Du lịch y tế Việt Nam: định nghĩa rõ để thấy khoảng trống lớn
Du lịch y tế Việt Nam là hình thức khách quốc tế kết hợp khám chữa bệnh, du lịch thẩm mỹ hoặc gói du lịch chăm sóc sức khỏe với nghỉ dưỡng, tham quan và trải nghiệm văn hóa trong cùng một hành trình, sử dụng hệ thống bệnh viện quốc tế, cơ sở y tế đạt chuẩn và tài nguyên du lịch đa dạng trên khắp cả nước. Mấu chốt không chỉ là dịch vụ y tế, mà là một chuỗi trải nghiệm trọn vẹn từ sân bay đến bệnh viện, khu nghỉ dưỡng và quá trình theo dõi sau điều trị. Vấn đề là, dù Việt Nam đón gần 21 triệu lượt khách quốc tế trong năm 2025, du lịch y tế Việt Nam vẫn chỉ chạm đến một phần rất nhỏ của dòng khách này. Khách ngoại chủ yếu đến vì cảnh quan, ẩm thực, con người; còn dịch vụ y tế mới được khai thác rời rạc, chưa thành sản phẩm chiến lược. Điều đó khiến nguồn khách chất lượng cao trôi đi sang Thái Lan, Malaysia, Hàn Quốc, nơi họ dễ dàng vừa du lịch vừa chăm sóc sức khỏe.
Vì sao “mỏ vàng” y tế và 21 triệu khách quốc tế vẫn chưa gặp nhau?
Điểm nghịch lý lớn nhất nằm ở chỗ năng lực y khoa của Việt Nam đã tiệm cận thế giới, nhưng thương hiệu du lịch y tế gần như vắng mặt trên bản đồ khu vực. Ngành y tế khẳng định Việt Nam đã làm chủ gần 90% kỹ thuật y khoa đang sử dụng trên thế giới, từ phẫu thuật robot đến ghép tạng, cùng nhiều chuyên khoa mạnh như nha khoa, hỗ trợ sinh sản, tim mạch, ung bướu và mắt. Chi phí điều trị được đánh giá là có tính cạnh tranh, trong bối cảnh nhiều quốc gia trong khu vực có giá dịch vụ cao hơn đáng kể. Thế nhưng, khách du lịch y tế hiện chủ yếu là Việt kiều và người nước ngoài đang sinh sống, làm việc tại Việt Nam. Các thị trường có sức chi tiêu lớn như Nhật Bản, Hàn Quốc, châu Âu, Trung Đông vẫn chưa coi Việt Nam là điểm đến y tế. Nguyên nhân không chỉ là quảng bá yếu, mà còn là thiếu hệ sinh thái wellness hoàn chỉnh: sản phẩm phân tán, ít liên kết giữa bệnh viện quốc tế, đơn vị lữ hành, khu nghỉ dưỡng và dịch vụ hậu chăm sóc.
Từ tư duy dịch vụ đơn lẻ đến 30+ gói du lịch chăm sóc sức khỏe
Thay đổi đáng kể là Bộ Y tế và ngành du lịch đã bắt đầu nhìn du lịch y tế như một phân khúc kinh tế chứ không phải vài dịch vụ phụ trợ. Tại lễ khai mạc triển lãm y tế quốc tế Pharmedi Vietnam 2026 ở TP.HCM ngày 22-9, Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên nhấn mạnh khoa học, công nghệ và chuyển đổi số là động lực then chốt nâng năng lực điều trị và quản lý dịch vụ y tế. Trên nền tảng đó, Cục Quản lý Khám, chữa bệnh đang phối hợp xây dựng đề án phát triển du lịch y tế, với mục tiêu tăng số bệnh viện đạt chứng nhận chất lượng và xây dựng ít nhất 30 gói sản phẩm du lịch y tế. Những gói du lịch chăm sóc sức khỏe này được thiết kế như chuỗi dịch vụ trọn vẹn: đón khách từ sân bay, sắp xếp khám và điều trị, kết hợp nghỉ dưỡng, tham quan, rồi hỗ trợ trở về nước. Cách tiếp cận này chuyển trọng tâm từ “đi khám” sang “trải nghiệm sức khỏe”, giúp kéo dài thời gian lưu trú, tăng chi tiêu và giữ chân khách quay lại.
Visa dài ngày, bệnh viện quốc tế và “Glowcation” cho phân khúc cao cấp
Muốn du lịch y tế Việt Nam bước vào cuộc chơi wellness tourism Đông Nam Á, khâu thể chế và chuẩn hóa chất lượng phải đi trước. Cơ quan quản lý y tế đang nghiên cứu chính sách thị thực dài ngày phù hợp đặc thù khách du lịch y tế, đồng thời đề xuất cải cách thủ tục hành chính để doanh nghiệp đầu tư dịch vụ y tế chất lượng cao dễ dàng hơn. Song song, yêu cầu chuẩn hóa tiêu chuẩn bệnh viện phục vụ khách quốc tế và công khai danh sách cơ sở đạt chất lượng cao đang được đặt lên bàn. Thực tế, một số bệnh viện quốc tế đã chủ động đi trước. Hệ thống Vinmec có cơ sở được công nhận JCI – tiêu chuẩn quốc tế về chất lượng và an toàn bệnh viện; FV Hospital ở TP.HCM cho biết đã phục vụ hơn 1 triệu bệnh nhân quốc tế từ 170 quốc gia. Ở mảng du lịch thẩm mỹ, các chương trình kết hợp làm đẹp – nghỉ dưỡng đang tạo nền cho mô hình “Glowcation”, đưa dịch vụ thẩm mỹ, spa, wellness và lưu trú lên thành hành trình cao cấp cho khách chi tiêu lớn.
Xây hệ sinh thái wellness: nếu không làm nhanh, Việt Nam sẽ tiếp tục đứng ngoài cuộc chơi
Đề án “Phát triển du lịch chăm sóc sức khỏe ở Việt Nam đến năm 2030” đặt mục tiêu không dừng lại ở vài sản phẩm mới, mà kiến tạo cả một hệ sinh thái kinh tế gắn giữa du lịch và chăm sóc sức khỏe. Việt Nam sở hữu biển, rừng, suối khoáng, bùn khoáng, nguồn dược liệu phong phú cùng nền y học cổ truyền lâu đời – những lợi thế mà nhiều điểm đến wellness trên thế giới phải mơ ước. Vấn đề là cách quy hoạch và liên kết: làm sao để du lịch y tế, y học cổ truyền, thể thao, dinh dưỡng và công nghệ gặp nhau trong các gói du lịch chăm sóc sức khỏe có bản sắc Việt Nam. Nếu tiếp tục để sản phẩm phân tán, thiếu nhân lực chuyên sâu và không có cơ chế quản lý chất lượng rõ ràng, Việt Nam sẽ chỉ là điểm đến “đẹp, rẻ” chứ không phải “khỏe, cao cấp”. Cơ hội đã mở bằng chính dòng 21 triệu lượt khách quốc tế và nhu cầu làm đẹp – chăm sóc sức khỏe đang tăng; câu hỏi còn lại là Việt Nam có đủ quyết liệt để biến sức khỏe thành một trụ cột du lịch cao cấp hay không.
