Sân bay Phú Quốc mở rộng: cú hích chiến lược hơn là câu chuyện tiến độ
Dự án sân bay Phú Quốc mở rộng là chương trình nâng cấp toàn diện cảng hàng không quốc tế trên đảo, với các nhà ga mới, đường băng, sân đỗ và hạ tầng kỹ thuật được xây thêm và cải tạo, nhằm tăng mạnh công suất khai thác, nâng chuẩn dịch vụ, đồng thời chuẩn bị năng lực đón các đoàn nguyên thủ và dòng khách quốc tế lớn dịp APEC 2027, qua đó đặt nền tảng cho phát triển đảo Phú Quốc như một trung tâm du lịch và kinh doanh tầm khu vực. Trọng tâm lúc này không phải chuyện có kịp tiến độ hay không, mà là Phú Quốc đang chọn con đường phát triển dựa vào hạ tầng giao thông Phú Quốc quy mô lớn, chấp nhận áp lực thi công nước rút để đổi lại vị thế mới. Dự án mở rộng sân bay bước vào giai đoạn cao điểm với hàng loạt hạng mục tăng tốc thi công, cho thấy quyết tâm biến APEC 2027 Phú Quốc thành cú bứt phá về hình ảnh và kết nối quốc tế. Đây là lựa chọn mang tính đánh cược: hoặc đảo Ngọc bước lên một nấc thang phát triển mới, hoặc sẽ đối mặt bài toán dư thừa công suất nếu chiến lược không được thực thi nhất quán.
Nhà ga T2 và VIP: biểu tượng mới cho cửa ngõ hàng không quốc tế
Nếu coi sân bay là tuyên ngôn đầu tiên của một điểm đến, Phú Quốc đang viết lại tuyên ngôn đó bằng hai công trình mang tính biểu tượng: nhà ga hành khách T2 hình chim phượng hoàng lửa và nhà ga VIP lấy cảm hứng cá đại bàng biển. T2 hiện đã hoàn thành gần hết phần kết cấu bê tông, thép và đang chuyển sang giai đoạn hoàn thiện kiến trúc, lắp đặt kỹ thuật, nội thất với mục tiêu chạy thử trước thềm APEC. Hơn 9.500 tấm kính cường lực Unitized nặng 400–500 kg mỗi tấm đang được lắp đặt, cùng hệ thống xưởng gia công đặt ngay trên đảo để tăng tốc thi công mỗi ngày. Nhà ga VIP khoảng 9.890 m² cũng được đẩy nhanh, với phần kết cấu chính đã đạt khoảng 85%, khối mái "cá đại bàng biển" dần lộ rõ trên công trường. Các nhà ga này không chỉ phục vụ APEC 2027 Phú Quốc, mà còn định hình trải nghiệm đầu – cuối của mọi hành khách quốc tế, tạo diện mạo mới cho cảng hàng không quốc tế, thay thế hình ảnh một sân bay nghỉ dưỡng nhỏ bằng một cửa ngõ xứng tầm trung tâm kinh tế – du lịch khu vực.
