Du lịch y tế Việt Nam: tham vọng 750.000 khách và lựa chọn đi đường chất lượng
Du lịch y tế Việt Nam là mô hình người bệnh quốc tế tới Việt Nam để sử dụng các dịch vụ y tế chuyên sâu, kết hợp nghỉ dưỡng, chăm sóc sức khỏe và trải nghiệm văn hóa, dựa trên hệ thống bệnh viện phát triển, chuyên môn tiệm cận chuẩn quốc tế và chi phí điều trị hợp lý hơn so với nhiều điểm đến khác trong khu vực. Dự thảo đề án phát triển du lịch y tế giai đoạn 2026-2030 đang được Bộ Y tế đưa ra lấy ý kiến, đặt mục tiêu đến năm 2030 đón khoảng 750.000 lượt khách quốc tế và doanh thu trực tiếp khoảng 1 tỷ USD từ mảng này. Đây là bước nhảy lớn so với con số khoảng 300.000 lượt khách quốc tế đang sử dụng dịch vụ y tế mỗi năm, tương đương thị trường ước khoảng 1-2 tỷ USD hiện nay. Tham vọng là rõ ràng, nhưng điều đáng chú ý hơn là cách Việt Nam chọn cạnh tranh: ưu tiên chất lượng chuyên môn và trải nghiệm điều trị bài bản, thay vì hạ giá bằng mọi giá. Theo Tiến sĩ - Bác sĩ Hà Anh Đức, lợi thế bền vững của Việt Nam không phải là giá rẻ, mà là khả năng cung cấp dịch vụ y tế chất lượng tiệm cận quốc tế với chi phí hợp lý.
Chiến lược quốc gia: xây du lịch chữa bệnh trên nền chuyên môn và hạ tầng y tế
Điểm khác của chiến lược du lịch y tế Việt Nam nằm ở chỗ nhà quản lý không coi giá rẻ là trụ cột cạnh tranh, mà nhấn mạnh “chất lượng chuyên môn, chi phí hợp lý, trải nghiệm người bệnh, tính an toàn, minh bạch và sự khác biệt của sản phẩm”. Nghị quyết 72-NQ/TW định hướng phát triển các trung tâm y tế chuyên sâu chất lượng cao ngang tầm khu vực và quốc tế, gắn với thu hút và phát triển du lịch chữa bệnh. Nói cách khác, du lịch chữa bệnh không phải một ngành riêng lẻ; nó dựa trên một hệ thống khám chữa bệnh đang được nâng chuẩn cho chính người dân trong nước. Việt Nam hiện có 2.107 bệnh viện, hơn 339.000 giường bệnh và trên 105.000 bác sĩ – một nền tảng đủ lớn để phát triển các dịch vụ chuyên sâu kết hợp chăm sóc sức khỏe, nghỉ dưỡng và du lịch. Hệ thống kỹ thuật cao như ghép tạng, phẫu thuật robot, hỗ trợ sinh sản, can thiệp tim mạch đã đạt trình độ tiên tiến trong khu vực, cho thấy cơ sở để xây dựng các sản phẩm du lịch y tế giá trị gia tăng cao. Điều quan trọng, như cơ quan quản lý nhấn mạnh, là nguyên tắc xuyên suốt: không để việc phục vụ người bệnh quốc tế làm giảm khả năng tiếp cận, chất lượng và quyền lợi khám chữa bệnh của người dân trong nước.
