Sự cố cho thấy an toàn phải bắt đầu từ cả phương tiện lẫn tuyến đường
An toàn pin xe buýt là việc kiểm tra, bảo dưỡng các bộ phận lưu trữ năng lượng cùng những hệ thống kỹ thuật liên quan, đồng thời bảo đảm phương tiện và quy trình vận hành đáp ứng điều kiện an toàn trước khi chở khách. Đây là trách nhiệm cần được tổ chức thành quy trình thường xuyên, không phải chỉ triển khai sau khi xảy ra sự cố. Khoảng 9h40 ngày 27/10, xe buýt tuyến 36 mang biển số 29B-14006, chạy theo chiều Yên Xá – Long Biên, đi qua hố ga tại nút giao Bạch Mai – Thanh Nhàn thì nắp cống bật lên, va vào hệ thống pin dưới gầm và gây cháy. Khoảng 13 hành khách được sơ tán trước khi lửa bùng phát; lực lượng phòng cháy, chữa cháy có mặt lúc 9h42 để dập lửa. Vụ việc không gây thiệt hại về người nhưng làm hư hại phương tiện và ảnh hưởng tâm lý hành khách. Hà Nội sau đó yêu cầu doanh nghiệp vận tải siết kiểm tra an toàn. Sự cố cũng nhắc rằng rủi ro có thể khởi phát từ mặt đường, nên an toàn xe không thể chỉ được đánh giá trong xưởng.
Kiểm tra pin phải nằm trong một đợt rà soát kỹ thuật toàn diện
Trọng tâm không nên dừng ở việc nhìn xem pin có dấu hiệu bất thường hay không. Yêu cầu của Trung tâm Quản lý và Điều hành giao thông TP Hà Nội đề cập việc tăng cường bảo dưỡng, sửa chữa và kiểm tra an toàn trước khi đưa xe ra hoạt động; các đơn vị cần chú trọng bình ắc quy, pin, bình khí phanh, hệ thống trao đổi nhiệt và những bộ phận kỹ thuật liên quan. Vì vậy, kiểm tra pin xe buýt cần được đặt trong lịch bảo trì, kiểm định và theo dõi tình trạng kỹ thuật của toàn phương tiện. Doanh nghiệp phải bảo đảm xe được bảo dưỡng đúng kỳ, sửa chữa khi cần và chỉ khai thác khi đáp ứng điều kiện an toàn. Cách tiếp cận này hợp lý hơn việc xem pin như một bộ phận tách biệt: va chạm dưới gầm, hư hỏng cơ khí hay vấn đề ở hệ thống liên quan đều có thể ảnh hưởng đến an toàn vận hành. Đây là yêu cầu quản lý phương tiện dành cho doanh nghiệp, không phải chỉ dẫn để hành khách hoặc chủ xe tự can thiệp vào pin.
Phòng cháy xe buýt cần thiết bị sẵn sàng và nhân sự biết xử lý
Bình chữa cháy chỉ có ích khi còn hạn, bảo đảm chất lượng và được bố trí để sử dụng kịp thời. Hà Nội yêu cầu các doanh nghiệp thường xuyên kiểm tra thiết bị trên xe, thay bình đã hết hạn hoặc không còn đạt yêu cầu, đồng thời tổ chức tập huấn kỹ năng chữa cháy, thoát nạn và xử lý tình huống. Các đơn vị cũng phải rà soát thiếu sót để khắc phục, niêm yết nội quy, biển cấm lửa và tiêu lệnh chữa cháy tại khu vực có nguy cơ như văn phòng, nhà xưởng, bãi đỗ; sơ đồ và biển chỉ dẫn thoát nạn cần được bố trí đầy đủ. Những yêu cầu này biến phòng cháy xe buýt thành một chuỗi chuẩn bị, từ thiết bị trên xe đến nơi bảo dưỡng và kỹ năng của nhân viên. Trong vụ cháy tuyến 36, lái xe và nhân viên đã dừng phương tiện, dùng bình chữa cháy xử lý ban đầu và gọi lực lượng chức năng. Tuy nhiên, một tình huống được xử lý kịp thời không thể thay thế việc duy trì thiết bị và tập huấn thường xuyên.
An toàn trên tuyến cũng là một phần của bảo dưỡng
Doanh nghiệp cần yêu cầu lái xe tuân thủ quy trình vận hành, chủ động quan sát và hạn chế đi qua nơi có nguy cơ mất an toàn như ổ gà, mặt đường hư hỏng, nắp cống hoặc hố ga. Đây không phải giải pháp thay cho kiểm tra kỹ thuật; đó là lớp phòng ngừa bổ sung khi phương tiện lưu thông trong điều kiện đường sá không đồng đều. Sau sự cố, Trung tâm Quản lý và Điều hành giao thông TP Hà Nội đề nghị các doanh nghiệp nghiêm túc phối hợp triển khai những biện pháp an toàn. Điều cần được theo dõi là việc rà soát có trở thành quy trình đều đặn hay chỉ là phản ứng nhất thời: kiểm tra trước khi xuất bến, bảo dưỡng đúng hạn, thiết bị chữa cháy sẵn sàng và nhân viên được tập huấn. Cháy xe buýt điện trên tuyến 36 không gây thiệt hại về người, nhưng hậu quả với phương tiện và tâm lý hành khách đủ để cho thấy tiêu chuẩn an toàn phải bao gồm cả pin, hệ thống kỹ thuật, ứng phó cháy và điều kiện tuyến đường.
