Du lịch y tế phải bắt đầu từ nhu cầu sức khỏe
Du lịch y tế là hình thức đi lại có mục đích chăm sóc sức khỏe, kết hợp khám, điều trị hoặc phục hồi với lưu trú và trải nghiệm nghỉ ngơi phù hợp tình trạng của người bệnh. Đây không phải chuyến nghỉ dưỡng thông thường có thêm một cuộc hẹn khám, mà là hành trình trong đó an toàn và nhu cầu y khoa phải định hướng mọi dịch vụ đi kèm. Cách tiếp cận ấy mở ra cơ hội cho du lịch y tế Việt Nam, nhưng cũng đặt ra yêu cầu cao hơn quảng bá điểm đến. Sức hút của dịch vụ y tế đang trở thành lý do để khách vượt biên giới, bên cạnh văn hóa, ẩm thực và mua sắm. Một chuyến đi có thể cần lịch khám, chỗ ở thuận tiện, phương tiện di chuyển và hỗ trợ cho người thân đi cùng. Vì thế, trải nghiệm wellness chỉ có giá trị khi được thiết kế quanh sức khỏe, thay vì buộc người bệnh chạy theo lịch tham quan.
Đề án đặt mục tiêu chuẩn hóa dịch vụ
Bộ Y tế đang lấy ý kiến dự thảo Đề án phát triển du lịch y tế giai đoạn 2026–2030, với các nhóm sản phẩm được đề xuất gồm khám sức khỏe, tầm soát bệnh, nha khoa, hỗ trợ sinh sản, điều trị chuyên sâu, y học cổ truyền và phục hồi chức năng. Đây là dự thảo đang hoàn thiện hồ sơ trình Thủ tướng, không phải mục tiêu đã được thông qua. Dự thảo đề ra đến năm 2030 có ít nhất 20 bệnh viện đạt chứng nhận chất lượng theo tiêu chuẩn quốc tế, trong đó tối thiểu năm bệnh viện công lập. Thị trường khu vực cho thấy sức hút đáng kể: Hàn Quốc đón khoảng 2,01 triệu bệnh nhân nước ngoài năm 2025, tăng từ 1,17 triệu năm trước. Bệnh viện Bumrungrad tại Thái Lan ghi nhận hơn 604.000 lượt dịch vụ y tế cho người nước ngoài trong năm 2025, gồm cả người cư trú tại Thái Lan lẫn khách đến điều trị. Những con số này không thể so sánh trực tiếp, nhưng cho thấy khám chữa bệnh quốc tế đã trở thành một phần của cạnh tranh điểm đến.
Một dịch vụ nhỏ cho thấy tiềm năng kết hợp
Ngày 22/10, ThS.BS Trần Thị Việt Trinh cho biết Bệnh viện Y học cổ truyền TP.HCM thời gian gần đây tiếp nhận nhiều khách du lịch, trong đó có người nước ngoài đến xoa bóp, bấm huyệt để giảm đau nhức và mệt mỏi sau chuyến bay dài. Đây là ví dụ cụ thể về dịch vụ vừa đáp ứng nhu cầu phục hồi sức khỏe, vừa giúp khách trải nghiệm phương pháp y học cổ truyền trong môi trường bệnh viện có quy trình chuyên môn. Khi thực hiện đúng kỹ thuật và phù hợp thể trạng, xoa bóp, bấm huyệt có thể giúp giảm căng cơ, nhức mỏi và thư giãn sau thời gian ngồi lâu hoặc thay đổi múi giờ. Sau buổi trị liệu, người bệnh nên nghỉ tại chỗ khoảng 5–10 phút, uống nước ấm và tránh tiếp xúc đột ngột với môi trường lạnh. Tần suất cần được cá thể hóa; nếu nhằm điều trị bệnh, khách phải theo liệu trình bác sĩ chỉ định. Người có bệnh nền hoặc triệu chứng bất thường nên trao đổi với nhân viên y tế trước khi sử dụng dịch vụ.
Chất lượng nằm cả ngoài phòng khám
Một bệnh viện giỏi chưa đủ để tạo nên điểm đến du lịch chăm sóc sức khỏe đáng tin cậy. Khách quốc tế còn cần thông tin bằng ngôn ngữ họ hiểu, đầu mối tiếp nhận hồ sơ, báo giá rõ phạm vi, hỗ trợ lưu trú và hướng dẫn theo dõi sau khi trở về. Những khâu tưởng như hậu cần có thể quyết định khách cảm thấy được chăm sóc hay bị bỏ mặc. Các thị trường đi trước đã tổ chức dịch vụ hỗ trợ chọn bệnh viện, điều phối điều trị, lưu trú, đi lại và ngôn ngữ. Việt Nam nên phân định rõ dịch vụ thư giãn, chăm sóc có yếu tố chuyên môn và điều trị y tế; mỗi nhóm cần tiêu chuẩn an toàn tương xứng. Cơ sở y tế phải chịu trách nhiệm chuyên môn, điểm nghỉ dưỡng bố trí điều kiện phù hợp, còn văn hóa địa phương tạo chiều sâu trong giới hạn sức khỏe cho phép. Sự kết hợp giữa chuyên môn y khoa, nét riêng y học cổ truyền và phục vụ thân thiện đã tạo sức hút cho mô hình tại TP.HCM. Đây là hướng đi có triển vọng, miễn chất lượng thực tế luôn đi trước lời quảng bá.
