Biến bài học ngoại ngữ thành câu chuyện của quê hương
Tiếng Anh gắn với di sản địa phương là cách học dùng ngôn ngữ để tìm hiểu, diễn giải và chia sẻ lịch sử, văn hóa nơi học sinh sinh sống, thay vì chỉ ghi nhớ từ vựng và cấu trúc rời rạc.
Cách tiếp cận ấy được thể hiện trong chuyên đề ngày 28/10 tại Trường Trung học cơ sở Trương Công Định, Hải Phòng, với chủ đề tìm hiểu Lễ hội Truyền thống Nữ tướng Lê Chân qua tiết học tiếng Anh lớp 8. Giáo viên Bùi Thị Khánh Huyền cùng học sinh lớp 8B3 thực hiện tiết dạy minh họa. Thay vì chỉ luyện ngữ pháp theo bài mẫu, học sinh chủ động tìm thông tin, trao đổi rồi trình bày bằng tiếng Anh về lễ hội và nhân vật lịch sử gắn với địa phương. Đó là hướng đi đáng giá: ngôn ngữ có mục đích giao tiếp cụ thể, còn lịch sử không còn nằm ngoài đời sống của người học.
Dạy học theo dự án nuôi dưỡng năng lực và lòng tự hào
Điểm mạnh của dạy học theo dự án là học sinh phải dùng kiến thức, chứ không chỉ tiếp nhận kiến thức. Khi tìm hiểu Nữ tướng Lê Chân và vùng An Biên xưa, các em vừa luyện đọc, trao đổi, thuyết trình bằng tiếng Anh, vừa tiếp cận những lớp nghĩa lịch sử và văn hóa của lễ hội. Lễ hội mang tên bà là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, lưu giữ giá trị của Hải Phòng.
Đây cũng là một bài học liên môn thiết thực: kỹ năng ngôn ngữ đi cùng hiểu biết lịch sử, hợp tác, tư duy và khả năng vận dụng vào thực tế. Quan trọng hơn, học sinh được đặt trong không gian di sản để tìm hiểu và trân trọng văn hóa quê nhà. Khi các em có thể kể câu chuyện ấy bằng tiếng Anh, niềm tự hào địa phương không đối lập với hội nhập; nó trở thành nội dung để giao tiếp với bạn bè quốc tế. Vì thế, học tiếng Anh lớp 8 theo cách này có thể tạo động lực bền hơn việc học từ vựng chỉ để làm bài kiểm tra.
Một mô hình học tập có thể vượt khỏi trang sách
Giá trị của mô hình càng rõ khi đặt cạnh một trải nghiệm học tập khác: ngày 25/10, hơn 1.000 học sinh Trường Trung học phổ thông Lê Trọng Tấn ở Thành phố Hồ Chí Minh tham gia buổi ngoại khóa xem kịch tại Nhà hát IDECAF. Một học sinh nhận xét việc quan sát tâm lý nhân vật trực tiếp trên sân khấu giúp em tiếp thu dễ hơn những bài học khô khan. Hai hoạt động khác môn học nhưng cùng gợi ra một điều: trải nghiệm khiến kiến thức chạm đến cảm xúc và dễ gắn với đời sống.
Nhà trường tổ chức chuyến xem kịch lần thứ hai, với hơn 1.000 học sinh tham gia; vé được hỗ trợ ở mức 180.000 đồng mỗi học sinh thay vì hơn 200.000 đồng. Sau buổi diễn, học sinh sẽ viết cảm nhận hoặc chuyển thể, diễn lại một phân đoạn; có em mong chờ vở tiếp theo. Với tiết học tiếng Anh, phần tiếp nối nên là những sản phẩm kể chuyện, giới thiệu di tích hay thuyết trình về lễ hội. Khi tiếng Anh và văn hóa địa phương cùng hiện diện trong lớp, ngoại ngữ trở nên có ý nghĩa, còn di sản truyền thống có thêm người trẻ hiểu và tiếp tục kể lại.
