Festival Thăng Long Hà Nội: Di sản không nằm yên trong bảo tàng
Festival Thăng Long Hà Nội là sự kiện văn hóa được tổ chức tại Hoàng thành Thăng Long, nơi di sản văn hóa Việt Nam được đưa ra khỏi phạm vi trưng bày tĩnh để trở thành trải nghiệm sống động, kết nối cộng đồng trong nước và quốc tế, đồng thời tạo nên một dòng chảy di sản liên tục đối thoại với nghệ thuật đương đại và đời sống đô thị hiện nay. Festival kỳ thứ II diễn ra từ ngày 11 đến 20/9 tại không gian Hoàng thành và các điểm di sản tiêu biểu của Thủ đô, mang tham vọng rõ ràng: khẳng định di sản là một thực thể sống, không phải ký ức đóng khung. Điểm mạnh của Festival nằm ở cách kết nối các hoạt động nghệ thuật, trình diễn và thể thao thành một câu chuyện chung về “trải nghiệm văn hóa Hà Nội”. Thay vì các nghi lễ mang tính trình diễn đơn thuần, mỗi chương trình được thiết kế như một lát cắt của đời sống di sản: từ sân khấu khai mạc, đường chạy marathon đến triển lãm bên hồ Gươm đều buộc người tham dự phải bước vào, cảm nhận và tự kể lại câu chuyện Hà Nội theo cách riêng của mình.
“Dòng chảy Di sản” trên nền Hoàng thành Thăng Long
Lễ khai mạc Festival Thăng Long Hà Nội năm nay chọn chủ đề “Dòng chảy Di sản - Heritage Flow” trên sân khấu Hoàng thành Thăng Long, một lựa chọn mang tính thông điệp hơn là trang trí. Khi những sắc màu văn hóa Việt Nam và quốc tế cùng hội tụ, di sản không còn là chiếc nền cổ kính cho các tiết mục hiện đại, mà trở thành nhân vật chính đang đối thoại với thế giới. Sân khấu đa sắc ấy cho thấy Hà Nội đã bước qua tư duy bảo tồn chỉ để giữ, chuyển sang bảo tồn để sử dụng, để sống cùng di sản. Điều đáng nói là Festival không ngại đưa các ngôn ngữ biểu diễn mới vào không gian Hoàng thành, chấp nhận rủi ro về thẩm mỹ để đổi lại một cảm nhận chân thực hơn: di sản muốn tiếp tục sống thì phải chấp nhận thay đổi, mở cửa cho những cách kể mới, những khung cảnh mới và cả những khán giả mới chưa hề có ký ức gắn với nơi này.
Khi Samulnori, Tsugaru Shamisen, Bhangra bước vào dòng chảy di sản Việt
Những màn trình diễn quốc tế tại Festival không chỉ là phần "điểm tô" mà là lời khẳng định Hà Nội chọn đối thoại, không chọn khép kín. Tiết mục trống Samulnori rộn ràng của đoàn “HAN UL - Âm vang Hàn Quốc” đem tới tiết tấu mạnh mẽ, đưa nhịp điệu xứ kim chi hòa vào không khí Hoàng thành Thăng Long. Nhóm SOME≡LINEZ từ Nhật Bản lại dám đặt tiếng đàn Tsugaru Shamisen cạnh street dance và beatbox, biến chất liệu truyền thống thành âm thanh của đời sống đường phố hôm nay. Trên cùng sân khấu, các vũ điệu Bhangra và Gidha của Ấn Độ tạo thêm một lát cắt giàu năng lượng, vừa khỏe khoắn vừa duyên dáng. Chính sự pha trộn này khiến Hoàng thành không còn là không gian "của riêng quá khứ", mà là nơi nhiều nền văn hóa cùng hiện diện và chia sẻ. Nếu đặt câu hỏi di sản nên giữ sự thuần Việt hay mở cửa, Festival đã chọn câu trả lời khá rõ: bản sắc không nằm ở việc từ chối khác biệt, mà ở cách bình tĩnh đối thoại và dung chứa.
Giải Marathon Quốc tế Hà Nội Techcombank: đường chạy trở thành bản đồ di sản
Điểm thú vị là tinh thần Festival không chỉ gói trong sân khấu, mà còn được kéo dài ra các hoạt động thể thao đô thị. Giải Marathon Quốc tế Hà Nội Techcombank mùa thứ 5 diễn ra ngày 4/10, dưới sự chỉ đạo của UBND thành phố và Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, do Sunrise Events Vietnam tổ chức cùng sự đồng hành của Techcombank. Hàng nghìn vận động viên trong nước và quốc tế sẽ chạy qua cung đường kết nối 37 địa danh và công trình mang dấu ấn văn hóa, lịch sử của Thành phố. Đây không phải lựa chọn ngẫu nhiên: khi đường chạy trở thành bản đồ di sản, mỗi bước chân là một cách đọc Hà Nội khác nhau – qua phố cổ, kiến trúc thuộc địa, không gian hiện đại. Theo đại diện Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, thành phố đánh giá cao cách giải chạy gắn kết trải nghiệm thể thao với giá trị văn hóa, lịch sử, biến vận động viên thành những "đại sứ di sản" trên từng cung đường. Nói cách khác, Festival dùng marathon để kéo di sản ra khỏi sân khấu, đưa vào nhịp thở đời sống đô thị.
Trải nghiệm văn hóa Hà Nội: từ khán giả đến người kể chuyện di sản
Không gian triển lãm nghệ thuật “Một Hà Nội. Triệu bước tiến” bên hồ Gươm là mảnh ghép cuối cùng cho bức tranh di sản sống động. Lấy cảm hứng từ những bước chạy trên cung đường di sản, triển lãm dùng góc nhìn của vận động viên và nhiếp ảnh gia để kể lại Hà Nội – một thành phố vừa giàu lịch sử, văn hóa, vừa năng động và hiện đại. Ở đây, người xem không chỉ đứng nhìn, mà được mời tham gia vào câu chuyện: mỗi bức ảnh là lời rủ rê soi lại ký ức cá nhân với phố xá, với lối sống, với những nơi từng đi qua mà chưa kịp để ý. Việc Festival và giải marathon cùng hướng tới trải nghiệm văn hóa Hà Nội cho thấy một lựa chọn chiến lược: thay vì cố gắng "giảng bài" về di sản, Hà Nội chọn để người dân, du khách, vận động viên tự làm người kể chuyện qua chính trải nghiệm của họ. Đó có lẽ là con đường khả thi nhất để di sản văn hóa Việt Nam tiếp tục sống lâu trong ký ức thế hệ mới, không chỉ như một bài học lịch sử, mà như một phần đời sống thường ngày.
