Việt Nam leo lên vị trí thứ hai: một bước ngoặt mới của hàng không Đông Nam Á
Việc Việt Nam vượt Thái Lan để trở thành thị trường lớn thứ hai khu vực về sức chứa ghế máy bay là dấu mốc cho thấy sự dịch chuyển cán cân hàng không Đông Nam Á, phản ánh nhu cầu du lịch quốc tế Việt Nam tăng mạnh, hạ tầng sân bay mở rộng và chiến lược cạnh tranh du lịch khu vực ngày càng tham vọng. Theo báo cáo mới nhất của OAG, trong tháng 7 Việt Nam đã vươn lên vị trí thứ hai về thị trường hàng không Đông Nam Á với 7,4 triệu ghế được cung ứng, tăng 5,6% so với cùng kỳ năm trước. Indonesia vẫn đứng đầu với 10,9 triệu ghế, trong khi Thái Lan tụt xuống thứ ba với 6,9 triệu ghế và còn giảm 3% năng lực vận chuyển. Sang tháng 8, Việt Nam giữ vững vị trí thứ hai trong khu vực với 7,27 triệu ghế và đạt tốc độ tăng trưởng sức chứa ghế máy bay nhanh nhất Đông Nam Á, tăng 10% so với cùng kỳ năm trước. Diễn biến này không chỉ là cuộc đua số ghế, mà là tín hiệu rõ ràng cho thấy bản đồ du lịch Đông Nam Á đang bắt đầu xoay trục về phía Việt Nam.
Tốc độ tăng trưởng ghế bay của Việt Nam: vì sao lại nhanh nhất khu vực?
Nếu nhìn vào các con số, Việt Nam không còn là "người đến sau" mà đang trở thành động cơ tăng trưởng của hàng không Đông Nam Á. Trong khi tổng năng lực vận tải hàng không khu vực giảm 1,2% trong tháng 7 và chỉ tăng nhẹ 0,8% trong tháng 8, lên 51 triệu ghế, Việt Nam lại tăng mạnh về sức chứa ghế máy bay cả ở thị trường tổng thể lẫn trong nước. Tháng 8, số ghế cung ứng tại Việt Nam tăng 10% lên 7,27 triệu ghế – mức tăng nhanh nhất Đông Nam Á. Ở mảng nội địa, Indonesia vẫn là thị trường lớn nhất với 8,8 triệu ghế, nhưng Việt Nam mới là nước tăng nhanh nhất: số ghế nội địa tăng 13,8%, lên hơn 4,7 triệu ghế, trong khi Thái Lan, Malaysia, Philippines đều chứng kiến sụt giảm sức chứa. Nói cách khác, khi nhiều thị trường trong khu vực bị kìm hãm bởi chi phí nhiên liệu tăng do xung đột Trung Đông, Việt Nam lại đang mở rộng công suất như một ngoại lệ nổi bật của vùng.
Từ sân bay đến điểm đến: Việt Nam đang xây một hệ sinh thái du lịch mới
Sức bật của Việt Nam hàng không Đông Nam Á không xuất hiện trong khoảng trống; nó gắn chặt với sự định hình lại hạ tầng du lịch và mạng lưới điểm đến. Báo cáo OAG cho thấy năng lực vận chuyển nội địa của Việt Nam tăng 8,1% trong tháng 7, tương đương bổ sung 369.700 ghế, và sân bay Nội Bài dẫn đầu khu vực về tốc độ tăng công suất với mức tăng 8,1%, thêm 166.400 ghế. Các sân bay lớn từ Hà Nội, Đà Nẵng đến các đầu mối du lịch khác đang được sử dụng như trục xương sống cho du lịch quốc tế Việt Nam, khi hệ thống sân bay phủ khắp cả nước phục vụ hành khách. Điểm đáng chú ý là cách Việt Nam chuyển từ mô hình tập trung sang mạng lưới đa cực: các điểm đến mới nổi như Đà Nẵng và Phú Quốc được đánh giá có khả năng thu hút nhiều đường bay thẳng Việt Nam hơn, giúp du khách không phải quá cảnh qua một, hai trung tâm trung chuyển như mô hình Bangkok hiện nay. Điều này không chỉ tiện lợi hơn cho khách mà còn phân bổ lại dòng chảy du lịch, giúp các địa phương du lịch mới có cơ hội bứt phá, thay vì phụ thuộc mãi vào vài "ngôi sao" truyền thống.
Việt Nam – điểm đến mới mẻ đang thách thức lợi thế lâu năm của Thái Lan
Câu chuyện sức chứa ghế máy bay thực chất là câu chuyện cạnh tranh du lịch khu vực. Khi Việt Nam vượt Thái Lan về tổng số ghế cung ứng và duy trì vị trí thứ hai trong hai tháng liên tiếp, đó là lời nhắc rằng cuộc chơi không còn là "độc quyền" của những điểm đến lâu đời. Chính đại diện của ngành du lịch Thái cũng nhìn nhận điều này: các điểm đến mới nổi tại Việt Nam như Đà Nẵng, Phú Quốc được kỳ vọng sẽ thu hút nhiều chuyến bay thẳng, trong khi du khách đến các tỉnh thành khác của Thái Lan vẫn phụ thuộc chủ yếu vào hai sân bay ở Bangkok để quá cảnh. Một lãnh đạo hiệp hội lữ hành Thái còn thẳng thắn chỉ ra rằng Việt Nam đang nhanh chóng phát triển điểm tham quan và cơ sở hạ tầng mới để cạnh tranh với Thái Lan, trong khi Thái Lan "vẫn chủ yếu dựa vào các nguồn lực hiện có". Nhu cầu du lịch quốc tế Việt Nam tăng cùng với tăng trưởng GDP mạnh mẽ và làn sóng đầu tư nước ngoài được đánh giá là động lực kéo theo cho cả ngành hàng không và du lịch, biến Việt Nam thành một điểm đến mới mẻ trong mắt du khách quốc tế.
Kết luận: Sức chứa ghế bay chỉ là khởi đầu cho một trật tự du lịch mới
Việc Việt Nam trở thành thị trường hàng không lớn thứ hai Đông Nam Á với sức chứa ghế máy bay tăng nhanh nhất khu vực không nên bị xem nhẹ như một bước nhảy tạm thời. Trong bối cảnh giá nhiên liệu tăng và nhiều thị trường lân cận đang co cụm công suất do tác động từ xung đột Trung Đông, lựa chọn tiếp tục mở rộng của Việt Nam là một tuyên bố chiến lược: coi hàng không và du lịch là trụ cột tăng trưởng dài hạn. Khi các hãng hàng không truyền thống đang chiếm tới 56% năng lực cung ứng khu vực và tiếp tục mở rộng, trong đó có Vietnam Airlines, Việt Nam đang chọn đứng trong nhóm dẫn dắt, chứ không đi theo sau. Cán cân cạnh tranh du lịch khu vực đang dịch chuyển về phía những điểm đến mới có khả năng mở thêm đường bay thẳng, xây hạ tầng sân bay đồng đều và tạo ra nhiều trung tâm du lịch mới. Việt Nam đã bước được bước đầu tiên trên hành trình đó; câu hỏi còn lại là liệu nước này có đủ kiên định và sáng tạo để biến lợi thế sức chứa thành lợi thế bền vững trong cuộc đua thu hút du khách quốc tế.
