Từ thủ khoa Nhạc viện đến danh hiệu nữ NSƯT trẻ nhất
Nữ NSƯT trẻ nhất Việt Nam là nghệ sĩ được phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ Ưu tú ở độ tuổi còn rất trẻ, đồng thời sở hữu nền tảng đào tạo bài bản tại Nhạc viện và vị thế nổi bật trên sân khấu cổ điển, trở thành một trong những giọng ca opera Việt được đánh giá cao về kỹ thuật, chiều sâu biểu cảm và đóng góp cho công tác đào tạo thanh nhạc trong nước. Hình mẫu tiêu biểu cho định nghĩa đó chính là NSƯT Phạm Khánh Ngọc. Sinh năm 1988 trong gia đình có truyền thống âm nhạc, cô bước vào con đường nghệ thuật với sự nghiêm túc hiếm thấy ở thế hệ trẻ. Bắt đầu từ piano năm 6 tuổi, rồi theo đuổi thanh nhạc chuyên nghiệp, Khánh Ngọc tốt nghiệp thủ khoa chuyên ngành Biểu diễn Thanh nhạc tại Nhạc viện TP.HCM năm 2014, sau đó hoàn thành cao học, đặt nền móng vững chắc cho lựa chọn gắn bó với sân khấu cổ điển thay vì showbiz đại chúng.
Giọng ca opera Việt chọn sân khấu cổ điển, không chọn hào quang thương mại
Trong bối cảnh nhiều ca sĩ trẻ lao vào thị trường giải trí, quyết định của Phạm Khánh Ngọc gần như đi ngược dòng: cô chọn opera và sân khấu cổ điển làm trung tâm sự nghiệp. Đây không phải con đường dễ kiếm tiền hay dễ nổi tiếng, nhưng lại là con đường duy nhất cho những ai nghiêm túc với thanh nhạc hàn lâm. Từ Tiếng hát Truyền hình TP.HCM (giải Nhì năm 2013) đến các cuộc thi chuyên nghiệp toàn quốc và các sân khấu quốc tế, Khánh Ngọc luôn xuất hiện với tư cách giọng soprano của dòng nhạc cổ điển, không chạy theo xu hướng thị trường. Đặc thù của opera là không có quá nhiều sân khấu thương mại như dòng nhạc đại chúng, nên lựa chọn này đồng nghĩa với việc chấp nhận ít cơ hội hào nhoáng để đổi lấy chiều sâu nghề nghiệp và sự tôn trọng từ giới chuyên môn.
Thành tích quốc tế và vị thế giọng ca opera hàng đầu
Không phải ai tốt nghiệp Nhạc viện Việt Nam cũng trở thành giọng ca opera Việt được nhắc đến như một trong những tên tuổi hàng đầu, nhưng Phạm Khánh Ngọc làm được điều đó bằng thành tích cụ thể. Cô giành hai Huy chương Vàng tại Cuộc thi Nghệ thuật Ca múa nhạc chuyên nghiệp toàn quốc năm 2015, giải Nhất nội dung hát thính phòng - nhạc kịch tại Cuộc thi Âm nhạc Mùa Thu năm 2019, cùng nhiều giải thưởng khác trong nước. Trên bình diện quốc tế, việc vượt qua 42 thí sinh để đoạt giải Nhì bảng chuyên nghiệp tại SLO-ASEAN Vocal Competition ở Singapore là minh chứng rõ ràng cho năng lực cạnh tranh của một giọng ca opera Việt trên sân khấu khu vực. Song song đó, cô liên tục xuất hiện tại các không gian danh tiếng như Esplanade – Theatres on the Bay, Wiener Konzerthaus hay các chương trình hòa nhạc, giao lưu văn hóa ở châu Á, châu Âu và Trung Đông, khẳng định opera Việt có thể đứng ngang hàng trong những cuộc đối thoại nghệ thuật quốc tế.
Giữ lửa opera bằng công tác đào tạo và đời sống không hào nhoáng
Điều đáng nói ở Phạm Khánh Ngọc là cô không chỉ hát, mà còn dạy để giữ lửa cho thế hệ sau. Bên cạnh hoạt động tại Nhà hát Giao hưởng Nhạc Vũ kịch TP.HCM, cô giảng dạy thanh nhạc tại Nhạc viện TP.HCM và Trường Đại học Sài Gòn, biến kinh nghiệm sân khấu thành kiến thức hệ thống cho sinh viên. Với nghệ sĩ theo đuổi dòng nhạc cổ điển, thu nhập thường gắn với nhiều hoạt động chuyên môn, từ công việc tại đơn vị nghệ thuật đến biểu diễn và giảng dạy, chứ không đến từ hợp đồng quảng cáo hay các show giải trí dày đặc. Khánh Ngọc từng chia sẻ rằng do là viên chức nên tiền lương của cô được tính theo quy định của Nhà nước, và cô không có nhà lầu, xe hơi như nhiều đồng nghiệp, nhưng cảm thấy viên mãn với những gì đang có. Trường hợp của cô cho thấy một hướng đi khác biệt trong showbiz Việt: chấp nhận đời sống giản dị để đổi lấy sự bền vững trong nghề và đóng góp thực chất cho cộng đồng thanh nhạc.
Danh hiệu NSƯT ở tuổi 35 và ý nghĩa của một lựa chọn dài hơi
Năm 2023, Phạm Khánh Ngọc được phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ Ưu tú khi mới 35 tuổi, trở thành nữ NSƯT trẻ nhất trong đợt xét tặng lần thứ 10 và là nữ ca sĩ trẻ nhất đang giữ danh hiệu này hiện nay. Đây không chỉ là tấm huy chương cá nhân, mà là lời khẳng định rằng con đường cổ điển – tưởng như lặng lẽ – vẫn có thể mang lại sự công nhận xứng đáng nếu nghệ sĩ kiên trì. Gắn bó với các vở opera kinh điển như "Cây sáo thần", "Carmen", "Don Giovanni" và dự án hợp tác "Công nữ Anio" giữa Việt Nam – Nhật Bản, Khánh Ngọc cho thấy một giọng ca opera Việt hoàn toàn có thể vừa làm nghề sâu, vừa tham gia ngoại giao văn hóa. Trường hợp của cô đặc biệt ý nghĩa với những bạn trẻ đang phân vân giữa sân khấu cổ điển và giải trí thương mại: danh hiệu, uy tín và cảm giác viên mãn không nhất thiết phải đi cùng hào quang vật chất, mà có thể đến từ sự bền bỉ, đào tạo bài bản và đóng góp dài hơi cho nghệ thuật.