| Hạng mục | Tình trạng | Ý nghĩa |
|---|---|---|
| Nhà ga T2 | Hoàn thiện kết cấu, bước vào giai đoạn hoàn thiện kiến trúc | Tăng mạnh công suất, tạo hình tượng phượng hoàng cho sân bay |
| Nhà ga VIP | Khoảng 85% kết cấu chính | Phục vụ đoàn nguyên thủ, nâng vị thế cửa ngõ đón khách cấp cao |
Nước rút hạ tầng: từ đường băng đến LRT, Phú Quốc đặt cược vào kết nối
Mở rộng sân bay Phú Quốc không dừng ở nhà ga. Theo phương án được duyệt, cảng hàng không quốc tế này được nâng lên cấp 4E theo tiêu chuẩn ICAO, đủ sức đón các dòng máy bay thân rộng như Boeing 747, Boeing 787 hay Airbus A350, đi cùng hệ thống hai đường cất hạ cánh dài đến 3.500 m và 3.300 m, cùng hơn 120 vị trí sân đỗ, trong đó 71 vị trí nối trực tiếp ống lồng. Việc hàng ngàn kỹ sư, công nhân làm việc "3 ca, 4 kíp" không chỉ để kịp APEC, mà còn để nhanh chóng kích hoạt một năng lực kết nối mới cho đảo. Paralel với sân bay là loạt đại công trình: hệ thống đường sắt nhẹ (LRT) đầu tiên của Việt Nam nối sân bay với các khu vực trọng điểm và trung tâm hội nghị hàng nghìn chỗ ngồi, tất cả đều chạy đua với mốc hội nghị thượng đỉnh APEC. Theo bài viết đánh giá từ một tờ báo kinh tế hàng đầu khu vực, chỉ trong chưa đầy một năm, Phú Quốc sẽ có sân bay lớn hơn, LRT và trung tâm hội nghị 4.000 chỗ như một "gói nâng cấp" toàn diện cho hạ tầng giao thông Phú Quốc.
APEC như một "đòn bẩy Đà Nẵng thứ hai" cho phát triển đảo Phú Quốc
Điểm đáng bàn nhất trong cuộc tăng tốc hạ tầng lần này là lựa chọn dùng APEC làm chất xúc tác cho tái định vị đảo Ngọc. Bài viết của một tờ báo khu vực nhận định Phú Quốc đang trong cuộc đua trở thành "Đà Nẵng thứ hai", nghĩa là kỳ vọng APEC mang lại cú huých tương tự như APEC 2017 từng làm với thành phố biển miền Trung. Khi đó, lượng khách du lịch Đà Nẵng tăng mạnh và doanh thu du lịch tăng hơn 20%, tạo bước ngoặt dài hạn chứ không chỉ là hiệu ứng ngắn ngày. Phú Quốc bước vào APEC với nền tảng sẵn có: lượng khách tăng vọt từ vài trăm nghìn lên hơn 8 triệu lượt mỗi năm, doanh thu du lịch tăng gấp ba lần trong ba năm gần nhất. Chính quyền và nhà phát triển không giấu tham vọng biến đảo Ngọc từ điểm đến nghỉ dưỡng nhiệt đới thành một trung tâm quốc tế về du lịch, đầu tư và sự kiện kinh doanh. Điều này giải thích vì sao dự án sân bay Phú Quốc mở rộng được xem là hạ tầng trọng điểm phục vụ APEC và là động lực kết nối thị trường quốc tế lâu dài.
Cơ hội và rủi ro sau APEC: bài toán sử dụng tối đa công suất
Nhìn dưới góc độ người dân và doanh nghiệp, sân bay mở rộng cùng hạ tầng mới vừa là cơ hội, vừa là thách thức. Về cơ hội, hành khách sẽ hưởng lợi từ năng lực phục vụ tăng mạnh: giai đoạn đầu, riêng nhà ga T2 dự kiến có công suất 24 triệu khách/năm, và về dài hạn toàn bộ "phượng hoàng" có thể phục vụ đến 50 triệu khách mỗi năm. Điều này đồng nghĩa với nhiều đường bay quốc tế mới, cạnh tranh giá vé và lựa chọn phong phú hơn cho cả khách nội địa và quốc tế. Nhưng mặt trái là câu hỏi về khả năng sử dụng hết công suất sau khi APEC kết thúc. Ngay cả trong đánh giá quốc tế, thách thức được nêu rõ: cần bảo đảm sân bay, trung tâm hội nghị và hàng nghìn phòng khách sạn xây cho một hội nghị vài ngày vẫn được khai thác tối đa trong nhiều năm. Nói cách khác, phát triển đảo Phú Quốc bằng hạ tầng khổng lồ chỉ thành công nếu đi kèm chiến lược dòng khách, sự kiện và đầu tư dài hạn, tránh rơi vào vòng xoáy dư thừa công trình nhưng thiếu người dùng.
