Từ thách thức lượng tử đến an ninh mạng
Mật mã hậu lượng tử là lĩnh vực phát triển các phương pháp mã hóa nhằm bảo vệ thông tin trước những kiểu tấn công có thể xuất hiện khi máy tính lượng tử trở nên đủ mạnh. VCRIS 2026 đặt hướng nghiên cứu này bên cạnh trí tuệ nhân tạo và an toàn thông tin, một lựa chọn sát với những rủi ro đang mở rộng cùng hệ thống số. Hội thảo khoa học quốc tế lần thứ III về Mật mã và An toàn thông tin diễn ra ngày 29–30/10/2026 tại Hà Nội. Chương trình gồm năm nhóm chủ đề: mật mã lý thuyết và mật mã hậu lượng tử; mật mã ứng dụng và bảo vệ quyền riêng tư; an toàn hệ thống và an ninh mạng; an ninh dựa trên AI và phân tích mối đe dọa; cùng các công nghệ an ninh mới nổi. Đây là một chương trình có trọng tâm rõ: nghiên cứu cần theo kịp cả sức mạnh tấn công mới lẫn sự phức tạp của các hệ thống kết nối.
Số lượng bài gửi cho thấy sức hút học thuật
VCRIS 2026 tiếp nhận 106 bài báo khoa học, tăng 38 bài, tương đương 55,9% so với năm 2025. Con số này không chỉ phản ánh sự quan tâm tăng lên; nó còn cho thấy nhu cầu trao đổi về nghiên cứu an toàn thông tin đang mở rộng giữa các nhóm nghiên cứu trong và ngoài nước. Trong số bài gửi, 101 bài đáp ứng yêu cầu để vào quy trình phản biện kín hai chiều; mỗi bài được ít nhất ba thành viên Ban Chương trình đánh giá. Có 27 bài có đồng tác giả quốc tế, với các nhà khoa học đến từ Hoa Kỳ, Italia, Đức, Nga, Nhật Bản, Hàn Quốc, Ấn Độ và Senegal. Việc đặt tiêu chuẩn phản biện cùng kết nối quốc tế làm tăng giá trị của diễn đàn: bài nghiên cứu không chỉ được công bố, mà còn có cơ hội được xem xét và đối thoại trong một cộng đồng rộng hơn.
Bảo vệ dữ liệu cần đi cùng khả năng ứng dụng
Với điện toán đám mây, thiết bị kết nối và dịch vụ trực tuyến ngày càng phổ biến, bảo mật dữ liệu không thể chỉ được xem là bài toán mã hóa riêng lẻ. Hội thảo đặt bảo vệ quyền riêng tư, tính toàn vẹn hệ thống và an toàn cho các ứng dụng AI trong cùng bức tranh rủi ro. AI có thể hỗ trợ phát hiện, phân tích và ứng phó với mối đe dọa, nhưng chính các hệ thống AI cũng cần được bảo vệ, cùng với dữ liệu và độ tin cậy của mô hình. Điểm đáng chú ý là VCRIS không dừng ở trao đổi lý thuyết: chương trình có báo cáo công nghiệp của công ty công nghệ lượng tử QRate kết hợp trình diễn công nghệ phân phối khóa lượng tử. Cách nối nghiên cứu với trình diễn thực tế là hướng đi thuyết phục, bởi các giải pháp bảo mật chỉ có ý nghĩa khi được kiểm chứng trong bối cảnh sử dụng.
Một diễn đàn cho hợp tác dài hạn
Hội thảo do Học viện Kỹ thuật mật mã chủ trì, dưới sự chỉ đạo của Ban Cơ yếu Chính phủ, phối hợp với Viện Nghiên cứu cao cấp về Toán, FISU Việt Nam và Tạp chí An toàn thông tin. Hai báo cáo chính do Giáo sư Anupam Chattopadhyay, Đại học Công nghệ Nanyang (Singapore), và Giáo sư Hyung Tae Lee, Đại học Chung-Ang (Hàn Quốc) trình bày. Kỷ yếu được công bố trên thư viện số IEEE Xplore; nhiều bài trong kỷ yếu năm 2025 đã được lập chỉ mục Scopus. Những kết nối này giúp hội thảo phục vụ nhiều hơn giới nghiên cứu: chuyên gia, cơ sở đào tạo, viện nghiên cứu, doanh nghiệp và các nhà nghiên cứu trẻ đều có thể trao đổi hướng đi và tìm đối tác. VCRIS 2026 cho thấy nghiên cứu an toàn thông tin sẽ có sức nặng hơn khi gắn với hợp tác quốc tế và nhu cầu ứng dụng. Đó là nền tảng cần thiết để biến các hướng nghiên cứu mới thành năng lực bảo vệ thực tế.
