Từ thu hút vốn đến kiến tạo giá trị
Sự hội tụ giữa FDI, công nghệ và tài chính là cách kết nối vốn đầu tư quốc tế với năng lực đổi mới, hạ tầng và thị trường, để dự án tạo giá trị dài hạn thay vì chỉ tăng quy mô vốn. Đây là thông điệp đáng chú ý từ chương trình CEO 500 diễn ra chiều 26/10 trong khuôn khổ Diễn đàn Kinh tế Mùa thu năm 2026, nơi lãnh đạo TP.HCM, đại diện bộ ngành và nhà đầu tư quốc tế đối thoại về cơ hội hợp tác. Lãnh đạo thành phố nhấn mạnh giá trị của một cơ hội đầu tư nằm ở năng lực mới, công nghệ mới, thị trường mới và lợi ích lâu dài mà cơ hội ấy tạo ra.
Đó là một chuẩn mực hợp lý trong bối cảnh cạnh tranh thu hút đầu tư ngày càng quyết liệt. TP.HCM đặt mục tiêu thu hút 19 tỷ USD vốn đầu tư nước ngoài trong năm 2026, nhưng con số này chỉ có ý nghĩa chiến lược nếu đi cùng công nghệ, năng suất và liên kết với doanh nghiệp trong nước. Nếu tiếp tục đánh giá thành công chủ yếu bằng lượng vốn đăng ký, thành phố có nguy cơ bỏ lỡ phần giá trị quan trọng nhất: tri thức, năng lực sản xuất và vị trí trong các mạng lưới kinh doanh quốc tế.
Dòng vốn thế hệ mới cần một hệ sinh thái
CEO 500 đặt dòng vốn thế hệ mới trong một chuyển động lớn hơn: nâng cấp vị thế của Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu. Tại diễn đàn, Phó Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Công Vinh cho biết thành phố ưu tiên FDI chất lượng cao gắn với công nghệ, năng lượng và tài chính bền vững; các lĩnh vực trọng tâm gồm tài chính, chuyển đổi số, kinh tế xanh và đổi mới sáng tạo. Cùng với đó, đại diện IMF nhận định chu kỳ công nghệ do trí tuệ nhân tạo dẫn dắt đang thúc đẩy xuất khẩu và đầu tư công nghệ trên toàn cầu.
Bối cảnh ấy khiến lợi thế không còn nằm riêng ở quy mô thị trường hay chi phí. Nhà đầu tư cần nhân lực, chuỗi cung ứng, khả năng tiếp cận vốn và công nghệ, cùng điều kiện để mở rộng hoạt động trong khu vực. Vì vậy, FDI TP.HCM sẽ thuyết phục hơn khi được trình bày như một hệ sinh thái kết nối sản xuất, logistics, nghiên cứu và thị trường, thay vì một danh mục địa điểm hay ưu đãi đơn lẻ. Thành phố cũng cần biến đối thoại với doanh nghiệp thành cách nhận diện chính xác những năng lực còn thiếu.
Công nghệ tài chính là cầu nối, không phải đích đến
Sự kết hợp giữa tài chính và công nghệ có thể mở thêm kênh đưa dòng vốn đầu tư đến doanh nghiệp, nghiên cứu và các ngành mới. Thành phố xác định Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam tại TP.HCM là động lực kết nối với dòng vốn và thị trường tài chính khu vực. Tại CEO 500, đại diện Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại TP.HCM nhấn mạnh cần chuyển trọng tâm từ thu hút quy mô đầu tư sang làm chủ công nghệ và tăng giá trị gia tăng nội địa. Đây là thay đổi cần thiết: công nghệ tài chính chỉ tạo lợi thế bền vững khi vốn được dẫn vào hoạt động có khả năng tạo tri thức, sản phẩm và năng lực cạnh tranh.
Theo định hướng được nêu tại diễn đàn, trung tâm tài chính có thể làm cầu nối đưa vốn quốc tế đến mạng lưới nghiên cứu và phát triển, nhân lực cùng doanh nghiệp Việt Nam. Nhưng cầu nối chỉ hữu ích nếu doanh nghiệp có khả năng tiếp nhận vốn và công nghệ, còn nhà đầu tư nhìn thấy quy trình rõ ràng và cơ hội hợp tác cụ thể. Vì thế, bài toán của TP.HCM không dừng ở việc xây dựng một định chế tài chính mới; thành phố phải gắn định chế ấy với nhu cầu thật của nền kinh tế và năng lực hấp thụ của khu vực tư nhân.
Thước đo tiếp theo là dự án thực chất
Thành phố định vị mình không chỉ là thị trường lớn trong nước mà còn là cửa ngõ kết nối Việt Nam với vốn, công nghệ, thị trường và nguồn lực của khu vực, thế giới. Không gian phát triển mở rộng sau sáp nhập cùng khung thể chế mới được kỳ vọng tạo dư địa cho các dự án quy mô lớn. Tuy nhiên, tuyên bố về vị thế cửa ngõ cần được chứng minh bằng khả năng triển khai: xác định khu vực ưu tiên, chọn mô hình phù hợp và thống nhất lộ trình với nhà đầu tư.
Cam kết của lãnh đạo thành phố là xử lý đề xuất theo tinh thần rõ việc, rõ đầu mối, rõ tiến độ và chuyển đối thoại thành hợp tác thực chất. Đây nên là thước đo quan trọng hơn những lời mời gọi chung chung. Nếu kết nối được FDI với công nghệ, tài chính và doanh nghiệp nội địa, TP.HCM có cơ hội tiến từ lắp ráp, gia công sang sở hữu trí tuệ và tự chủ công nghệ, qua đó nâng vị thế trong chuỗi giá trị toàn cầu. Kết luận lại, sức hút đầu tư của thành phố sẽ được quyết định không chỉ bởi lượng vốn đến, mà bởi năng lực mới mà dòng vốn ấy để lại.
