề phòng sự cố từ nguồn lửa và nguồn nhiệt. Khi có tình huống, học sinh được hướng dẫn cách xử lý đám cháy, gọi số 114 và thoát khỏi môi trường có khói, khí độc. Ở một chương trình khác, cán bộ PCCC hướng dẫn các em nhận biết nguy cơ, tìm lối thoát an toàn và báo cho cơ quan chức năng khi khẩn cấp.
Đó là những kỹ năng PCCC học sinh cần được ghi nhớ theo trình tự rõ ràng: nhận ra nguy hiểm, báo động và tìm đường thoát an toàn. Nội dung thoát nạn khi cháy đặc biệt quan trọng vì trong môi trường khói độc, chần chừ hoặc đi theo lối không an toàn có thể khiến các em gặp thêm rủi ro. Thực hành chữa cháy cũng cần gắn với hướng dẫn phù hợp và sự giám sát của người có chuyên môn; mục tiêu trước tiên vẫn là bảo toàn tính mạng, không khuyến khích học sinh tự đối đầu với đám cháy vượt khả năng.
Mở rộng bài học sang cứu nạn và đuối nước
Một số chương trình không dừng ở phòng cháy mà còn trang bị kiến thức cứu nạn, cứu hộ và phòng tránh tai nạn, đuối nước. Học sinh được hướng dẫn nhận biết khu vực có nguy cơ, cảnh giác tại ao, hồ, sông, suối và tìm cách gọi trợ giúp khi thấy người gặp nạn. Tại Trường THCS Đông Thọ, các em được nhắc không tự xuống nước cứu người nếu thiếu kỹ năng và phương tiện phù hợp; cần nhanh chóng kêu cứu và báo cơ quan chức năng.
Điểm đáng giá của lời khuyên này là nhấn mạnh giới hạn an toàn: muốn giúp người khác, trước hết học sinh phải tránh biến mình thành nạn nhân tiếp theo. Một số buổi còn đề cập nguyên tắc sơ cứu cơ bản cho người bị đuối nước. Khi nội dung được thiết kế theo độ tuổi, học sinh có thể học cách nhận diện nguy hiểm và chọn phản ứng phù hợp thay vì hành động theo bản năng. Những kỹ năng ấy hữu ích không chỉ trong trường mà còn ở gia đình và cộng đồng.
An toàn cháy trường học cần được rèn thành thói quen
Các buổi tuyên truyền và trải nghiệm cho thấy an toàn cháy trường học không thể chỉ dựa vào thiết bị hay nội quy; học sinh cũng cần biết cách hành động khi sự cố xảy ra. Việc phối hợp giữa nhà trường và lực lượng PCCC giúp bài học gắn với tình huống đời thường, từ nguy cơ điện, lửa đến cách báo tin và thoát khỏi nơi có khói. Học sinh và giáo viên Trường THCS Đông Thọ được củng cố kiến thức, cải thiện kỹ năng phòng ngừa và ứng phó với cháy, nổ, đuối nước.
Giá trị lớn nhất của những hoạt động này không nằm ở một buổi trải nghiệm riêng lẻ, mà ở khả năng giúp các em bình tĩnh nhận diện nguy cơ và chọn cách ứng phó an toàn. Vì vậy, cần xem đây là phần thiết yếu của giáo dục kỹ năng sống: phòng ngừa trước, thoát nạn đúng cách và chỉ hỗ trợ cứu người trong giới hạn đã được hướng dẫn. Khi học sinh biết gọi trợ giúp thay vì liều lĩnh, nhà trường đã tạo thêm một lớp bảo vệ thiết thực cho các em.
