Từ Trống Đồng 135.000 chỗ đến tham vọng tái định nghĩa sân vận động Việt Nam
Sân vận động VinFast - Trống Đồng với sức chứa thiết kế 135.000 chỗ ngồi là dự án thể thao quy mô siêu lớn, được xây dựng theo tiêu chuẩn quốc tế, áp dụng phương thức thi công fast-track và hướng tới trở thành điểm đến cho bóng đá, văn hóa, giải trí, đồng thời khẳng định tham vọng đưa sân vận động Việt Nam lên bản đồ thể thao thế giới. Đây không phải một công trình đơn lẻ, mà là mảnh ghép trong làn sóng hạ tầng thể thao mới, nơi quy mô khổng lồ đi cùng tư duy vận hành 365 ngày. Điều khiến thế giới chú ý không chỉ là con số 135.000 chỗ – lớn hơn gấp đôi Anfield, sân nhà của Liverpool với khoảng 61.276 khán giả – mà là cách Việt Nam chọn bước vào cuộc chơi: xây sân vận động như một tuyên ngôn. Truyền thông Anh đã phải thừa nhận đây có thể trở thành sân vận động có sức chứa lớn nhất thế giới sau khi hoàn thành, một nhận định cho thấy tầm nhìn không còn bó hẹp trong khu vực. Theo kế hoạch hiện tại, phần kết cấu bê tông cốt thép của Trống Đồng phải hoàn thành vào tháng 12/2026, sau đó mới đến giai đoạn lắp đặt hệ mái vòm, hệ thống điện và hoàn thiện tổng thể. Tiến độ này chỉ có thể đạt được khi các đội thi công làm việc liên tục theo ca để đáp ứng lịch trình gấp rút, biến công trường thành một dây chuyền sản xuất thời gian thực thay vì mô hình xây dựng tuần tự như trước.
Fast-track construction: Cuộc cách mạng thi công 93 ngày và mái vòm 8.600 tấn
Nếu Trống Đồng là biểu tượng về quy mô, thì sân vận động PVF 60.000 chỗ ở Hưng Yên là minh chứng sống động cho kỷ lục xây dựng thể thao bằng fast-track construction. Dự án này khởi công ngày 19/10/2025 tại xã Nghĩa Trụ, do Bộ Công an làm chủ đầu tư, nằm trong tổ hợp thể thao – dịch vụ PVF rộng khoảng 92 ha. Theo báo cáo thường niên của nhà thầu, tiến độ thi công kỷ lục 270 ngày tại đây cho thấy Việt Nam sẵn sàng chấp nhận rủi ro kỹ thuật để đổi lấy tốc độ. Nhà thầu Coteccons áp dụng phương thức fast-track chưa từng có tại Việt Nam: nhiều hạng mục được tổ chức thi công song song, quy trình triển khai được tối ưu để rút ngắn thời gian. Hoàn thiện 4 trụ chính đỡ hệ giàn Super Truss trong 52 ngày, thi công 80 trụ phụ thuộc hệ Ring Beam trong 70 ngày và dựng xong khán đài chỉ trong 93 ngày là những con số cho thấy tư duy "thi công như chạy nước rút". Một cột mốc kỹ thuật đặc biệt diễn ra ngày 22/9/2026, khi hệ mái vòm thép khoảng 8.600 tấn được nâng lên 4 trụ chính, đồng thời triển khai hệ cáp kích rút tại 4 cụm trụ – thao tác mà trước đây thường gắn với các sân vận động hàng đầu thế giới chứ không phải một công trình mới nổi ở Hưng Yên. Theo mô tả, mái chính gồm 2 dầm vòm dạng hộp, mỗi dầm dài khoảng 373m, sâu 10,7m, rộng 5m, cho thấy mức độ phức tạp của bài toán kết cấu. Để kiểm soát tim trục và độ thẳng đứng của 84 cột biên tại cao độ +44,8m, nhà thầu phải kết hợp công nghệ Slip Form vận hành liên tục 24/24 giờ với Climbing Form – điều gần như buộc đội ngũ thi công phải sống cùng công trình. Đây là mặt trái ít được nói đến của kỷ lục: tốc độ cao đồng nghĩa với áp lực nhân sự và an toàn tăng lên, đòi hỏi quản trị rủi ro nghiêm ngặt chứ không chỉ là tinh thần "làm ngày làm đêm".
