Cuộc tấn công mới vào thành trì mirrorless Nhật Bản
Làn sóng máy ảnh mirrorless từ các hãng Trung Quốc như Insta360 và Viltrox là bước chuyển dịch khi những nhà sản xuất vốn quen với camera 360 độ và ống kính giá rẻ quyết định trực tiếp thách thức thế độc tôn lâu nay của các hãng Nhật Bản trên thị trường máy ảnh ống kính rời cao cấp, hứa hẹn tạo ra cạnh tranh mới về giá, thiết kế và công nghệ cho người dùng phổ thông lẫn chuyên nghiệp. Thị trường máy ảnh mirrorless hiện vẫn bị thống lĩnh bởi những tên tuổi Nhật như Canon, Sony, Nikon, Fujifilm hay Panasonic, nhưng một “siêu cường mới của ngành máy ảnh” đang trỗi dậy và đó là Trung Quốc. Ở mảng khác, DJI đã vượt GoPro trong camera hành động và thống trị drone, trong khi Insta360 dẫn đầu phân khúc camera 360 độ. Việc họ chuyển sang máy ảnh mirrorless không phải thử nghiệm bên lề mà là động thái chiến lược nhắm thẳng vào trung tâm lợi nhuận của các hãng Nhật.
Insta360: từ camera 360 độ tới tham vọng “tái định nghĩa” máy ảnh
Hướng đi của Insta360 máy ảnh cho thấy tham vọng vượt xa một thương hiệu camera hành động. CEO Jingkang “JK” Liu đã xác nhận hãng đang phát triển không chỉ một mà hai mẫu máy ảnh mirrorless. Một mẫu được ông mô tả là có hình dáng “không ai từng nghĩ tới” và “có tiềm năng thay đổi hoàn toàn cách chụp ảnh” – đây là câu nói cho thấy họ không muốn làm thêm một chiếc body sao chép Canon hay Sony, mà muốn phá khung thiết kế vốn đã quá an toàn của ngành. Mẫu còn lại được rò rỉ là một thân Micro Four Thirds tối giản, nhỏ gọn, nhắm tới nhóm creator và người dùng phổ thông cần camera mirrorless giá rẻ nhưng linh hoạt. Insta360 cũng ám chỉ có thể đem nguyên mẫu đến triển lãm CP+ 2027, nghĩa là cuộc đối đầu với các hãng Nhật đã được lên lịch chứ không còn nằm ở tầm ý tưởng.
Viltrox: từ ống kính giá rẻ đến ẩn số Viltrox thân máy
Nếu Insta360 đánh vào sáng tạo hình dáng, Viltrox đánh thẳng vào ví tiền người dùng. Hãng này đã xây dựng uy tín bằng các ống kính cho Sony E, Nikon Z, Fujifilm X và mới đây là L-mount, với chiến lược giá thấp nhưng hiệu năng quang học cao. Nhiều đánh giá cho thấy ống kính Viltrox có chất lượng tốt trong khi chỉ bằng một phần chi phí so với ống kính chính hãng. Vì thế, tin đồn Viltrox thân máy mirrorless xuất hiện không phải ngẫu nhiên. Gần đây, hãng bị phát hiện chuẩn bị hai ống kính prime ngàm L cho cảm biến APS-C. Điều đáng chú ý: hiện gần như không có thân máy APS-C ngàm L mới nào trên thị trường. Việc làm ống kính cho một hệ máy chưa tồn tại hợp lý nhất khi Viltrox đang tự chuẩn bị cho thân máy riêng – rất có thể là một camera mirrorless giá rẻ định vị ở phân khúc entry-level, nơi “đa số người dùng hiện không thể với tới mirrorless” và Viltrox “có thể thay đổi điều đó”.
Vì sao các hãng Nhật nên lo lắng: độc quyền hình thành thói quen xấu
Trong hơn một thập kỷ, cuộc chơi máy ảnh mirrorless bị nắm gần như trọn vẹn bởi Nhật Bản. Theo thống kê, Canon đang chiếm khoảng 45,7% thị phần máy ảnh số xuất xưởng, Sony 24,6% và Fujifilm 11,8%, vừa vượt Nikon để lên vị trí thứ ba. Nói cách khác, chỉ riêng Canon và Sony đã nắm hơn 70% thị phần máy ảnh số toàn thị trường. Khi hai ông lớn này kiểm soát hệ sinh thái thân máy lẫn ống kính, giá bán khó giảm, cải tiến thường xoay quanh nâng bước nhỏ về cảm biến và AF hơn là dám thử các triết lý thiết kế mới. Sự trỗi dậy của thị trường máy ảnh Trung Quốc đe dọa thói quen này: nếu Insta360 đưa công nghệ “robot nhiếp ảnh thông minh” và kinh nghiệm camera 360 độ vào mirrorless, còn Viltrox áp dụng công thức ống kính giá rẻ vào thân máy, người dùng sẽ lần đầu có lựa chọn nghiêm túc ngoài “bộ ba thần thánh” Canon – Sony – Nikon.
Người dùng được gì từ làn sóng máy ảnh mirrorless Trung Quốc?
Lợi ích lớn nhất nếu Insta360 và Viltrox thành công là áp lực giá. Nhiều người dùng hiện coi máy ảnh mirrorless là món đồ xa xỉ, ngoài tầm với, và Viltrox có tiềm năng thay đổi tình thế đó bằng một thân máy chất lượng nhưng có giá tiếp cận hơn cho người mới. Xu hướng này phản chiếu chính xác những gì các thương hiệu Trung Quốc từng làm với ống kính: cung cấp giải pháp quang học đủ tốt cho phần đông người chụp với mức giá thấp hơn hẳn. Theo các thông tin hiện có, nếu các hãng Trung Quốc thực sự gia nhập sâu vào thị trường, cạnh tranh sẽ không chỉ xoay quanh chất lượng ảnh và hiệu năng, mà còn là cuộc đua giá bán và những hướng thiết kế mới, khác hẳn triết lý truyền thống của Nhật. Điều này có thể buộc các ông lớn phải mở hơn với hệ ngàm, linh hoạt hơn về phân khúc camera mirrorless giá rẻ, và táo bạo hơn trong việc phá vỡ hình thù “thân máy đen, vuông, cục mịch” đã tồn tại cả chục năm.
