Đề án quốc gia mở đường, chất lượng phải đi trước quảng bá
Du lịch y tế là hình thức du khách vượt biên giới để khám, chẩn đoán, điều trị hoặc phục hồi chức năng, đồng thời sử dụng dịch vụ lưu trú và nghỉ dưỡng phù hợp với tình trạng sức khỏe. Đây không phải tour tham quan có thêm một cuộc hẹn khám bệnh, mà là chuyến đi cần được tổ chức quanh nhu cầu y tế. Trong dự thảo đề án giai đoạn 2026–2030 đang lấy ý kiến, Bộ Y tế đề xuất các sản phẩm từ khám sức khỏe, tầm soát, nha khoa, hỗ trợ sinh sản đến điều trị chuyên sâu, y học cổ truyền và phục hồi chức năng. Mục tiêu đề xuất đến năm 2030 là có ít nhất 20 bệnh viện đạt chứng nhận chất lượng theo tiêu chuẩn quốc tế, trong đó ít nhất năm bệnh viện công lập. Hồ sơ vẫn đang hoàn thiện để trình Thủ tướng Chính phủ, nên đây là định hướng chứ chưa phải kết quả đã đạt. Muốn thu hút khách quốc tế, Việt Nam cần biến tiêu chuẩn và năng lực tiếp nhận thành trải nghiệm đáng tin.
Phục hồi sau bay cho thấy nhu cầu đã hiện diện
Nhu cầu không còn chỉ nằm trên giấy. Ngày 22/10, ThS.BS Trần Thị Việt Trinh, Bệnh viện Y học cổ truyền TP.HCM, cho biết bệnh viện gần đây tiếp nhận nhiều khách du lịch, trong đó có người nước ngoài tìm đến xoa bóp, bấm huyệt để giảm đau nhức và mệt mỏi sau chuyến bay dài. Đây là ví dụ gần gũi về chăm sóc sức khỏe du lịch: một dịch vụ thiết thực cho người vừa ngồi lâu, vừa thay đổi múi giờ, đồng thời đem đến cơ hội trải nghiệm y học cổ truyền. Khi thực hiện đúng kỹ thuật và phù hợp thể trạng, phương pháp có thể giúp giảm căng cơ, nhức mỏi. Điểm đáng giá của bệnh viện du lịch là khách được thăm khám, tư vấn và thực hiện kỹ thuật theo quy trình chuyên môn, chú trọng an toàn và kiểm soát lây nhiễm. Sau trị liệu, người bệnh nên nghỉ tại chỗ 5–10 phút, uống nước ấm và tránh gặp lạnh đột ngột; nếu điều trị bệnh, phải theo liệu trình bác sĩ chỉ định.
Cạnh tranh với Hàn Quốc, Thái Lan bằng dịch vụ trọn hành trình
Hàn Quốc và Thái Lan cho thấy khách sẵn sàng đi xa vì dịch vụ y tế, nhưng cũng đặt ra chuẩn cạnh tranh cao. Hàn Quốc đón khoảng 2,01 triệu bệnh nhân nước ngoài năm 2025, tăng từ 1,17 triệu năm 2024. Bệnh viện Bumrungrad tại Thái Lan công bố hơn 604.000 lượt dịch vụ y tế cho người nước ngoài trong năm 2025; con số này gồm cả người nước ngoài cư trú tại Thái Lan lẫn khách đến điều trị, vì vậy không thể xem toàn bộ là khách du lịch y tế. Với Việt Nam, lợi thế không chỉ nằm ở chuyên môn hay giá trị của y học cổ truyền, mà ở khả năng phối hợp bệnh viện, lưu trú, đi lại và hỗ trợ người đi cùng. Một chuyến đi có mục đích y tế còn tạo nhu cầu cho vận chuyển, ăn uống và lưu trú. Doanh nghiệp lữ hành có thể bắt đầu bằng lịch khám, nơi ở thuận tiện, phương tiện và hoạt động phù hợp cho thân nhân; lịch nghỉ phải linh hoạt theo đánh giá chuyên môn.
Muốn thành điểm đến wellness, Việt Nam phải chuẩn hóa trải nghiệm
Tiềm năng du lịch y tế Việt Nam sẽ khó thành lợi thế nếu khách phải tự xoay xở với hồ sơ, ngôn ngữ, báo giá, di chuyển và theo dõi sau điều trị. Sản phẩm cần phân định rõ chăm sóc sức khỏe chủ động, dịch vụ có yếu tố chuyên môn y tế và hoạt động khám, chẩn đoán, điều trị, phục hồi chức năng; mức độ quản lý phải tương ứng với rủi ro. Ranh giới này giúp khách hiểu họ đang mua dịch vụ gì, đồng thời ngăn hoạt động điều trị bị quảng bá như thư giãn thông thường. Hướng đi phù hợp là để cơ sở y tế phụ trách chuyên môn, điểm nghỉ dưỡng bảo đảm điều kiện lưu trú, còn văn hóa địa phương làm giàu trải nghiệm trong phạm vi sức khỏe cho phép. Một chương trình phục hồi có thể kết nối với không gian yên tĩnh, hoặc đưa trải nghiệm dược liệu vào du lịch wellness với thông tin được kiểm chứng. Kết luận rất rõ: Việt Nam có cơ hội cạnh tranh, nhưng bệnh viện du lịch chỉ tạo dựng uy tín khi chăm sóc liên tục và an toàn, không chỉ nhờ quảng bá.