Tiêu chuẩn FIFA, mái đóng mở và tham vọng World Cup
Điểm đáng chú ý là cả Trống Đồng và PVF đều không dừng ở việc "to" hay "xây nhanh"; chúng được thiết kế theo tiêu chuẩn quốc tế, hướng tới khả năng đăng cai các sự kiện lớn. Riêng sân PVF, với diện tích khoảng 55.000 m² và sức chứa 60.000 chỗ, đã vượt sân vận động Quốc gia Mỹ Đình khoảng 1,5 lần và được thiết kế theo tiêu chuẩn FIFA, với kỳ vọng đủ điều kiện đăng cai các trận đấu World Cup và giải khu vực trong tương lai, tùy việc đáp ứng các tiêu chuẩn và quy trình phê duyệt tương ứng. Theo thông tin tại lễ khởi công, đây là sân vận động đầu tiên tại Việt Nam có mái đóng mở tự động, tham chiếu công nghệ từ một sân có mái đóng mở lớn nhất thế giới hiện nay. Trong khi đó, Trống Đồng được dự kiến sở hữu mái vòm màu vàng lấy cảm hứng từ trống đồng Đông Sơn, với đường kính khoảng 408m cùng hệ thống đóng mở tự động, biến sân bóng thành một không gian linh hoạt cho cả bóng đá lẫn sự kiện văn hóa, giải trí và thể thao quốc tế quy mô lớn. Điều này cho thấy Việt Nam không muốn chỉ có sân vận động Việt Nam đủ dùng cho giải quốc nội, mà là những "cỗ máy sự kiện" có thể cạnh tranh lịch thi đấu với các thành phố lớn trên thế giới. Theo kế hoạch, dự án PVF dự kiến hoàn thành vào tháng 3/2027, bổ sung hạ tầng thể thao quy mô lớn cho Việt Nam và tạo động lực phát triển dịch vụ, du lịch, kinh tế cho Hưng Yên cũng như khu vực phía Đông Hà Nội. Còn với Trống Đồng, kế hoạch hiện tại đặt mục tiêu hoàn thành phần mái vòm vào tháng 5/2027 và toàn bộ sân vận động vào tháng 7/2027, sớm hơn khoảng một năm so với mục tiêu ban đầu. Nếu các mốc này được giữ vững, Việt Nam sẽ có trong tay hai sân vận động mới đủ sức thay đổi bản đồ tổ chức sự kiện thể thao trong nước.
Từ công trình đơn lẻ đến quận thể thao: Tác động lên đời sống người dân
Điều quan trọng nhất của làn sóng sân vận động Việt Nam mới không nằm ở số ghế hay tấn thép, mà ở cách chúng gắn với đời sống thường ngày. Theo các kiến trúc sư tham gia những dự án thể thao lớn gần đây, thời đại của sân vận động đứng một mình giữa cánh đồng đã kết thúc; thay vào đó là các quận thể thao – giải trí, nơi người dân có lý do đến mỗi ngày chứ không chỉ vào ngày có trận đấu. Tại một số dự án, nhà thiết kế chủ động tích hợp nhà hàng, chợ, công viên, không gian công cộng và các sân nhỏ cho thể thao đường phố ngay từ khâu quy hoạch, với mục tiêu "xây một nơi chốn" chứ không chỉ "xây một khán đài". Cách tiếp cận này nếu được áp dụng nhất quán cho Trống Đồng và PVF sẽ tạo ra những cực tăng trưởng mới cho đô thị: người dân Hưng Yên hay phía Đông Hà Nội không chỉ có thêm một sân bóng, mà có thêm cả hệ sinh thái dịch vụ, việc làm và không gian sinh hoạt. Thực tế, dự án PVF được kỳ vọng tạo động lực phát triển dịch vụ, du lịch, kinh tế cho khu vực xung quanh, biến một tổ hợp thể thao – dịch vụ rộng 92 ha thành điểm đến mới của vùng. Vấn đề là các nhà quản lý có đủ quyết tâm để biến tham vọng này thành chính sách cụ thể: từ giao thông công cộng kết nối, quy hoạch thương mại đến đảm bảo người dân địa phương được hưởng lợi, chứ không bị đẩy ra ngoài bởi giá đất tăng. Nếu làm tốt, sân vận động sẽ không còn là "pháo hoa" nhất thời, mà là hạ tầng xã hội lâu dài.
Kết luận: Kỷ lục thi công là bước khởi đầu, không phải đích đến
Nhìn vào Trống Đồng 135.000 chỗ và PVF 60.000 chỗ, có thể nói Việt Nam đang bước vào giai đoạn mới của kỷ lục xây dựng thể thao: nhanh hơn, lớn hơn và tham vọng hơn. Việc nâng mái vòm 8.600 tấn, hoàn thành khán đài trong 93 ngày hay đẩy nhanh tiến độ bằng fast-track construction là những thành tựu kỹ thuật đáng nể, nhưng chúng chỉ có ý nghĩa lâu dài nếu đi cùng chất lượng vận hành, an toàn và giá trị xã hội. Theo kế hoạch, cả hai dự án đều hướng tới mốc hoàn thành quanh năm 2027, mở ra khả năng Việt Nam sở hữu hạ tầng đủ chuẩn FIFA, đủ sức mơ về World Cup và các giải đấu quốc tế. Tuy vậy, thách thức thực sự nằm ở giai đoạn sau khi công trình khánh thành: liệu chúng có trở thành những quận thể thao – giải trí sống động, nơi người dân đến mỗi ngày, hay chỉ là "thánh đường" bóng đá sáng đèn vài lần mỗi năm. Ở góc độ tích cực, việc truyền thông quốc tế chú ý đến Trống Đồng, so sánh với Anfield và gọi đây là ứng viên cho danh hiệu sân vận động lớn nhất thế giới cho thấy Việt Nam đã bước ra khỏi vùng an toàn. Bước tiếp theo phải là chứng minh rằng kỷ lục thi công 93 ngày, mái vòm 8.600 tấn hay sức chứa 135.000 chỗ không chỉ là những con số để khoe, mà là nền tảng cho một hệ sinh thái thể thao – văn hóa – giải trí bền vững, phục vụ người dân trước khi phục vụ bảng xếp hạng kỷ lục.
