Ngày Pháp luật cần trở thành điểm khởi đầu
Giáo dục pháp luật là quá trình giúp học sinh hiểu quyền, nghĩa vụ và cách ứng xử theo quy định trong những tình huống đời sống, chứ không chỉ ghi nhớ điều khoản trong sách. Ngày 7/11, Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội tổ chức chương trình hưởng ứng Ngày Pháp luật nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 2026 và cuộc thi tuyên truyền, giáo dục pháp luật cho học sinh năm học 2026–2027 tại Trường Tiểu học và Trung học cơ sở Chu Văn An, phường Tây Hồ. Sự kiện diễn ra trước Ngày Pháp luật 9/11, vào dịp kỷ niệm 80 năm Quốc hội thông qua bản Hiến pháp đầu tiên, văn kiện đặt nền móng cho dân chủ và nhà nước pháp quyền. Ý nghĩa của hoạt động không nên dừng ở một buổi lễ: đó phải là lời nhắc để nhà trường biến hiểu biết pháp luật thành thói quen ứng xử an toàn, có trách nhiệm.
Từ cuộc thi đến những tình huống thật
Cuộc thi có bốn đội đại diện các trường trung học phổ thông ở Hà Nội tham gia. Hình thức thi gồm phần chào hỏi với chủ đề “Dấu ấn học đường” và phần sân khấu hóa “Câu chuyện pháp luật”; qua các tiểu phẩm, học sinh thể hiện kiến thức và cách xử lý tình huống. Đây là hướng đi thuyết phục hơn việc chỉ yêu cầu các em học thuộc quy định: luật giao thông có thể bắt đầu từ cách sang đường, phòng cháy từ việc nhận biết lối thoát hiểm, còn an toàn trên mạng từ việc cân nhắc trước khi chia sẻ thông tin. Các tình huống về phòng, chống ma túy, phòng cháy chữa cháy, tuân thủ giao thông và an ninh trên không gian mạng cũng được tái hiện gần với thực tế học đường. Khi kiến thức gắn với lựa chọn cụ thể, học sinh có cơ hội tập nhận diện rủi ro và chủ động bảo vệ mình, thay vì chỉ nhắc lại khẩu hiệu.
Người lớn dạy luật bằng hành vi hằng ngày
Muốn học sinh tôn trọng luật, bài giảng trong lớp phải đi cùng điều các em nhìn thấy ở người lớn. Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội Nguyễn Văn Hiển nhấn mạnh rằng thầy cô và cán bộ quản lý cần nêu gương, bởi ý thức của học sinh hình thành từ hành vi thực tế ở trường, tại nhà và trong xã hội. Điều đó khiến giáo dục pháp luật trở thành trách nhiệm chung: giáo viên tuân thủ quy định, phụ huynh chấp hành luật giao thông và người lớn ứng xử có trách nhiệm trên mạng đều là những bài học trực quan. Pháp luật cũng cần được giải thích như công cụ bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng, không phải tập hợp cấm đoán xa lạ. Khi các em hiểu vì sao một quy tắc bảo vệ mình và người khác, sự tuân thủ có cơ hội trở thành lựa chọn tự giác.
Tuyên truyền pháp luật bằng cách phù hợp với học sinh
Tuyên truyền pháp luật sẽ khó tạo tác động nếu chỉ dựa vào những buổi phổ biến một chiều. Hà Nội định hướng đổi mới cách truyền đạt, tăng chuyển đổi số và đa dạng hóa hình thức học tập, trong đó có bài giảng, podcast, video ngắn và đồ họa thông tin. Trong năm 2026, Sở phối hợp với Công an thành phố dự kiến hướng dẫn kỹ năng lái xe an toàn, xây dựng mô hình “Cổng trường an toàn giao thông”, tổ chức cuộc thi nâng cao ý thức chấp hành luật giao thông, tuyên truyền phòng chống ma túy và phổ biến kiến thức phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ. Những hoạt động này có giá trị khi nối tiếp nhau và mở rộng cơ hội tiếp cận kiến thức dễ hiểu cho nhiều nhóm học sinh. Kết luận nên rõ ràng: một ngày hưởng ứng có thể khơi gợi sự quan tâm, nhưng chính những hành động nhỏ lặp lại ở lớp, ở nhà và ngoài xã hội mới bồi đắp văn hóa thượng tôn pháp luật.
