Camera là công cụ, cộng đồng mới là nền tảng
Camera giám sát cộng đồng là hệ thống thiết bị đặt tại nhà dân, tuyến đường và điểm công cộng, được kết nối với quy trình phối hợp để hỗ trợ phát hiện, xác minh và xử lý vụ việc tại địa bàn. Giá trị của mô hình không nằm riêng ở số lượng mắt camera, mà ở việc chính quyền, công an và người dân cùng tổ chức, vận hành và sử dụng dữ liệu đúng mục đích. Tà Lài, Thu Bồn và phường Thành Vinh cho thấy ba cách triển khai khác nhau nhưng cùng dựa vào sự tham gia tại chỗ. Công nghệ giúp lực lượng chức năng nắm tình hình nhanh hơn; sự đồng thuận của cư dân mới tạo nên mạng lưới quan sát rộng và duy trì được lâu dài. Vì vậy, mở rộng camera an ninh địa phương không nên đồng nghĩa với lắp đặt thiết bị bằng mọi giá. Trọng tâm phải là quy trình rõ ràng, trách nhiệm cụ thể và niềm tin của cộng đồng.
Tà Lài: nhân rộng phải đi cùng cách vận hành
Tại xã Tà Lài, hội nghị sơ kết mô hình camera AI tập trung đánh giá kết quả, trao đổi kinh nghiệm huy động nguồn lực và bàn cách quản lý, khai thác hệ thống. Sau sáp nhập, địa phương lắp đặt 31 mắt camera AI: 26 mắt từ ngân sách và 5 mắt từ nguồn xã hội hóa. Đây là quy mô đáng chú ý, nhưng con số chỉ có ý nghĩa khi hình ảnh đủ chất lượng, vị trí lắp đặt hợp lý, kết nối và lưu trữ đáp ứng yêu cầu xác minh. Điểm đáng nhân rộng ở Tà Lài không chỉ là camera AI an ninh, mà còn là cách đặt công nghệ trong phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc. Các đại biểu nhấn mạnh vai trò của cấp ủy, chính quyền, công an và người dân trong đầu tư, duy trì, quản lý dữ liệu đúng mục đích, đúng quy định. Đó là điều kiện để thiết bị hỗ trợ phòng ngừa, thay vì trở thành hệ thống có hình ảnh nhưng thiếu người chịu trách nhiệm.
Thu Bồn: sự đồng thuận biến từng hộ thành một mắt xích
Ở Thu Bồn, công an xã phát động mô hình “Nhà tôi có camera” ngày 22 tháng 10, gắn việc giữ gìn an ninh với sự tham gia trực tiếp của từng hộ gia đình. Mười hai thôn tham gia tuyên truyền, vận động; sau thời gian triển khai ngắn, hơn 1.000 hộ tự nguyện hưởng ứng. Kết quả này cho thấy người dân dễ ủng hộ hơn khi lợi ích vừa gần gũi — bảo vệ tài sản gia đình — vừa đóng góp cho khả năng xác minh vụ việc của công an. Tại thôn Duy Hòa, gần 800 trong hơn 1.100 hộ đã lắp camera; riêng nhóm La Lam Tây có 110 trong 115 hộ tham gia. Những con số ấy không tự động bảo đảm an ninh, nhưng tạo độ phủ có ích nếu thông tin được kết nối và xử lý đúng quy trình. Cách làm của Thu Bồn nhấn mạnh một điểm quan trọng: khi địa phương phát triển, vận động và xây dựng đồng thuận không phải phần việc phụ, mà là nền móng của an ninh trật tự cơ sở.
Thành Vinh: kết nối hệ thống sẵn có, xác định trách nhiệm
Công an phường Thành Vinh đã ra mắt mô hình “Camera giám sát an ninh, trật tự”, với mục tiêu huy động cả hệ thống chính trị và người dân tham gia phòng ngừa, phát hiện vi phạm, đồng thời nâng hiệu quả quản lý địa bàn. Kế hoạch triển khai bắt đầu bằng việc rà soát camera tại cơ quan, doanh nghiệp, trường học và hộ gia đình, rồi khảo sát các tuyến đường, khu dân cư, điểm có nguy cơ phức tạp để lựa chọn vị trí phù hợp. Công an tham mưu kế hoạch và phối hợp với các ban, ngành, đoàn thể, tổ chức tự quản; người dân và cơ sở kinh doanh được tuyên truyền để hiểu tác dụng của hệ thống, tham gia đóng góp nguồn lực, hỗ trợ đường truyền và kết nối camera sẵn có. Cách tiếp cận này hợp lý hơn việc chỉ bổ sung thiết bị mới: trước hết tận dụng hạ tầng đang có, sau đó lấp khoảng trống giám sát. Tuy vậy, kết nối càng rộng càng cần quy định rõ ai được khai thác dữ liệu, trong trường hợp nào và theo quy trình nào.
Nhân rộng có điều kiện, không chạy theo số lượng
Ba địa phương cùng cho thấy camera có thể hỗ trợ người dân bảo vệ tài sản và giúp công an nhanh chóng kiểm tra thông tin khi có vụ việc. Nhưng hiệu quả không đến từ việc phủ kín mọi nơi: hệ thống cần hình ảnh đạt yêu cầu, được bảo dưỡng, có nguồn lực duy trì và gắn với đầu mối xử lý tin báo. Những khâu này quyết định camera giám sát cộng đồng có trở thành công cụ nghiệp vụ hữu ích hay chỉ là thiết bị ghi hình thụ động. Bước tiếp theo cần là tiếp tục tuyên truyền, vận động người dân, mở rộng có trọng điểm và hoàn thiện quy trình quản lý, khai thác dữ liệu. Chính quyền chịu trách nhiệm định hướng, bố trí nguồn lực và giám sát; công an tổ chức kết nối, xác minh, xử lý thông tin; cộng đồng tham gia, phản ánh và cùng bảo vệ hệ thống. Nhân rộng camera an ninh địa phương vì thế nên được đánh giá bằng chất lượng phối hợp và khả năng phục vụ dân cư, không chỉ bằng số thiết bị được lắp.
