Kiểm tra không dừng ở việc xem hồ sơ
Kiểm tra an toàn lao động là hoạt động rà soát việc doanh nghiệp chấp hành quy định pháp luật về lao động, an toàn, vệ sinh lao động và các chế độ bảo hiểm liên quan, nhằm nhận diện thiếu sót trước khi chúng dẫn đến tai nạn hoặc ảnh hưởng sức khỏe người làm việc. Trong chương trình năm 2026, đoàn công tác Sở Nội vụ kiểm tra ba cơ sở tại Sơn La trong hai ngày 21 và 22/10: Công ty TNHH Satoen Việt Nam, Vinatea Mộc Châu và Công ty TNHH Giống cây trồng Takii Việt Nam. Phạm vi rà soát còn bao gồm bảo hiểm tai nạn lao động và bệnh nghề nghiệp, vì vậy việc tuân thủ không thể chỉ được đánh giá qua máy móc hay nội quy phân xưởng. Doanh nghiệp cần nhìn đồng thời vào quy trình, điều kiện làm việc và quyền lợi người lao động; nếu một mắt xích bị bỏ quên, nguy cơ vẫn còn nguyên dù hồ sơ có vẻ đầy đủ.
Những điểm cần được khắc phục sau đợt rà soát
Đoàn kiểm tra ghi nhận các doanh nghiệp đã tổ chức huấn luyện, bố trí người phụ trách an toàn, y tế và phổ biến quy trình làm việc an toàn. Tuy nhiên, các nội dung cần hoàn thiện cho thấy tuân thủ phải được duy trì trong vận hành hằng ngày, không chỉ thể hiện trên giấy tờ. Doanh nghiệp được yêu cầu chú trọng kiểm định, khai báo và quản lý máy móc, thiết bị có yêu cầu nghiêm ngặt; bổ sung biển cảnh báo, hướng dẫn và quy trình vận hành. Cùng với đó là thực hiện chế độ cho người làm việc trong điều kiện nguy hiểm, độc hại, hoàn thiện hồ sơ quản lý lao động, y tế và vệ sinh lao động tại nơi làm việc. Phòng cháy, chữa cháy cũng cần được tính vào công tác phòng ngừa, với phương tiện và thiết bị luôn sẵn sàng hoạt động. Đây là những việc cụ thể quyết định liệu nguy cơ đã được kiểm soát hay chỉ mới được ghi nhận.
Huấn luyện phải gắn với rủi ro của từng công việc
Một đợt kiểm tra có thể chỉ ra thiếu sót, nhưng huấn luyện an toàn lao động mới giúp người làm việc nhận biết và ứng phó với nguy cơ trong từng ca làm. Năm 2026, Công ty cổ phần Môi trường Tây Đô tổ chức 10 lớp an toàn, vệ sinh lao động cho cán bộ, nhân viên và 220 người lao động. Cách làm này có ý nghĩa rõ với công việc thường xuyên ngoài trời, nơi người lao động có thể tiếp xúc với bụi, vật sắc nhọn và mật độ giao thông cao. Nội dung đào tạo tập trung vào chính sách, pháp luật, quy định tại doanh nghiệp và giải đáp tình huống thực tế; học viên làm bài kiểm tra, sát hạch và được cấp chứng nhận theo chương trình. Công ty chủ động lên kế hoạch từ đầu năm, còn công đoàn phối hợp tuyên truyền, lắng nghe kiến nghị về điều kiện làm việc và phương tiện bảo hộ. Nhờ vậy, tập huấn có thể chuyển từ thủ tục bắt buộc thành kỹ năng phòng ngừa thiết thực.
Kế hoạch khắc phục mới là thước đo tiếp theo
Quy mô lao động tại ba cơ sở được kiểm tra cho thấy việc rà soát cần tính đến đặc điểm từng nơi: Satoen Việt Nam có 59 lao động, trong đó 29 nữ; Vinatea Mộc Châu có 126 lao động, gồm 62 nữ; Takii Việt Nam có 58 lao động, trong đó 52 nữ. Những con số này không thay thế đánh giá rủi ro, nhưng nhắc rằng chính sách và điều kiện làm việc cần phù hợp với lực lượng lao động thực tế. Sau kiểm tra, doanh nghiệp được yêu cầu lập kế hoạch khắc phục các hạn chế và thực hiện đầy đủ quy định về an toàn, vệ sinh lao động. Bước tiếp theo cần được xem xét bằng kết quả cụ thể: thiết bị đã được kiểm định chưa, cảnh báo đã được bổ sung chưa, người lao động có được huấn luyện và bảo vệ phù hợp không. Kết hợp kiểm tra với đào tạo và theo dõi khắc phục là cách thiết thực hơn để giảm tai nạn, bệnh nghề nghiệp và bảo vệ quyền lợi người lao động.