Nha khoa quốc tế và câu chuyện Saigon Dental: khách bay hàng nghìn kilômét cho hành trình điều trị chứ không phải vài chiếc răng
Nếu cần một ví dụ để hình dung du lịch y tế Việt Nam vận hành như thế nào ở cấp cơ sở, Bệnh viện Răng Hàm Mặt Sài Gòn là một trong những mô hình đáng chú ý. Một người bay hàng nghìn kilômét để làm răng không chỉ mang theo một chiếc vali; họ mang theo lịch bay, công việc, sức khỏe, thời gian lưu trú và kỳ vọng rằng vấn đề kéo dài nhiều năm sẽ được giải quyết trọn vẹn. Đó không còn là câu chuyện “làm răng ở đâu rẻ hơn”, mà là nơi nào đủ năng lực biến chuyến đi thành hành trình điều trị bài bản, an toàn, có sự tiếp nối sau khi khách hàng trở về nước – đúng nghĩa một điểm đến du lịch chữa bệnh nha khoa. Những năm gần đây, nhu cầu kết hợp chăm sóc sức khỏe răng miệng với hành trình về Việt Nam ngày càng quen thuộc với Việt kiều, người nước ngoài sống tại TP.HCM và cả những khách hàng chủ động chọn Việt Nam thay vì chữa bệnh nước ngoài. Khách hàng quốc tế lựa chọn điều trị nha khoa chuyên sâu tại đây, mở ra một góc nhìn mới về tiềm năng du lịch y tế nha khoa – một nhánh rất cụ thể của du lịch y tế Việt Nam, nơi nha khoa quốc tế được hiểu là dịch vụ đủ sâu để đáp ứng chuẩn điều trị toàn cầu, chứ không phải bảng giá hấp dẫn nhất.
Từ “làm nhanh” sang “làm đúng”: chiều sâu chuyên môn mới là lợi thế thật sự
Nhìn bề ngoài, “du lịch nha khoa” có thể bị giản lược thành việc tranh thủ vài ngày ở Việt Nam để làm Implant, phục hình hay tẩy trắng răng. Nhưng phía sau đó là bài toán y khoa phức tạp mà nếu chạy theo tốc độ sẽ nhanh chóng biến du lịch y tế thành dịch vụ rủi ro cao. Một ca Implant không thể rút ngắn vì vé máy bay đã đặt; quá trình lành thương không thể ép tiến độ cho kịp ngày về nước; trường hợp mất răng lâu năm có thể tiêu xương, viêm nha chu, thay đổi khớp cắn và nhiều vấn đề cần xử lý trước khi phục hình. Ở Bệnh viện Răng Hàm Mặt Sài Gòn, các trường hợp Việt kiều và khách quốc tế được tiếp cận với kế hoạch điều trị chi tiết: đánh giá xương hàm, mô nướu, khớp cắn, sức khỏe toàn thân, nhu cầu ăn nhai và thời gian có mặt tại Việt Nam. Một người ở Việt Nam vài tuần sẽ có lộ trình khác với người sinh sống dài hạn; mất một răng không thể đi chung lộ trình với mất răng toàn hàm. Trong bối cảnh đó, khả năng “làm nhanh” không còn là chuẩn cao nhất; chính khả năng biết khi nào không nên làm nhanh mới thể hiện chiều sâu chuyên môn – đúng với định hướng cạnh tranh bằng chất lượng mà đề án du lịch y tế đặt ra.
Tác động với người dân và lộ trình 4 năm: du lịch y tế chỉ có ý nghĩa khi nâng chất hệ thống trong nước
Sự hoài nghi lớn nhất với du lịch y tế thường là nỗi lo người bệnh quốc tế sẽ “chiếm chỗ” của người dân trong nước. Nhưng chiến lược hiện nay nói rõ: mục tiêu sau cùng vẫn là nâng cao chất lượng hệ thống y tế trong nước theo các tiêu chuẩn quốc tế, để người Việt được thụ hưởng dịch vụ chất lượng cao ngay tại quê hương. Phát triển du lịch y tế được xem là động lực để chuẩn hóa dịch vụ, phát triển nhân lực, thu hút nguồn lực xã hội và hoàn thiện hạ tầng khám chữa bệnh. Trong 4 năm tới, các giải pháp ưu tiên gồm hoàn thiện thể chế và chính sách – đặc biệt là thị thực y tế, cơ chế giá dịch vụ theo yêu cầu, thanh toán với bảo hiểm quốc tế và bộ tiêu chuẩn công nhận cơ sở tham gia mạng lưới du lịch y tế. Song song, sẽ có các mô hình thí điểm tại những địa bàn thuận lợi như Hà Nội, TP.HCM và Đà Nẵng, nơi vừa có hạ tầng y tế mạnh, vừa có tiềm năng du lịch nghỉ dưỡng và văn hóa. Lợi thế bổ sung của Việt Nam là sự kết hợp y học hiện đại với y học cổ truyền, giữa điều trị với nghỉ dưỡng, phục hồi sức khỏe và trải nghiệm bản sắc địa phương – một giá trị khác biệt mà không dễ sao chép trong khu vực.
