Tạm dừng lịch hẹn xin visa Mỹ là gì và vì sao đây là bước ngoặt đáng lo?
Tạm dừng thị thực Mỹ trong bối cảnh hiện nay là việc chính quyền tạm dừng hoặc điều chỉnh toàn bộ lịch hẹn xin visa tại các đại sứ quán, lãnh sự quán trên thế giới, khiến quy trình cấp thị thực bị gián đoạn, kéo dài và khó đoán đối với người xin visa, doanh nghiệp và các chương trình di trú hợp pháp. Chính quyền Tổng thống Donald Trump đã tạm dừng các lịch hẹn cấp thị thực đối với người nộp đơn trên toàn thế giới, trong bối cảnh tiếp tục chiến dịch siết chặt kiểm soát nhập cư Mỹ. Bề ngoài, lý do là để phục vụ một chương trình đào tạo chuyên sâu cho viên chức lãnh sự, nhưng về thực chất, đây là một mắt xích mới trong chuỗi chính sách nhập cư cứng rắn, nhằm sàng lọc gắt gao hơn những ai muốn đặt chân đến Mỹ bằng đường hợp pháp.
Chương trình đào tạo chuyên sâu: nâng cao sàng lọc hay hợp thức hóa siết chặt?
Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết đã triển khai một chương trình đào tạo quy mô toàn cầu tại tất cả các đại sứ quán và lãnh sự quán Mỹ, bắt đầu từ đầu tháng 8. Theo cơ quan này, mục tiêu là giúp viên chức lãnh sự sàng lọc kỹ hơn những người có nguy cơ trở thành “gánh nặng công”, tức phụ thuộc vào các chương trình phúc lợi công của Mỹ. Câu nói đáng trích dẫn ở đây là: “Một nước Mỹ thịnh vượng hơn đồng nghĩa với việc bảo đảm rằng những người xin thị thực không có khả năng trở thành ‘gánh nặng công’”. Về mặt hình thức, đây là một khóa đào tạo nghiệp vụ. Nhưng khi đi kèm việc tạm dừng lịch hẹn xin visa trên phạm vi toàn cầu, nó biến thành công cụ chính sách: kéo dài thời gian xử lý, tăng tính chủ quan trong đánh giá “nguy cơ gánh nặng công”, và đặt thêm rào cản vô hình cho mọi hồ sơ thị thực, từ định cư đến công tác.
Từ trục xuất đến thu hồi visa: bức tranh kiểm soát nhập cư Mỹ ngày càng cứng rắn
Việc tạm dừng lịch hẹn xin visa không phải động thái đơn lẻ, mà nằm trong chuỗi các biện pháp siết chặt kiểm soát nhập cư Mỹ mà chính quyền Trump theo đuổi. Tổng thống Trump đã thực hiện chiến dịch trục xuất mạnh tay và siết chặt kiểm soát nhập cư, bao gồm thu hồi thị thực, thẻ xanh và bác bỏ hồ sơ vì nhiều lý do, từ quan điểm chính trị đến việc tham gia biểu tình ủng hộ Palestine. Chính quyền cho biết đã thu hồi hơn 175.000 thị thực của những người bị cáo buộc vi phạm điều kiện thị thực. Mới đây, các tài liệu Bộ Ngoại giao tiết lộ kế hoạch chuẩn bị thu hồi thị thực du lịch và công tác của tối đa 200.000 người nước ngoài đã nộp hoặc đang xin quy chế tị nạn, và một số báo cáo nói mục tiêu hủy tới 200.000 thị thực. Cả bức tranh cho thấy một chiến lược nhất quán: thu hẹp tối đa cánh cửa nhập cư, kể cả với những người đi bằng con đường hoàn toàn hợp pháp.
Người xin visa bị kẹt, du lịch và lao động nước ngoài chịu cú sốc dây chuyền
Trên thực tế, tạm dừng thị thực Mỹ không phải một quyết định trừu tượng mà là hàng loạt email hủy và dời lịch hẹn xin visa gửi đến người nộp đơn. Những người xin thị thực định cư vốn đã có lịch phỏng vấn tại các đại sứ quán và lãnh sự quán Mỹ nhận được thông báo rằng lịch hẹn của họ bị dời lại và sẽ được thông báo ngày giờ mới sau. Bộ Ngoại giao nói các cơ quan đại diện sẽ trực tiếp thông báo khi có thay đổi lịch, nhưng đồng thời không đưa ra mốc thời gian cụ thể về việc nối lại lịch phỏng vấn. Điều này biến quy trình vốn đã phức tạp thành một “hộp đen” khó đoán: người xin visa không biết phải chờ bao lâu, kế hoạch du lịch quốc tế, học tập, làm việc hay đoàn tụ gia đình đều bị treo lơ lửng. Với lao động nước ngoài, mỗi ngày chậm cấp visa là thêm rủi ro mất cơ hội việc làm, đứt gãy hợp đồng, và kéo theo thiệt hại cho cả doanh nghiệp lẫn người lao động.
Ranh giới giữa an ninh và phân biệt đối xử, và câu hỏi cho tương lai
Chính quyền Trump lập luận rằng siết nhập cư là để tăng cường an ninh trong nước. Nhưng các biện pháp nghiêng mạnh về phía hạn chế quyền tiếp cận con đường nhập cư hợp pháp, trong khi gây lo ngại về phân biệt đối xử và vi phạm quyền tự do ngôn luận. Một thẩm phán liên bang đã bác bỏ chính sách tạm dừng cấp thị thực định cư cho người nộp đơn từ 75 quốc gia, cho rằng chính sách này vượt quá thẩm quyền của Ngoại trưởng và rằng quốc tịch không thể được dùng như thước đo khả năng tự trang trải tại Mỹ. Câu hỏi đặt ra là: ở điểm nào, an ninh trở thành cái cớ để hợp thức hóa việc đóng cửa với người nhập cư và lao động nước ngoài? Khi lịch hẹn xin visa bị tạm dừng vô thời hạn, Mỹ không chỉ kiểm soát chặt hơn cửa biên giới, mà còn gửi đi tín hiệu lạnh lùng tới du lịch quốc tế, thương mại và nguồn nhân lực toàn cầu. Nếu không có một lộ trình minh bạch, tiếng nói phản đối từ cộng đồng quốc tế và các tòa án sẽ còn gia tăng.
